We must always take sides.

Najlepsza rzecz w tym roku

2012-03-11T10:56:00.003+01:00

Robię sobie owsiankę, gdy nagle w radiu słyszę głos Madonny, chwilę później dołącza do niej Nicki Minaj - myślę sobie: ale kapitalnie! uwielbiam Nicki - a potem do tych dwóch klawych babek dochodzi M.I.A. i och jej, cóż za miła niedziela.

Zresztą jejku co za teledysk!

Mam skojarzenia, porównajcie sami.

W każdym razie ten singiel Madonny oraz ostatni singiel M.I.A. to najlepsze, co przydarzyło się mainstreamowi w 2012. Można iść do domu. Znaczy, na Manifę.

Byt z bitu.

2012-03-10T20:27:00.000+01:00

Uczestniczę w kilku kursach on-line na Coursera.org, jednym z nich jest Model Thinking (polecam! Jeśli ktosia ma luźniejszy tydzień, zdąży jeszcze wszystko nadrobić i zrobić pierwszy quiz przed tarapatami ostatecznymi). W jednym z pierwszych zestawów wykładów poznałam automaty komórkowe i dowiedziałam się więcej o Grze w życie Conwaya. Zainstalowałam program NetLogo, który pozwala na samodzielne przetestowanie wielu różnych modeli automatów komórkowych jedno- i dwuwymiarowych. Popatrzyłam sobie na wyprodukowane przez siebie glider guns, posłuchałam o idei "It from Bit" Wheelera...

...i moja humanistyczna dusza ugruntowała się w swoim ateizmie. Bo jeśli z tak prostego zestawu reguł jak w jednowymiarowych automatach komórkowych Wolframa mogą wynikać tak skomplikowane rzeczy, to czyż nie świadczy to o tym, że nie potrzebujemy jakiejś boskiej instancji, aby wytłumaczyć życie?

A dzisiaj, gdy odwiedziłam rodziców aby odebrać zgubiony-znaleziony-przez-bardzo-miłą-panią-i-oddany-moim-rodzicom-telefon, pierwszy raz w życiu zobaczyłam to:

I zrobiło mi się bardzo dobrze.

Disclaimer: podkreślę, że pogodziłam się już, iż w głębi duszy jestem humanistką, więc za wszelką nadinterpretację lub zbyt daleko idące wnioski z góry przepraszam. :) Z chęcią zostanę wyprowadzona z błędu, jeśli ktoś uzna, że gdzieś w tych dwóch krótkich akapitach takowy popełniłam.

Jak zostałam bandytą

2012-03-09T13:36:00.000+01:00

"Tylko bandyci mają coś do ukrycia" - grzmią zwolennicy zakazu zakrywania twarzy na demonstracjach, a artykuły, które pojawiają się w mediach, ozdabiane są zdjęciami rozróby, jaką na Święto Niepodległości zaserwowali Warszawie niektórzy uczestnicy Marszu Niepodległości.

"Anonimowość jest anarchią" - twierdzą zwolennicy zakazu zakrywania twarzy, którzy w większości (statystyka+logika) byli jednak przeciwni ACTA. Oburzenie związane z ACTA wyrosło między innymi z powodu gwałcenia prawa do prywatności, do jakiego dochodziłoby po ratyfikacji tej umowy.

"Tylko nieuczciwy/tchórz ukrywa swe poglądy" - pouczają powyżsi, jednak dziwnym trafem nie wszystko, co publikują na swoich fejsbukowych profilach, jest publiczne, a i ksiądz nie wie, że mają go w większości w głębokim poważaniu, a pewnie i nawet pani z warzywniaka.

Prawa człowieka, których w Polsce przestrzegamy, to między innymi prawo do wolności poglądów oraz prawo do prywatności. To m.in. na podstawie tych dwóch wolności kilka miesięcy temu wybuchła afera dotycząca NIK, gdy nagle okazało się, że NIK mógłby wbrew prawu zbierać dane dotyczące poglądów politycznych, orientacji seksualnej czy wyznania obywatelek i obywateli. Przeczytaj to.

Ludzie sprzeciwiający się zakrywaniu twarzy w mojej opinii nie są w stanie połączyć aktywizmu społecznego z możliwymi reperkusjami w życiu osobistym czy zawodowym; po prostu nie słyszeli, że takie sytuacje się zdarzają, bo o tym - w nastroju traktowania aktywistów różnej maści z pobłażliwością - się po prostu nigdzie nie pisze. Mogę być gejem i chcieć uczestniczyć w Paradzie Równości, ale niekoniecznie muszę chcieć, aby potem moje zdjęcie stamtąd oglądali wszyscy współpracownicy, którzy o mojej orientacji nie wiedzą i wiedzieć nie muszą. Mogę być obrońcą środowiska i jechać pociągiem do Rospudy, ale może nie chcę się narażać w pracy na szykany kolegów korwinistów.

A już broń Imperatorze Czwartego Paradygmatu, gdy się okaże, że uczestniczę w demonstracjach pod cyrkiem, jak "te oszołomy z PETA, albo ci ekoterroryści z Greenpeace, których się powinno na Syberię wysłać" (zasłyszane).

Mogę również nie chcieć, aby udział w demonstracji na rzecz liberalizacji przepisów dotyczących uchodźców oznaczał trafienie na Redwatch i życie w ciągłym strachu, bo organy państwowe w stosunku do Redwatch manifestują wyjątkową nawet jak na siebie nieudolność (o tym, jak działają faszystowcy chłopcy, możecie poczytać na blogu Lukrecji Sugar).

O tym się nie mówi, o tym się prawie nie pisze, bo to nie jest medialny temat. A niestety częściej bywa tak, że osoby, które biorą aktywny udział w różnych ruchach społecznych stają się ofiarami, choć w mainstreamowym dyskursie aktywistka = terrorystka, osoba agresywna, nielogiczna, naiwna, a mimo to stanowiąca zagrożenie.

O nieprzyjemnych rzeczach, które spotkały mnie ze strony przechodniów, pracowników cyrku, itd. mogłabym napisać to i owo, a i tak na skali nieprzyjemności okołoaktywistycznych wypada to dość blado (nie żeby mnie to smuciło). Zakaz zakrywania twarzy na demonstracjach nie zwiększy bezpieczeństwa jej uczestników, lecz wystawi ich na nowe, większe zagrożenia. Nie może być tak, że jeden incydent spowodowany przez uczestników Marszu Niepodległości doprowadza do ograniczenia wolności grup, które - (jeśli się nie mylę) jak pokazuje historia - nie dopuszczają się aktów przemocy. Wiedzą, że to nie jest droga do zmian społecznych.

Niedyskretne pytania

2012-03-04T17:02:00.001+01:00

Byłam dziś rano u weterynarza z Zosią, którą dopadło duże osłabienie; jak się okazało u weterynarza - ma problemy z przedsionkiem. W poczekalni było kilka osób. I jak to u weterynarza, ludzie czasem z ciekawością patrzą na pacjentów przyprowadzonych przez innych ludzi.

Gdy zdjęłam kurtkę, usiadłam, wyjęłam słabiusieńką Zosię z transporterka i schowałam pod sweter (tam, gdzie ma ciepło, bezpiecznie i komfortowo), jedna pani strasznie się zaciekawiła. Zaczęła pytać mnie o wiek, o płeć, o to, co się ze szczurem dzieje; potem powiedziała, że sama kiedyś miała szczura.

Tego typu rozmowy odbywają się każdego dnia w każdej klinice weterynaryjnej na świecie; nie wiem więc, czemu akurat dzisiaj, gdy tak siedziałam z Zosią i czekałam na swoją kolej, naszła mnie pewna myśl. Wyobraziłam sobie, że siedzę z kimś bliskim w poczekalni do lekarza i że ten ktoś nie jest w najlepszym stanie; po chwili zagaja mnie jakiś pan, lub jakaś pani, i pyta "A kto to?", "A ile ma lat?", "A co pani mamie/bratu/dziadkowi dolega?", a następnie stwierdza: "Też kiedyś miałam mamę/brata/dziadka" (w domyśle: "...ale już nie żyją").

See my point?

Boyfriend Went Vegan and Knocked the Brains out of PETA

2012-02-16T03:17:00.000+01:00

Gdy pracowałam w Fundacji Viva!, na jedne Walentynki wypuściliśmy stronę wegeseks.pl (strona niestety już nie istnieje). Był to mój pomysł na lekką, humorystyczną akcję promującą weganizm. Na stronie znalazło się trochę informacji o afrodyzjakach pochodzenia roślinnego oraz argumenty za tym, dlaczego przechodząc na weganizm można cieszyć się lepszym seksem. Wisienką na torcie był fakt, że mogłam szpanować adresem marta@wegeseks.pl. Bingo!

Strona wpisywała się w kiczowatą stylistykę Walentynek, ale nie znaleźlibyście tam zdjęć pół/nagich kobiet czy mężczyzn, mimo wszystko było to dość niewinne. I, co najważniejsze, trzymało się kupy. Nie było również śmiertelnie poważne - poza pewnym wartym wspomnienia badaniem dotyczącym atrakcyjności wegetarian nikt nie przeprowadził kompleksowych badań na temat różnic w jakości życia seksualnego weg(etari)an i wszystkożerców.

Choć istnieją dowody anegdotyczne - niektórzy na podstawie własnych doświadczeń stwierdzają, że parner(-ka) nie spożywający/a mięsa jest lepszy/a w łóżku - to nie możemy mimo szczerych chęci nadawać im rangi dowodów naukowych.

Na stronie prezentowaliśmy przegląd badań na większą sprawność fizyczną, mniej przypadków nadwagi, otyłości, chorób cywilizacyjnych u wegetarian i wegan, argumentując przy ich pomocy fakt, że lepsze zdrowie fizyczne przekłada się na lepsze życie seksualne.

Nasz niewinny dowcip został zauważony przez media, a Superstacja chciała nawet zorganizować debatę z udziałem nas i prof. Lwa-Starowicza. Cel, czyli mówienie o wegetarianizmie i weganizmie w trakcie Walentynek, został osiągnięty. Hura!

Jestem przekonana, że seks != seksizm. To znaczy, że nie każde odwołanie do seksu np. w kampanii reklamowej, czy społecznej, oznacza od razu seksizm. Uważam również, że druga fala feminizmu, razem z krucjatą przeciw pornografii i podejrzanym stosunkiem do seksu, wprowadziła do współczesności niewiele poza myleniem feministek z dewotkami.

Enter PETA.

Z PETA mam klasyczny love/hate relationship. Nie będę linkować do swoich tekstów ze starego, zapomnianego już bloga. W styczniu ich kocham, w kwietniu nienawidzę, w październiku chwytają mnie za serce, podczas gdy w grudniu mam ochotę chwycić za mołotowa. Klasyk.

Zarumieniona przyznam się, że podobało mi się, że wykorzystali Rona Jeremy'ego i Jennę Jameson w kampanii promującej odpowiednio sterylizację zwierząt ("Too much sex can be a bad thing") oraz akcesoria do seksu ze sztucznej skóry ("Pleather Yourself").

Ale to był 2008 rok, czyli prawie prehistoria. W tym roku z okazji Walentynek PETA wypuściła apel:

oraz stronę internetową.

PETA ostrzega przed niebezpiecznym syndromem BWVAKTBOOM - Boyfriend Went Vegan and Knocked the Bottom out of me (polski Internet tłumaczy to już jako "Mój chłopak przeszedł na weganizm i porządnie mnie wygrzmocił").

Na całym świecie zwykli faceci wybierają weganizm, nieświadomi erotycznych konsekwencji. (...) Przez wiele lat kobiety korzystały z fizycznych, emocjonalnych i karmicznych zalet weganizmu. Obecnie jednak, coraz więcej mężczyzn odkrywa zalety diety roślinnej, a dokładniej dramatycznego wzrostu siły ich drąga i wytrzymałości seksualnej.

Pomysł na kampanię? Jestem w stanie uznać go nawet za interesujący. Faktycznie, wegetarianizm i weganizm od lat był domeną kobiet, podobnie jak ochrona środowiska. PETA próbuje promować weganizm walcząc ze stereotypem zniewieściałego mężczyzny. Młodzi mężczyźni po przejściu na wegetarianizm czy weganizm faktycznie spotykają się czasem z szykanami dotyczącymi ich męskości czy orientacji seksualnej. PETA chce tą kampanią pokazać, że nie jedzenie mięsa nie oznacza kastracji. Pod tym względem uważam ideę kampanii za ciekawą.

Tym niemniej mam duże obiekcje wobec spotu promującego kampanię. Jest on stylizowany na spoty przeciwko przemocy domowej i przez to trywializuje tak poważny problem; ktoś mógłby nawet stwierdzić, że go wyśmiewa. A można było, jak napisała u mnie w komentarzach na Facebooku Kamila, użyć pozytywnego, zamiast negatywnego wzmocnienia. Co więcej, brak wrażliwości pod tym względem - lub celowe zagranie tu kartą kontrowersji - wspiera negatywny stereotyp wegan jako osób zafiksowanych na losie "świnek i kurczaczków", jednocześnie mających w głębokim poważaniu los ludzkich zwierząt.

Ciekawy pomysł rozmywa się i udziwnia po wejściu w zakładkę "Tips for Playing It Safe", gdzie osoba odwiedzająca stronę spodziewałaby się raczej znaleźć informacje dotyczące bezpiecznego seksu - a w tym morzu absurdu (industrial strength condoms? srsly?) apel o pamiętanie o przyjmowaniu płynów czy o mięśniach kegla nie może być brany poważnie. A kobiecy silent screaming to osobny smaczek, na temat którego możnaby napisać niejeden tekst na niejednym blogu.

Na YouTube dostępne są również filmiki stylizowane na videoblogi dziewczyn, których partnerzy przeszli na weganizm.

Filmiki te robią mniejszy WTF niż strona kampanii (duży plus za nie udawanie, że seks między osobami tej samej płci nie istnieje), tym niemniej jednak wszystko razem promuje stereotyp, że dobry seks:

nie może obejść się bez strat w meblach,
tożsamy jest z akrobatyką,
powoduje urazy fizyczne, oraz
trwa i trwa, i trwa...

O ile pierwsze dwa stereotypy nie wydają się być specjalnie krzywdzące (a może wcale nie są? co sądzicie?), to na trzeci nie potrafię zrobić "meh", a czwarty uderza w mężczyzn, którzy z przyczyn fizycznych/psychicznych nie są w stanie seksić się osiem godzin; przekłamuje rzeczywistość - serio, długi (i czasem jeszcze do tego monotonny) seks wcale nie jest marzeniem każdej kobiety, w szczególności, gdy może powodować ból czy otarcia; utrwala przekonanie, że jeśli mężczyzna nie jest w stanie uprawiać seksu długo, to jest gorszym partnerem.

A przecież wiadomo, że tak nie jest.

Drapanie uwieranie

2012-02-15T13:28:00.001+01:00

Uwiera mnie łatwość, z jaką ocenia się wrażliwość innych ludzi i nonszalancja, z jaką się te oceny werbalizuje.

Maria Czubaszek powiedziała na głos to, co myśli wiele kobiet - że aborcja to naprawdę żaden dramat. Z tym, co pisze Katarzyna Kolenda-Zaleska:

I nawet ci, którzy są zwolennikami liberalizacji prawa aborcyjnego w Polsce, podkreślają, że aborcja to ostateczność, zło, które odbije się na psychice kobiety.

nie zgadza się ani Feminoteka, ani Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, ani Tak dla Kobiet. Jeśli ten argument pojawiał się w mainstreamowych mediach, to pojawiał się ze strachu, którego nie miała w sobie Maria Czubaszek.

Strachu przed wyśmianiem, zdyskredytowaniem, strachu przed Kościołem, przed zwyzywaniem od wyrodnych kobiet, które nienawidzą dzieci. Strachu, który nie dziwi, i z którego szydzić się nie powinno, lecz mimo wszystko należy spróbować go przełamać.

Prawda jest ciężka i szokująca - co widać na przykładzie wiader pomyj wylanych na głowę Czubaszek - ale z prawdą jest tak, że albo się żyje w idyllicznym wyparciu i nie uznaje rzeczywistości, albo się dojrzewa i z tego wyparcia wychodzi.

Ta ciężka i szokująca dla tak wielu osób - w tym Kolendy-Zaleskiej - prawda brzmi: kobiety w końcu przełamują strach. Aborcja to nic strasznego. Straszne jest dopiero to, co dzieje się z aborcją, gdy trafia w ręce demagogów.

Sama również twierdziłam kiedyś, może nawet względnie niedawno, że aborcja to coś, na co pewnie sama bym się nie zdecydowała, albo pozostawiam innym wolny wybór, bo to ich ciała, i tak dalej. W ten sposób bardzo wygodnie odcinałam się od możliwości moralnego oceniania mojej osoby, jednak jednocześnie przez to symboliczne odcinałam się od innych kobiet i czy chciałam, czy nie - wydawałam osąd. Dziś już tak nie mówię. Dziś wiem, że aborcja jest opcją jak każda inna, i nie wstydzę się tego, że tak uważam, ani tego, że uznaję ją za dopuszczalne rozwiązanie.

Nikt nie lubi być brany na świecznik i poddawany analizie, za to każdy uwielbia przeprowadząć takie analizy i na ich podstawie wystawiać osądy. Co również widać na przykładzie tekstu Kolendy-Zaleskiej.

Czy Maria Czubaszek była nonszalancka? Nie. Maria Czubaszek po prostu ma, pardon my French, wyjebane na to, co inni o niej myślą. I tego jej naprawdę bardzo zazdroszczę. Czubaszek nie mówiła o swoich aborcjach dla rozgłosu, ale dlatego, że uznała przerywanie ciąży za coś normalnego, coś pozbawionego stygmatu, coś leżącego poza sferą osądu moralnego. To nieszczęsne, przysłowiowe wyrwanie zęba.

To jest ta ciężka i szokująca prawda. Aborcja to po prostu zabieg. Niektórzy panicznie boją się dentysty - inni ginekologa, ale lęk przed zabiegiem powinien pozostać tym właśnie - lękiem przed zabiegiem, a nie impulsem do jakiejś moralnej inkwizycji.

Kolenda-Zaleska chciałaby mieć ciastko i zjeść ciastko. Odciąć się od feminizmu, ale zarazem nadal kojarzyć się z feminizmem. Pokazać swoją postępowość, ale nie urazić Kościoła. Zostać Środą, ale taką, której nikt nie będzie krytykował.

W Polsce toczy się debata o tym, od którego momentu można mówić o człowieku i czy nie zezwolić na przerywanie ciąży w jej pierwszych tygodniach. W debacie uczestniczą i politycy, od których zależy stanowione prawo, i Kościół, który uznaje, że życie zaczyna się w chwili poczęcia. Uczestniczą organizacje społeczne, zwolennicy i przeciwnicy aborcji na żądanie czy aborcji w ogóle.

Nieprawda. Nie istnieje w Polsce debata wokół aborcji. Istnieją politycy, którzy chcą kompromis między państwem a Kościołem zachować, oraz organizacje pozarządowe, na które patrzy się z góry i łaskawie ignoruje. Kobiety w tej farsie nigdy nie były równym partnerem i bez setek Marii Czubaszek długo jeszcze nie będą.

Zgodnie z tym, co pisze Kolenda-Zaleska, aborcja jeśli już ma istnieć, to poza marginesem, tam, gdzie jej nie widać, gdzie się o niej nie mówi, ma być słoniem w pokoju, ale takim pod wielkim obrusem w różowe kwiatki. Bo wszystko, co dotyczy kobiecych narządów płciowych, powinno być przykryte zasłoną milczenia. To dziwne rozdwojenie, gdyż z jednej strony o aborcji ma się nie mówić, ale z drugiej - chce się przymuszać kobiety do regularnych badań, bo one, głupiutkie, same o siebie zadbać nie potrafią.

To nadal echa wiary w to, że kobieta jest jakimś mistycznym, tajemniczym tworem, wymieszanej z wiarą w to, że kobieta jest jak dziecko. Czyż nie?

Trudno ocenić, jaki efekt przyniesie publiczne wyznanie Marii Czubaszek. Czy będzie dewastujące dla psychiki wielu kobiet, czy wręcz przeciwnie - zbuduje opór wobec łatwości podchodzenia do usunięcia niechcianego płodu.

Ja wierzę, że publiczne wyznanie Marii Czubaszek dało lub da wielu kobietom siłę i odwagę, aby przestać się bać takich siedzących okrakiem na ogrodzeniu Katarzyn Kolend-Zaleskich, które "nie chcą oceniać", ale oceniają, w białych rękawiczkach wywyższając swoje poczucie taktu, swój dobry smak i swoją moralność.

Wszyscy wiemy, jak skończyła Dulska.

Ogłaszam konkurs!

2012-02-05T12:08:00.001+01:00

Czy zastanawiałaś się ostatnio nad tym, jak powiedzieć po polsku, że jesteś pro-choice?

"Jestem za aborcją", "jestem pro-aborcja", "jestem aborcjonistką"... to nie do końca to. Co innego uznawać, że kobieta ma wolność wyboru, a co innego oznajmiać, że samemu by się akurat takiego wyboru dokonało; co innego informować o przerwaniu ciąży, co innego do tego przerwania namawiać. Różnica znaczeń subtelna, acz ważna.

"Jestem za wolnym wyborem"? "Nie jestem patriarchalnym dupkiem"? Krzywisz się? No właśnie, ja troszkę też, to również nie do końca to.

Nie ma dobrego polskiego określenia nazywającego przekonanie, że kobieta jest człowiekiem będącym w pełni posiadania swojego ciała i mogącym podejmować decyzje dotyczące własnej seksualności.

Stwórzmy je!

Ogłaszam konkurs na najlepszy odpowiednik pro-choice w języku polskim! Propozycje zostawiajcie w komentarzach. Autor(-ka) najlepszego otrzyma w nagrodę feministyczną przypinkę oraz buziaka. :)

Polemika

2012-02-02T09:38:00.001+01:00

Piotr Czerski - ten od "Ojciec odchodzi" i bloga z cytatami z rozmów z gadu-gadu - postanowił wejść w polemikę z moim ostatnim tekstem o protestach przeciw ACTA. Zrobił to przy pomocy fejsbukowego komentarza na ponad cztery tysiące znaków ze spacjami, więc choćby dla samej higieny komentowania postanowiłam odnieść się do poruszanych przez niego problemów tutaj. Ponieważ zrobił to w komentarzach pod publicznym wątkiem, nie czuję, abym w ten sposób naruszała jego prywatność, ani nie widzę powodu, dla którego należałoby ograniczać dyskusję do Facebooka.

Mogłabym wszystkie komentarze Czerskiego zigonorować, gdyż na samym początku zarzuca mi - z seksistowskim podszyciem - emocjonalność i "delikatne uszy". Nie jestem jednak siusiakistką: to znaczy, że nie potrzebuję prezentować swojego CV, aby wierzyć, że wchodzę w rozmowę jak równa z równym, oraż że nie uważam, aby moje dotychczasowe doświadczenie zwiększało moją mojszość i zezwalało mi na protekcjonalność. Poza tym wszyscy się zgodzimy, że machanie przy wszystkich siusiakiem jest po prostu słabe.

Gdy więc już wytniemy to seksistowskie poklepywanie po główce, okazuje się, że prezentuję "stary sposób myślenia", który jest według Czerskiego dość realnym zagrożeniem dla współczesnych ruchów społecznych.

Ten "stary sposób myślenia" objawia się tym, że nie podoba mi się, że ktoś nie potrafi ogarnąć demonstracji i nie dopuścić do skandowania haseł, które śmiało można określić mową nienawiści.

W swoim bardzo długim komentarzu Czerski dowodzi wręcz, że to współczesna prawica jest w awangardzie współczesnych ruchów społecznych, gdyż spełnia technokratyczne marzenia autora: "te protesty są ważne jako prawdopodobny pierwszy krok zwiastujący nieuchronny proces zmierzający do przebudowy rzeczywistości w skali, jakiej nie umiemy sobie jeszcze wyobrazić. Przebudowy, której podstawą jest rozwój technologiczny".

Otóż: jestem przekonany, że w dłuższej perspektywie (i w skali statystycznej) rewolucja komunikacyjna musi doprowadzić do znacznego osłabienia przywoływanych przez Ciebie postaw - ponieważ poznanie Innego (całej masy Innych) czyni nieuniknionym. Usieciowienie prowadzi do indywidualizacji, indywidualizacja wymaga i domaga się wolności, poszerzenie wolności musi prowadzić do zwiększenia tolerancji.

Pominę, że Czerski tolerancję myli z tumiwisizmem (oraz: użycie terminu "Inny" nie oznacza automatycznie, że dyksryminacja znika). Wizja Internetu prezentowana przez niego jest dość utopistyczna i w mojej opinii nie do końca zgodna z rzeczywistością. Czerski wierzy, że Internet doprowadzi do alienacji totalnej i w tym wszystkim wypacza tezę postawioną przez Hakima Beya w "Tymczasowej strefie autonomicznej". Tezę Beya o tym, że m.in. masowe protesty są tworzeniem takich tymczasowych miejsc, w których wszystko dzieje się na naszych zasadach i każdy może czuć się bezpiecznie, wypaczają również organizatorzy Marszu Niepodległości czy panowie w kominiarkach z niedzielnej akcji pod Stadionem Narodowym. Chęć zmiany, będąca podstawą ruchów społecznych, wynika z tego, że ktoś chce się w końcu czuć bezpiecznie. Jeśli w ramach działań jakiegoś ruchu ludzie nie są w stanie czuć się bezpiecznie, to jest to najzwyczajniej w świecie porażka danego ruchu.

Okazuje się, że Internet i alienacja nie do końca chcą iść ze sobą w parze. Sporo badań pokazuje, że wprowadzenie Internetu do danej społeczności zwiększa intensywność komunikacji i de facto zacieśnia sieci społeczne, zamiast je zrywać (odsyłam do "W sieci" Christakisa i Fowlera). Pokazała to niejedna Twitter revolution. Współczesny Internet to nie jest więc Mad Max czy Fallout - Internet przypomina bardziej socjalistyczną utopię Star Treka.

Czym zresztą jest hasło "raz sierpem, raz młotem czerwoną hołotę", za którym nie idzie nie tylko ciosem sierpem czy młotem, ale prawdopodobnie nawet niechętne spojrzenie? Hasłem pozbawionym treści. Kontrargumenty potrafię przewidzieć, bo od wielu lat znam ten tok myślenia: dzisiaj skandują hasło, a jutro będzie Oświęcim.

Ja nie wiem, co Czerski widział, ale za hasłem "raz sierpem, raz młotem" idzie to, to, to, to, to i jeszcze, no niech będzie, to. Oczywiście nie twierdzę, że wszystkie osoby skandujące "raz sierpem" i tak dalej mają prawdziwą krew na rękach, trzeba być misiem o bardzo małym rozumku, żeby tak twierdzić. Ale nie bez powodu promowanie faszyzmu i reżimu komunistycznego jest karalne, prawda?

I to jest drugi aspekt tego powodu, dla którego Twój tekst mnie drażni: od dziesięciu lat widzę te same permutacje tych samych etykiet, słów-wytrychów i haseł klepanych równie bezmyślnie, co "raz sierpem, raz młotem". Zamiast wysiłku interpretowania świata tu-i-teraz i nieustannej weryfikacji przystawalności pojęć - upychanie świata w gotowe szufladki.

Jestem przekonana, że moment, w którym różne ruchy społeczne zaczęły ze sobą współpracować - np. ruch feministyczny i ruch LGBTQ - to jest właśnie moment, w którym nastąpił ten "wysiłek interpretowania świata tu-i-teraz". Krytyka kibolskiego charakteru demonstracji anty-ACTA również jest wynikiem tej samej interpretacji. Upychają świat w gotowe szufladki ci, którzy mają jedną receptę na wszystko. Jest demonstracja czy mecz - to nie ma znaczenia, bo "Donald matole, twój rząd obalą kibole".

Pozorny bunt, polegający na zastąpieniu jednego schematu myślenia innym schematem myślenia - być może stojącym na wyższym poziomie etycznym, ale nadal będącym w pierwszym rzędzie schematem.

To jest moment, z którym mam problem, bo trochę trudno mi uwierzyć, że Czerski krytykuje postęp etyczny.

Żeby wyjść poza schemat - trzeba wyjść poza schemat. Co właściwie oznacza - tu i teraz - "dyskurs prawicowy jest wykluczający"? Co dokładnie oznacza w tym kontekście "wykluczający"? Co to w ogóle jest "dyskurs prawicowy"? Co to jest "prawica"? I czym właściwie jest sam "dyskurs"?

Śpieszę z wyjaśnieniem. "Dyskurs prawicowy jest wykluczający" oznacza w tym przypadku, że dzięki staraniom prawicy zamiast demonstracji, na którą może przyjść każdy - w tym moja mama - mamy demonstrację, na którą moja mama nie przyjdzie, bo boi się kiboli. "Prawica", bo ani lewica, ani centrum nie śpiewa hymnu na demonstracjach. Mam nadzieje, że to zrozumiałe.

Dlatego właśnie pojękiwania z powodu pojedynczych komentarzy czy nieodpowiednich haseł uważam za fatalne (bo przyczyniające się w jakimś stopniu do zwiększenia ryzyka rozbicia ruchu przez medialne wtłoczenie go w bezpieczną i oswojoną kategorię kibolskich burd, które muszą być zakazane prewencyjnie) zawężenia pola widzenia, niechęć czy nieumiejętność dostrzeżenia realnej zmiany, niechęć czy nieumiejętność zrozumienia, że ta zmiana jest szansą na Zmianę sto razy ważniejszą niż przejściowy, osobisty dyskomfort.

Wiele czarnoskórych kobiet w Stanach Zjednoczonych miało - a część z nich nadal ma - nie lada problem. Problem ten polegał na tym, że należały zarówno do mniejszości etnicznej, jak i seksualnej. Nierzadko musiały wybierać, kim czują się bardziej, na której części tożsamości im zależy. Jeśli stanęły po stronie emancypacyjnej, ich społeczność nierzadko wykluczała je, jako osoby, którym wcale nie zależy na wolności od dyksryminacji rasowej. I tak na przykład czarnoskóra kobieta zgwałcona przez czarnoskórego mężczyznę miała podwójny problem.

Nazywanie takich realnych problemów "przejściowym, osobistym dyskomfortem" robi mi dwie rzeczy. Po pierwsze właśnie to pokazuje stary sposób myślenia - że można walczyć najpierw z jedną dyskryminacją, potem dopiero z inną, a w ogóle to ta inna może nam się przydać do walki z tą pierwszą, Ważniejszą. Świetnym przykładem tutaj jest historia praw kobiet. Historia zna wiele przypadków (Solidarność, anyone?), w których prawa kobiet odkładano na czas po rewolucji, gdy już te Prawdziwie Ważne Postulaty zostaną spełnione. Po drugie, jest to nieempatyczne, pozbawione perspektywy, i śliskie - mam nadzieję, że jest wynikiem po prostu braku wiedzy.

Możliwe, że Czerski pisze tak, jak pisze, bo po prostu nie doznał w swoim życiu dyskryminacji. To dość prawdopodobne, w końcu jest białym heteroseksualnym mężczyzną żyjącym w Europie, z klasy średniej, z dużego miasta. Jak się jest BHMŻwEzKŚzDM należałoby, z racji swojego statusu, się postarać i zrozumieć, że istnieją ludzie, którzy doświadczają dyskryminacji. I wiele osób, gdy słyszy "raz sierpem, raz młotem", słyszy echo realnych działań opierających się o przemoc i dyskryminację, może nawet działań skierowanych w ich własną skórę. Stwierdzenie, że są to puste hasła, za którymi obecnie nic nie stoi, jest jak stwierdzenie, że wyzywanie heteroseksualnych chłopców od "pedałów" nie jest przejawem homofobii, bo przecież nikt nie nazywa pedałem homoseksualisty, tylko jakiegoś hetero-dupka:

od dawna dostrzegam symptomy wskazujące na to, że już teraz wśród aktywnych użytkowników sieci homofobia czy rasizm mają charakter coraz bardziej naskórkowy - za hasłami kryje się coraz mniej treści.

Czerski i ja żyjemy chyba w dwóch zupełnie różnych częściach interwebsów, skoro o Internetowych linczach nic nie słyszał.

Po przeczytaniu wszystkich wypowiedzi Czerskiego mam ochotę napisać po prostu, że stoi on tam, gdzie "ACTA to cyberkomuna", a nie tam, gdzie "ACTA to cyberfaszyzm".

Kultura protestu, walka o dyskurs

2012-01-27T20:05:00.001+01:00

Jak większość polskiego społeczeństwa i środowiska aktywistycznego, jestem przeciwko ACTA. O tym, czym jest i czemu jest be Internet trąbi już od jakiegoś czasu, nie będę więc tego wszystkiego powtarzać.

Poszłam na obie warszawskie demonstracje przeciwko ACTA - wtorkową pod filią Parlamentu Europejskiego oraz dzisiejszą przed Pałacem Prezydenckim. Pod PE były jakieś 2 tysiące osób, dziś pod Pałacem kilkaset. W taką pogodę zupełnie mnie to nie dziwi.

Na demonstracji wtorkowej przeżyłam Janusza Korwina-Mikke i próby zdjęcia z masztu flagi Unii Europejskiej oraz obecność skrajnej prawicy ze swoimi hasłami i flagami. W końcu przeciw ACTA są praktycznie wszyscy, nic więc dziwnego, że demonstracja oferowała totalny społeczny przekrój. "To fajne, że jest jakaś sprawa, przeciwko której jesteśmy w stanie stanąć razem, ponad podziałami" - myślałam sobie, wracając we wtorek do domu. Och, jaka ze mnie naiwniaczka!

Jest to ostatnio chyba jedyna sprawa, która była (a może raczej: byłaby) w stanie połączyć lewicę i prawicę w Polsce. Obydwie strony mają różne powody, aby być przeciwko ACTA, Gorzej, gdy na swoim profilu fejsbukowym Anonymous Polska wkleja link do zeszłorocznego Marszu Niepodległości, a jeden z komentarzy pod filmikiem brzmi "lewackie ścierwo won :)". To Internet - tłumaczę sobie - tu łatwiej palnąć głupstwo. Zresztą, na pewno wszyscy Anonimowi pamiętają jeszcze o #OpBlitzkrieg, prawda?

Szczególnie, że w przypadku ACTA, na poziomie Parlamentu Europejskiego to lewica zdecydowanie i głośno sprzeciwia się podpisywaniu i ratyfikacji porozumienia. A w Polsce to właśnie uznawany za lewicowy Ruch Palikota protestował w Sejmie w maskach Guya Fawkesa.

Dlatego dziwi mnie, że na dzisiejszej demonstracji pod Pałacem Prezydenckim krzyczano "tylko idiota głosuje na Palikota" (który zresztą, razem z Grodzką, Nowicką i kilkoma innymi posłami był obecny na demonstracji! Dodatkowo, Grodzka była pod we wtorek pod PE). Nie były to okrzyki kilku osób, tak jak czasem bywa w takiej mieszance, ale okrzyki inspirowane przez pana z megafonem. Gdy kilka minut później tajemniczy głos z megafonu zaczął krzyczeć "raz sierpem, raz młotem czerwoną hołotę", poczułam się nieswojo i, szczerze mówiąc, niezbyt bezpiecznie.

Czemu pan z megafonem chce bić lewaków, którzy razem z nim protestują przeciwko ACTA zarówno na ulicy, w Sejmie jak i Parlamencie Europejskim? Czy naprawdę pan z megafonem oraz wszystkie osoby, które podchwyciły to hasło, mają tak mało oleju w głowie i patrzą tak wąsko, że nie są w stanie odłożyć politycznych niesnasek nawet w słusznej sprawie - w chyba jedynej, która zjednoczyła (lub w sumie miała szansę zjednoczyć) osoby z prawie całego politycznego spektrum?

Było to dla mnie ciężkie zderzenie z zupełnie inną kulturą protestu, z zupełnie innym dyskursem.

Nie przywykłam, nawet dla żartu, skandować haseł namawiających do nienawiści czy przemocy ("raz sierpem, raz młotem...") czy okraszonych nacjonalistyczną nutą ("tu jest Polska, nie Bruksela").

Race na pokojowej demonstracji? Odśpiewanie hymnu Polski na demonstracji? Hmm.

Gdy usłyszałam po raz pierwszy "raz sierpem, raz młotem", stanęłam jak wryta. Organizuję, współorganizuję i uczęszczam na akcje uliczne od jakichś 8 lat, jestem aktywistką. I przez te 8 lat ani razu nie byłam na demonstracji, której uczestnicy krzyczęliby tak agresywne hasła. Postanowiłam poszukać pana z megafonem i poprosić go, aby nie krzyczał haseł, które uderzają w prawdopodobnie 1/3-1/2 uczestników demonstracji. Niestety, nie udało się - nacjonalistyczne hasła rozbrzmiewały z głośników przymocowanych do pleców kilku panów, ale autora widać nie było.

Poskakałam więc chwilę ("kto nie skacze ten za ACTA"), porozmawiałam ze znajomymi i poszłam. W przypadku ACTA, choć doceniam wagę wszystkich protestów i jestem pod wrażeniem ich natężenia, chyba wolę ograniczyć się do cyberaktywizmu. Taka higiena aktywizmu.

Po raz kolejny przekonałam się, że dyskurs prawicowy jest wykluczający - uniemożliwia współpracę i dość skutecznie jest w stanie zniechęcić również jednostki, które są w stanie zignorować kwestie, które różnią, po to, aby zadziałać w sprawie słusznej. Te demonstracje to przykład na to, że prawica w Polsce uznaje zasadę "wszystko albo nic" - albo przyjmujesz od razu cały oferowany przez nich pakiet, albo dostajesz "raz sierpem, raz młotem".

Do wkurwienia czas dodać frustrację.

Pentobarbital

2012-01-19T16:25:00.000+01:00

Łapka miała tłuszczaka i zaczęła słabnąć przed operacją. Pomimo antybiotyków i sterydu sytuacja dalej się pogarszała, ale byłam dobrej myśli, bo miała mega apetyt i jadła wszystko, co miękkie i podstawione pod nos. Więc ją karmiłam, wycierałam okazjonalną porfirynkę z noska, suszyłam futerko jak siusiała pod siebie, i tak dalej.

Wczoraj wieczorem widać już było, że szczurka nie da się uratować. Jazda w środku nocy, na mrozie, komunikacją miejską, do całodobowej lecznicy weterynaryjnej kilometry od domu po to, aby dokonać eutanazji - czyli zmniejszyć cierpienie - mijała się z celem.

Więc Łapka spała, albo ziewała, albo piła wodę z cukrem ze strzykawki, albo próbowała się drapać za uszkiem, a ja co godzinę podawałam jej strzykawkę z wodą z cukrem, suszyłam futerko jeśli zrobiła siusiu, drapałam za uszkiem, wycierałam porfirynkę pojawiającą się co pewien czas w oczkach i głaskałam. Nad ranem niezamierzenie zasnęłam, śniło mi się, że pies sąsiada nauczył się otwierać drzwi do mojego pokoju patykiem trzymanym w zębach i próbował pożreć moje szczury, a potem jechałam z nimi do weterynarza i - jak to w snach bywa - nie mogłam do niego dotrzeć.

Obudziłam się, spakowałam Łapkę, pojechałyśmy do weta.

Zanim zrobi się zastrzyk z morbitalu, robi się zastrzyk znieczulający, gdyż morbital wstrzykuje się w serce (nie widziałam, aby ktoś szczurowi podawał ten środek dożylnie). Słusznie czujesz ciarki na plecach - zastrzyk w serce naprawdę boli.

Wet zrobił wszystko tak szybko, że nawet nie miałam szansy zareagować. Wziął Łapkę, położył na stole i zaczął jej robić zastrzyk. Myślałam, że to znieczulenie. Okazało się jednak, że to morbital. Łapka zaczęła piszczeć i próbowała się wyrwać, chciałam ją wziąć na ręce, bardzo mocno mnie ugryzła.

Potem oddychała jeszcze chwilę z główką na mojej dłoni, a ja głaskałam ją drugą starając się, żeby nie zaplamić jej futerka krwią ze skaleczonego palca.

Z całej siły starałam się nie poryczeć i spytałam weta, od kiedy to morbitol bez znieczulenia to nowy standard w opiece weterynaryjnej. Wet powiedział, że Łapka była w takim stanie, że jej to już różnicy nie robi, i że nic nie czuje, bla bla bla. A poza tym, "tak jest taniej i szybciej". Nie wiem, czy ten weterynarz pobierał lekcje u Kartezjusza, tego od stwierdzenia, że zwierzęta to maszyny bez duszy, a przez to bez czucia, ale jeśli szczur piszczy, próbuje się wyrwać i gryzie, to nie jest to reakcja mechaniczna, tylko, jasny gwint, reakcja na ból.

Eutanazja ma ten ból usunąć, a nie przyczyniać się do jego zwiększenia. Eutanazja to ulga w pierwszej kolejności dla zwierzęcia, a nie jego opiekuna, któremu się już nie chce dalej opiekować. Mam rację?

Jestem zmęczona, jestem przybita i jestem w szoku. Czuję się jak morderczyni jakaś.

re:notka motywacyjna

2012-01-04T12:05:00.000+01:00

Pamiętam, że gdy byłam mała, mama karmiła mnie Herbalifem, żebym schudła. Miałam wtedy jakieś 9 lat.

Byłam nieśmiałym dzieckiem, z którego w przedszkolu naśmiewali się z powodu okularów, a w podstawówce - z powodu okularów, wagi, zawsze odrobionej pracy domowej; potem jeszcze dlatego, że przestałam chodzić na religię. Totalne dziwadło.

Pamiętam jak pod koniec podstawówki ważyłam 83 kg, bo tak bardzo stresowałam się egzaminem wstępnym do Staszica. Wtedy nauczyłam się zajadać stres, niepowodzenia i gorszy nastrój.

Dzieciaki nazywały mnie "sumo"; raz starsi chłopcy pobili mnie po zajęciach, a dyrektorka następnego dnia kazała mi chodzić z nią po klasach i pokazać przed wszystkimi, kto mi to zrobił.

Nienawidziłam wf-u. Nie dlatego, że nie lubiłam aktywności fizycznej; byłam dobra w koszykówkę, bardzo ją lubiłam i pomimo niskiego wzrostu szło mi całkiem dobrze. Znienawidziłam wf, gdy nauczycielka pewnego dnia upokorzyła mnie przed całą klasą, bo nie potrafiłam się przemóc i zrobić przewrotu w przód. Do dziś nie umiem.

W liceum udało mi się zejść z 83 do 75, potem do 70 i w końcu do granicznych 67kg. Pomimo tego, że 67 było wagą, która przy moim wzroście zapewniała mi jeszcze dobre BMI (24), przez kilka lat czułam się niemożebnie tłusta i obrzydliwa. Chłopcy, z którymi się spotykałam i którzy mówili mi, że powinnam schudnąć, wcale nie pomagali mi usunąć tego uczucia, a ja nie rozumiałam wtedy jeszcze, że po czymś takim powinnam kazać im (pardon) spierdalać.

I któregoś dnia kilka lat temu obudziłam się nagle ważąc 83 kg. Jakiś rok później ta liczba podskoczyła do 89. Niedługo po tym, jak zamieszkałam sama, ogarnął mnie przerażający kryzys finansowy (początki frilanserstwa bywają trudne). Przez długi czas żyłam na przymusowej diecie gofrowej i zeszłam do 78 kg. Jednakże organizm się uodparnia i od bitych miesięcy ważę 85 kg.

Otyłość to bieda. Mimo to czułam, że jestem w miarę dobrym zdrowiu, jeździłam dużo na rowerze, byłam w stanie przebiec sobie trzy kilometry, miałam dobrą morfologię i ciśnienie również.

Postanowiłam zmienić wszystko, gdy dwa razy pod rząd odmówili pobrania ode mnie krwi w centrum krwiodawstwa - powiedzieli, że mam za słabą morfologię, choć kilka miesięcy wcześniej nie mieli z moją krwią m żadnych problemów. To, podwyższone ciśnienie i nieustępujące 85 kg w końcu mnie zmobilizowały.

Moim głównym motorem nie są względy estetyczne. Mogłabym wyglądać tak jak wyglądam obecnie do końca świata i miałabym to równie głęboko w nosie. Zawsze byłam co najmniej curvy. Ale widzę, że zaczyna mieć to negatywny wpływ na moje zdrowie, a ubzdurałam sobie, że bardziej się przydam światu zdrowa.

Więc stopniowo zmieniam styl życia, co dla osoby dotkniętej depresją nigdy łatwe nie jest. Wykluczyłam z diety smażone. Nie jem nic nic po godzinie 22. Staram się spać osiem godzin dziennie i wierzę, że kiedyś i to mi się uda.

Opanowałam trudną sztukę spożywania czterech posiłków dziennie. Pomimo pracy przy komputerze czasem naprawdę nie mam pojęcia, która jest godzina, a czasem nie chce mi się odrywać od tego, co robię, więc była to dla mnie jedna z najtrudniejszych rzeczy pod słońcem. Może to śmieszne, ale o regularnych posiłkach przypomina mi mój telefon.

Jasne, mam problemy i niepewności, jak każdy. Codzienne liczenie kalorii mnie przerasta, więc po prostu się nie obżeram, nie jem smażonego, minimalizuję mąkę, tłuszcz i słodycze. Mimo to zamartwiam się, czy to na pewno wystarczy. Codziennie rano i wieczorem ćwiczę na stepperze i nie wiem, czy to za dużo? za mało? czy to wystarczy, aby w grudniu 2012 roku ważyć 65 kg? czy może powinnam ćwiczyć raz dziennie dwa razy dłużej? co ile dni powinnam robić przerwę? Czy najlepiej ważyć się raz dziennie, czy raz w tygodniu, czy w ogóle może raz na miesiąc wystarczy, aby nie popaść w obsesję?

Internet nie pomaga, bo w przypadku odchudzania i kultury popularnej każdy jest prorokiem. Wskazówką, że zmierzam w dobrym kierunku jest fakt, że tydzień temu poszłam do centrum krwiodawstwa i tym razem pobrali moją krew, chwaląc morfologię.

A napisałam to wszystko, bo przeczytałam notkę ^michio o odchudzaniu, odważną i wzruszającą, i w ogóle. Pamiętam, że gdy zaczęłam na poważnie myśleć o odchudzaniu w listopadzie, ten sam ^michio, który właśnie postanowił utrzymywać swój organizm na 1000 kcal dziennie doradzał mi empatycznie i bratersko, żebym poniżej 1500 kcal dziennie jednak nie schodziła. Postanowiłam mu to przypomnieć, empatycznie i bratersko, życząc powodzenia. I podziękować za jego notkę. <3

Agoro, y u no love me

2011-12-15T11:22:00.001+01:00

Siedzę sobie wieczorem przed komputerem i po całym dniu pracy przeglądam serwisy informacyjne. Wchodzę na newsa dotyczącego dyskryminacji osób homoseksualnych w polskich szkołach, news jest wzbogacony filmem, a tam:

Wylewam swoje żale na Facebooku, a jak mi przechodzi irytacja, piszę do Agory z pytaniem, dlaczego mi to robią. Odpisują mi:

Witamy

Używana przez nas technologia szyfrowania wideo (DRM) nie pozwala na odtwarzanie wideo na systemach Linux. Co prawda istnieje adaptacja wtyczki Silverlight o nazwie Moonlight, jednak ta technologia nie jest dostępna na platformach Linux. DRM uniemożliwia kopiowanie filmów - do takiego rozwiązania jesteśmy zobowiązani poprzez umowy z dystrybutorami.

Pozdrawiamy,

Załoga
Gazeta.pl

I jest mi znów tak niemożebnie smutno.

Warszawo, moje serce kwili

2011-12-05T19:23:00.001+01:00

Dwa spojrzenia na Warszawę:

oraz

Discuss.

Adoration nation

2011-12-03T19:59:00.001+01:00

Opowiem sobie pewną historię. Zrobię to po części dlatego, że z powodu nie chcącej iść sobie daleko w las choroby zostałam zmuszona do zrezygnowania z udziału w RHoK, czego będę żałować do świąt w przyszłym roku i muszę sobie zająć czymś wieczór. Zrobię to również po części dlatego, że zauważyłam pewien Schemat. Here goes:

Musiałam mieć wtedy jakieś 11-12 lat, dokładnie nie pamiętam; mój brat miał dwa lata mniej ode mnie. Był koniec roku szkolnego i wracaliśmy razem ze szkoły do domu. Ponieważ mieszkaliśmy w Ursusie, a szkołę mieliśmy na Bródnie, droga była daleka. Wsiedliśmy w 506, mój brat na siedzeniu pojedynczym, ja na podwójnym kawałek dalej.

W pewnym momencie do autobusu wsiadł bardzo nieprzyjemny pan mający około trzydziestki, stanął obok mojego brata i zaczął domagać się, aby ten mu ustąpił. Mój brat, mający wtedy 9-10 lat, nie do końca rozumiał, dlaczego. Tamten pan zaczął mu bardzo brzydko ubliżać. Nikt dorosły nie zwrócił mu uwagi, postanowiłam więc zrobić to ja. Powiedziałam, żeby zostawił mojego brata w spokoju.

Pan się na mnie zdenerwował i zrzucił mnie z mojego siedzenia. Ja się popłakałam i powiedziałam mu, co o nim sądzę.

I wtedy, jak za dotknięciem magicznej różdżki, dzięki temu, że użyłam słowa "dupa" (jeśli dobrze pamiętam), cała nasza trójka została zauważona. To znaczy, zostałam zauważona głównie ja, bo komentarze, które zaczęły padać w autobusie jak jesienne liście można sprowadzić do jednego: "przecież to dziewczynka, jak ona śmie się tak brzydko wyrażać, gdzie jej rodzice, mój Boże, ta dzisiejsza młodzież".

***

Wczoraj/dzisiaj brałam udział w dwóch dyskusjach opartych na dokładnie tym samym schemacie: ktoś używa w stosunku do kogoś słów ocierających się o groźby karalne, na co ja stanowczo reaguję; ~~niedługo~~ dzień później okazuje się, że nie mam prawa powiedzieć komuś, żeby nie korzystał z seksistowskiego języka, bo jestem hipokrytką, gdyż według tej osoby moja stanowcza reakcja dnia poprzedniego była (gasp!) seksistowska.

Automatycznie usuwa to z dyskusji - co jest bardzo wygodne, prawda - problem początkowy, czyli fakt, że ktoś komuś zrobił krzywdę. Uznanie tego faktu oznacza bowiem nierzadko, że trzeba spojrzeć na siebie i zastanowić się: czy ja również nie zachowuję się w ten sposób? Czy nie powielam tych utrwalonych norm, które krzywdzą innych ludzi (tak jak w historii z mojego dzieciństwa - 15 lat temu uprzedmiotowujące traktowanie dzieci było nieco bardziej akceptowane, niż teraz)? A ludzie nie lubią patrzeć na siebie, albo co gorsza - patrzą i nie widzą. Bo, jak napisał Bart:

W zetknięciu z czymś, co przekracza nasze ramy pojmowania jakiegoś problemu, możemy albo uznać, że nasze ramy są za wąskie, albo - jeśli je lubimy - zignorować to coś lub zareagować niechęcią.

Tematem dyskusji nagle staje się to, czy osoba zwracająca uwagę na (w tym przypadku) seksizm jest w ogóle uprawniona do zwracania uwagi, ponieważ kiedyśtam zareagowała na Coś Złego w ostrych słowach.

Czyli: jeśli nie jesteś święta, to idź sobie, dziewczynko, bo nie masz uprawnień.

I zgadnij, kto rozdaje beatyfikacje.

Zdążyć przed północą

2011-12-01T23:48:00.001+01:00

Zostało jeszcze 7 minut Światowego Dnia AIDS. Szprota popełniłakrótką, zwięzłą i konkretną notkę dotyczącą spotu PolskiegoCzerwonego Krzyża o HIV/AIDS. Mogę tylko powtórzyć wunisono, że ten spot powiela wiele stereotypów. Mam wrażenie, żeto taka bardziej młodzieżowa i useksualniona promocja „szklankiwody zamiast”.

Nie chcę się powtarzać.Chciałabym natomiast zwrócić uwagę na to, że zrzucanie winy zarozprzestrzeniania się AIDS na przygodny seks – w domyśle zeZłymi Kobietami – jest nie tylko szkodliwe dla kobiet, leczrównież najzwyczajniej w świecie mija się z prawdą. I mam na todowody!

W Afryce prowadzi sięwiele badań dotyczących AIDS, również badań wpływu aktywnościseksualnej na tempo rozprzestrzeniania się epidemii na tymkontynencie. Wnioski mogą być dla niektórych osób zaskakujące.Polecam dwa cytaty opisujące takie badania. Pierwszy ze strony Ośrodka Studiów Afrykańskich na Uniwersytecie Pennsylwanii:

No one has ever shownthat people in Rwanda, Uganda, Zaire and Kenya -- the so-called "AIDSbelt" -- are more active sexually than people in Nigeria, whichhas reported only 722 AIDS cases out of a population of 100 million,or Cameroon, which reported 2,870 cases in 20 million. (…)

IN 1991, researchers fromthe French group Medicins Sans Frontieres and the Harvard School ofPublic Health conducted a survey of sexual behavior in the Moyodistrict of northwest Uganda. Their findings revealed behavior thatwas not very different from that of the West. On average, women hadtheir first sex at age 17, men at 19. Eighteen percent of women and50 percent of men reported premarital sex; 1.6 percent of the womenand 4.1 percent of the men had casual sex in the month preceding thestudy, while 2 percent of women and 15 percent of men did so in thepreceding year.

Jeśli więc poziomaktywności seksualnej jest mniej więcej taki sam, jak na Zachodzie,a ilość zachorowań dużo wyższa, oznacza to, że poziomaktywności seksualnej nie jest przyczyną rozprzestrzeniania sięHIV/AIDS.

Drugi cytat to długifragment z książki Nicholasa Christakisa i Jamesa Fowlera,„Connected”, do której za jakiś czas wrócę w obszerniejszymwpisie, gdyż uważam tę książkę za absolutnie fenomenalną.Autorzy analizują w niej sieci społeczne, pokazują, w jaki sposóbludzie, którzy się nie znają, wpływają na siebie przez swoichznajomych – zarówno w internecie, jak w prawdziwym życiu.Pokazują też między innymi, w jaki sposób w społeczeństwierozprzestrzeniają się choroby, również te przenoszone drogą płciową. O AIDS piszątak:

In studying the HIV/AIDSepidemic in sub-Saharan Africa, (…) [a] group of researcherscollected informatiom on recent sexual partners of the residents ofseven villages located on an island in Lake Malawi. They found that,contrary to expectations, residents reported relatively few partners.There was no distinction to be made between core and periphery [ofthe network], and pretty much everyone had similar levels of sexualactivity. The Malawi sex network did not have any high-activity hubs,that is, individuals or groups capable of sustaining the HIV/AIDSepidemic by having many sexual partners.

Despite these findings,however, on mapping the sexual network, the researchers discoveredthat a striking 65 percent of the population aged eighteen tothirty-five formed one large interconnected component (…). [T]hisnetwork structure was strikingly robust against the removal ofindividual ties or nodes since there were numerous redundant paths(i.e. Instances in which people directly or indirectly shared morethan one sexual partner).

These findings call intoquestion many assumptions about STD transmission in sub-SaharanAfrica and elsewhere. The current epidemic is not being driven by ahigh-activity core made up of sex workers and their patrons, or byother high-activity individuals transmitting disease to alow-activity periphery made up of individuals with one or fewpartners.

Czyli: to nie poziomtwojej aktywności seksualnej, ilość partnerów seksualnych czytempo zdejmowania majtek wpływają na rozprzestrzenianie sięHIV/AIDS, tylko kształt twojej sieci społecznej.

PCK, you should've knownbetter.

Wishful thinking

2011-11-30T12:41:00.001+01:00

Jestem chora, leżę z laptopem w łóżku i leniwie przeglądam zakola internetu w poszukiwaniu ciekawego, lekkiego contentu. Nagle na blipie przynoszą ten wpis i nic już nie jest takie samo - albo wręcz przeciwnie: wszystko po staremu, gdyż zestaw argumentów nie wychodzi poza smutny standard.

Osoby, które - jak chwali się autor - dały mu "100 like'ów w zaledwie 4 godziny" wierzą, że pracodawcy robią pracownikom Wielką Przysługę, w ogóle zapraszając ich na rozmowę o pracę. Przecież nie od dziś wiadomo, że pracodawcy bez pracowników radzą sobie co najmniej tak samo dobrze, jak z pracownikami. To wszystko z dobroci serca.

Oraz że to absolutnie oczywiste, że pracodawca woli zatrudnić kobietę po menopauzie, niż kobietę w wieku rozrodczym, a w ogóle najchętniej to mężczyznę. Równouprawnienie nie ma tu nic do rzeczy, to elementarna logika, prawo dżung... e, sprawiedliwego rynku. I że jeśli jesteś dobry/dobra w tym, co robisz, to możesz nawet pracować bez umowy, a nic ci się nie stanie, bo pracodawcy cenią sobie profesjonalistów.

Ktoś musi wyjąć głowę z dupy.

Zacznijmy od tego, że każdy pracownik, w szczególności ten "tyrający za piątaka na godzinę na bizneswieśmienów" jest kosztem. (...) Dopiero kiedy handlowiec znajdzie klienta (...), pojawią się jakiekolwiek przychody!

Nie jestem ekspertką, ale jeśli dobrze pamiętam, to na WOSie tłumaczyli to trochę inaczej.

Problem symetrii

2011-11-12T14:28:00.001+01:00

Gdy Alan Sokal pisał w "Modnych bzdurach" o nieumiejętnym stosowaniu pojęć z nauk ścisłych przez tak wielkie nazwiska postmodernistyczne, jak Kristeva czy Derrida, z pewnością nie podejrzewał, że tak wielu może mieć tak duży problem z tak prostą koncepcją: symetrią.

Ludzie, którzy mnie znają, wiedzą, że jestem osobą dość spokojną, i że mało rzeczy mnie wkurza. Jedną z tych niewielu rzeczy jest fałszywy obiektywizm, który każe zrównywać intencje i metody uczestników Marszu Niepodległości (MW i ONR) i Porozumienia 11 Listopada. I gdy czytam albo słyszę z lewej strony np. o "pojedynku pacanów" albo o "obustronnej porażce" czy "eskalacji przemocy", coś we mnie pęka.

Na rozgrzewkę proponuję rozwiązanie prostego zadania matematycznego:

Czy poniższe obrazki są symetryczne?

Zrobione? To super, możesz czytać dalej.

To, co robi Marsz Niepodległości i to, co robi Porozumienie, nie jest symetryczne. Przemoc i agresja nie jest symetryczna. Inicjacja agresywnych sytuacji i konfrontacji (podobnie jak w zeszłych latach) leżała po stronie uczestników Marszu Niepodległości, którzy zmienili trasę celem zaatakowania legalnej blokady zorganizowanej przez Porozumienie.

Wszystko, co wczoraj działo się w ramach Porozumienia 11 Lisopada, mieściło się w granicach prawa, w odróżnieniu od tego, co działo się w trakcie Marszu Niepodległości. Byłam na Kolorowej Niepodległej i sama widziałam uczestników Marszu Niepodległości i jego sympatyków, którzy z dwóch stron - od strony Pl. Konstytucji oraz ronda Dmowskiego - atakowali legalną przecież demonstrację.

Nawet gdyby blokada nie była legalna, również nie oznaczałoby to automatycznie, że jest przemocowa. Istnieje coś takiego, jak bierny opór i obywatelskie nieposłuszeństwo; obydwa te hasła z definicji wykluczają przemoc. Wiele osób tego nie rozumie i utożsamia obecność na blokadzie z agresją, a łamanie prawa - z przemocą. Jeśli nie do końca rozumiesz, co te hasła oznaczają, pomyśl o studencie z Tiananmen, Mahatmie Gandhim, H.D. Thoreau.

W mediach padło stwierdzenie, że wszystkie zamieszki są winą Porozumienia 11 Listopada. W sensie, że gdyby Porozumienie tam nie stało razem z Krytyką Polityczną, to Marsz Niepodległości przeszedłby spokojnie i kibole nie rzucaliby brukiem. Dziś w TOK FM doszło do czegoś absurdalnego: Ryszard Czarnecki z prawicowego PiS sprzeciwił się ograniczeniu wolności zgromadzeń, podczas gdy ukochana przez wiele osób z lewej strony Platforma Obywatelska (9. października głosowała na nią m.in. Kazimiera Szczuka, obecna na Kolorowej Niepodległej) pod osobą Łukasza Abgarowicza wsparła ograniczanie konstytucyjnego prawa do wolności zgromadzeń, używając takich słów, jak "żałosne" i "niesmaczne".

Zaiste, Platformo, żałosne i niesmaczne są twoje propozycje.

Ten tok rozumowania nie dość, że jest błędny, to jeszcze niebezpieczny. To ta sama retoryka, która obwinia ofiarę za czyn sprawcy (jak to często dzieje się np. w przypadku gwałtów), wprowadzając pojęcie prowokowania: gdyby kobieta nie prowokowała wyzywającym strojem, nic by jej się nie stało; oraz gdyby Porozumienie nie prowokowało swoją kolorową demonstracją, uczestnicy Marszu Niepodległości nie rzucaliby w jego stronę brukiem, racami, szkłem, słupkami, dewastując Pl. Konstytucji, nie paliliby również samochodów, a wieczorem po mieście nie grasowałyby kibolskie bojówki.

Porozumienie 11 Listopada stojąc tam, gdzie stało reprezentowało ofiary - osoby wykluczone przez obecny system oraz osoby, które wielu członków Marszu Niepodległości chciałoby wykluczyć, uznając je za jednostki gorsze, niezasługujące na legalny pobyt, na równe płace, pełnię praw (w tym również reprodukcyjnych), na realizację swoich potrzeb, czasem wręcz po prostu zbędne.

Według mnie o tym nie należy zapominać: że polityka stojąca za Marszem Niepodległości to polityka wykluczeń, polityka zawłaszczania dyskursu publicznego mową nienawiści, polityka moralności zgodnej wyłącznie z tradycyjnym nauczaniem katolickim. To wykluczanie jest przemocą, a nie sprzeciwianie się mu.

Współczuję też trochę kibicom, gdyż zostali przez Marsz potraktowani jak pożyteczni głupcy - najpierw Artur Zawisza, wiceprezes Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, dziękuje im za bohaterską obronę pomnika Dmowskiego (z hasłem "Legia Warszawa!" na ustach) przed zbeszczeszczeniem przez Żelbeton przy pomocy baloników i rysunku słonia. Dwa dni później organizatorzy Marszu próbują się wybielić i odcinają się od tej samej bohaterskiej młodzieży, gdy próbowała jedynie być konsekwentna w swej bohaterskości.

Na koniec mam jeszcze drugie zadanie, gdyby ktoś doszedł do wniosku, że to taka jednorazowa sytuacja, z tą ilością przemocy po obydwu stronach. Swoją umiejętność rozpoznawania pseudosymetrii można również poćwiczyć porównując stan Warszawy po przejściu antyszczytu w 2005 roku oraz Marszu Niepodległości kilkanaście godzin temu. Polecam!

EDIT: Z blogosfery do poczytania proponuję również:

http://2guys1.blogspot.com/2011/11/pierwszy-gong-czyli-drugi-oddech.html

oraz

http://ivanblatny.wordpress.com/2011/11/15/kolorowa-nieporadna/

Doda "XXX"...

2011-11-12T11:51:00.001+01:00

...czyli seksualizacja niewolnictwa, niesmaczna reklama na początku, drętwa choreografia oraz całkiem nieudana hybryda "Run the World (Girls)" Beyoncé z "Judas" Lady Gagi. Tyle zachodu dla takiej słabej piosenki.

Jest lęk, nie ma

2011-10-25T01:22:00.001+02:00

Przyszła jesień, postanowiłam zacząć biegać. Zawsze tak robię, gdy zaczyna się robić zimno. Co bardziej rozmyślni najpewniej już odgadli, że mój zapał gaśnie jak świeca na kieleckim wietrze, skoro co roku zaczynam wszystko od nowa.

Nie inaczej.

Biegam gdy jest ciemno, na przedmieściach nie widać wtedy nic, słychać jeszcze mniej, mgła wszędzie. Doskonale, bo nikt nie słyszy mojego sapania i stawianych głośno (a na pewno zbyt głośno!) kroków. Biegam sobie między domkami jednorodzinnymi, nowobogackimi, świdermajerem oznakowanym do rozbiórki i tak dalej.

Tak samo jak Łona nie odgadłabym, że jest już jesień, gdyby nie cieplejszy kaloryfer i chłodniejsze noce; przedmieścia porośnięte są drzewami iglastymi i nawet zimą po przebudzeniu za oknem widzę wyłącznie zieleń.

W każdym razie, jakiś kilometr od domu mam kawałek lasu. Las jest ładny, przyjazny i prawie czysty... lecz tylko za dnia! W nocy za każdym razem, gdy na niego patrzę, po plecach przechodzą mi ciarki; nigdy się do niego nie zbliżam, wygląda nieziemsko nieprzyjemnie, tak oświetlony resztą świateł z okolicznych latarni. Szukasz idealnej scenerii na offowy horror? Mówisz - masz. Totalnie prymalne. Oczywiście, jest to zupełnie nielogiczne z mojej strony, ale ten las po prostu tak na mnie działa. Czasem się kierujemy w życiu nieracjonalnymi pobudkami.

Tak sobie biegam po osiedlu (a raczej truchtam interwałowo) po ścieżce nie pokrytej asfaltem i nagle znajduję się na drodze biegnącej wzdłuż lasu. Ta droga jest w sumie ostatnim skrawkiem ziemi (czy tam asfaltu), która oddziela mnie od mojego małego koszmaru.

I zamiast panikować i uciekać z krzykiem, albo stanąć jak wryta i czekać aż się rozjaśni, zanim zdam sobie sprawę z tego, co robię, wbiegam do lasu. Mam resztki zdrowego rozsądku i ze swoim -4,5 bez okularów nie ryzykuję biegania w ciemnym lesie (poza tym lubię swoje zęby), więc wchodzę i powoli przechodzę te kilkaset metrów na drugą stronę. Tak po prostu, jakby to była najnormalniejsza rzecz na świecie. A po drodze oglądam sobie gwiazdy pierwszy raz od dawien dawna, a Oriona od kilku lat w sumie. Doświadczenie okazuje się być przewrotnie przyjemne i relaksujące. Wracam do domu, świat się staje troszkę lepszy, 1:0 dla drużyny Spidermana.

Ot, taka tam banalna anegdotka o tym, jak czasem można przezwyciężyć lęk biorąc go z zaskoczenia, i jak można się przy tym przez przypadek dobrze bawić. Jutro wieczorem wylatuję do Tbilisi i będę tam przez kilkadziesiąt godzin zupełnie sama, mam nieracjonalny lęk, że się zgubię na zawsze, albo skręcę nie tam, gdzie trzeba, i trafię do Osetii Południowej.

Pakuję się do Gruzji i pociągam nosem w takt:

Mały konkurs

2011-10-19T13:23:00.000+02:00

Kto to powiedział?

Żydzi! Żydzi! Żydzi! Cała Polska was się wstydzi! Ba, ten okrzyk mógłby co najwyżej ozdobić co tysięczny artykuł o antysemitach na trybunach by "Gazeta Wyborcza". Norma, standard, jak i to zawołanie: "Łódź to jest wioska, wioska typowo żydowska", albo hasła ze stadionów przy czytaniu składu Cracovii: "Lista Schindlera!". Tak, ale to obciach, przeszłość, i nie dlatego, że nowy obrońca tejże Cracovii nazywa się Żytko. Nie, po prostu żydowskość w sporcie stała się już nudna i Żyda w składzie ma każdy. Każdy, kto chce, a chcą wszyscy. Tylko czy warto?

~~Oraz odpowiedź nagradzana nagrodą specjalną: Czemu nikt jeszcze tego periodyku nie zamknął?~~

Periodyk właśnie zamknięto. Nie płakałam po felietonach Drozdy.

Mniej niż trzy

2011-10-06T23:25:00.000+02:00

Jestem sobie tłumaczką-freelancerką z zacięciem prospołecznym, co w dużym skrócie oznacza, że nie posiadam płynności finansowej. Z początku radował mnie ten stan rzeczy: jako że jestem również wyznawczynią ekonomii doświadczeń, było to dla mnie nowe doświadczenie, które mogło mnie wzbogacić, i naprawdę czuję, że te kilka miesięcy mnie wzbogaciło. Po jakimś czasie przyszła jednak lekka irytacja, a następnie długi okres konsternacji, którego to finałem była czarna rozpacz, trwająca zbyt długo, zakończona dzisiaj, gdyż Przyszedł Pierwszy (Z Wielu) Przelew.

Dziękuję wszystkim, którzy znając mnie i moją zaciętą samowystarczalność wręcz nalegają, że mi pomogą, bo wiedzą, że czasem o przysługę poprosić trudno, szczególnie gdy dotyczy spraw tak wstydliwych, jak finanse - bo wiele jeszcze osób wstydzi się rozmawiać o pieniądzach.

Dziękuję również wszystkim, którzy wyciągali mnie na falafel, lancz do Vegi, kupowali bułkę albo soczek gdy wiedzieli, że znów ja nieudolna czekam na zaległy przelew, albo nie czekam, bo nie mam zleceń, i jadę sobie na jadłospisie jednodaniowym już drugi tydzień.

Podziękowania należą się także każdemu kto wykonywał dla mnie drobne przysługi, tu coś dokręcił, tam coś przykleił, jeszcze indziej coś zaniósł, bo czasem prospołecznie zbyt dużo na siebie biorę, taki syndrom Chrystusa* z którym się uporać nie mogę, choć się staram!

Wydaje mi się, że ostatnio dużo więcej pomocy otrzymuję, niż daję. Choć jest to pierwszy taki raz od zarania dziejów, jest dość rozciągniety w czasie i powoduje to u mnie poczucie bycia osobą nieudolną, a tego uczucia nie znoszę.

Bo to nie jest tak, że nie pracuję, wręcz przeciwnie - wykonuję sporo zarówno płatnej, jak i bezpłatnej pracy, a jeśli nie dosypiam, to z pewnością nie z powodu złego zarządzania czasem. W 100 procentach przeczę stereotypowi leniwego biedaka z postawą roszczeniową (stereotyp ten tak na marginesie jak najszybciej powinien zniknąć, gdyż swoim istnieniem szkodzi absolutnie wszystkim). Mam po prostu problem z priorytetyzowaniem swojej osoby, i stąd ten cały ambaras.

Ale spokojnie, już mi kazano za cztery lata kandydować do Sejmu, podobno to przestawia priorytety.

W każdym razie, dla was wszystkich z mojego samopomocowego kręgu narysowałam:

*syndrom ten to taka przypadłość wielu aktywistów i aktywistek polegająca w dużym skrócie na poświęcaniu się ponad miarę, w sumie od dawna chcę o tym napisać; czas najwyższy, skoro się do tego pojęcia odnoszę. ;)

Takie coś znalazłam

2011-10-03T14:07:00.000+02:00

Spośród 25 milionów podatników w 2009 roku zaledwieokoło miliona deklarowało dochody powyżej 3000 zł miesięcznie. W miejscu, gdziemiała powstać klasa średnia, nie schodząca z ust polityków i publicystów, ziejewielka przepaść między garstką zamożnych i bogatych a większością, która dodziś nie otrząsnęła się po Balcerowiczowskiej terapii szokowej. Biedni oglądająbogatych w telewizji. Bogaci nie chcą o biednych nawet słyszeć. Samo zjawiskoistnienia biedy zdaje się obrażać uczucia estetyczne elity, która bryluje wmediach. Dlatego bycie biednym nie jest oficjalnie traktowane jako krzywda,lecz wina. Skoro system jest dobry, jak głoszą politycy i dziennikarze głównegonurtu, to źli są ci, którzy nie potrafią się do niego dostosować.

I jeszcze:

Jedyne nierówności, jakiedostrzegają rządzący to nierówności na szosach, po których chcą wiecznie iszybko mknąć ku nowym piramidom, stadionom budowanym na cześć władzy z okazjiEuro 2012.

Co wy na to?

Świat mnie kocha, świat mnie nienawidzi

2011-10-01T02:25:00.001+02:00

Nigdy nie uważałam siebie za osobę specjalnie dobrą; zinternalizowałam tą opinię po kilku latach wyrażania jej przez innych, i proces internalizacji jeszcze chyba się nie skończył, bo zdarza mi się często miewać wątpliwości.

Śpieszę się dziś z pracy (9-17) do pracy (19-23), droga daleka, ostatni piątek miesiąca. Świat mnie chyba nienawidzi, bo gdy wysiadam na przystanku, w centralną część mojego pola widzenia wpadają zwłoki (w sensie metaforycznym) leżące pod wiatą przystankową.

„Super, spóźnię się do pracy” - dochodzę do wniosku zrezygnowana, bo przecież nie mogę, nie potrafię, sumienie mnie zagryzie, jeśli zachowam się jak wszyscy ludzie wokół, to znaczy udam, że nikt niczego nie zauważył. Zazwyczaj minimalnie, lecz bywają momenty, gdy utrudnia mi to życie w sposób znaczny, na przykład dzisiaj. 18:10 a ja stoję na przystanku i dzwonię pod 112, gdy wszyscy wokół mają w nosie nieruszającego się 60-latka, bo przecież ma mokre plamy z moczu na spodniach i w ogóle jest „fuuuj, pijak!”.

Prawie dwa lata temu miałam inną sytuację. Przemierzam rano tramwajem praską stronę w drodze do pracy, gdy nagle mężczyzna koło czterdziestki dostaje ataku padaczki. Nikt nie dzwoni na pogotowie, nikt nie zatrzymuje tramwaju, nikt mu nie pomaga – poza jego przerażonym kolegą. A że obydwoje wyglądają dosyć biednie, to i nikt się do pomocy nie kwapi.

Dzwonię na 112, motorniczy się spostrzega i zatrzymuje tramwaj, pomagam koledze tego biednego człowieka wynieść go z tramwaju. Gdy obejmuję go pod kolanami podbiega do mnie pani w średnim wieku i mówi, żebym go zostawiła, bo to „robota dla jakiegoś mężczyzny”. Uśmiecham się do niej miło, mocniej zaciskając przedramiona bo mężczyzna lekki nie jest i pytam, czy widzi jakiegoś w zasięgu ręki – bo faktycznie, wszyscy odsunęli się na bezpieczną odległość, byle tylko nikt ich nie poprosił o pomoc.

Wzdycham.

Nagle tu i teraz, 18:12, dyspozytorka się pyta czy mogę poczekać aż ktoś przyjedzie, a ja nie mogę się spóźnić, naprawdę nie mogę, i czuję się jak ostatnia z najgorszych, gdy mówię jej do słuchawki, że się spieszę, i że mogę poczekać zaledwie kilka minut, do następnego autobusu. Ona niepocieszona mówi mi, że nie wie, ile to czasu zajmie, a mnie się wierzyć nie chce, bo za rogiem jest komisariat.

Rozłączamy się i czekam, obserwując reakcje przechodniów na leżącego na chodniku pod wiatą mężczyznę. Oceniam sytuację i wiem, że nie jestem w stanie unieść go sama i położyć czy posadzić na ławce, oraz że nie ma sensu prosić kogokolwiek o pomoc, bo wszyscy takie zaciśnięte usta, prawie że wyczekujące sposobności do rzucania obelg.

Gdy kiedyś w którąś z zim stulecia pomogłam bezdomnemu panu, który był zbyt pijany, aby utrzymać się na siedzeniu w tramwaju, ktoś na mnie nakrzyczał i kazał wyrzucić go z tramwaju na mróz „bo śmierdzi”. Jakby stan, w którym był ten mężczyzna nie był wystarczająco upokarzający, trzeba mu jeszcze dowalić, wylać trochę jadu, poznęcać się nad kimś, kto nie jest w stanie zareagować.

A przecież alkoholizm to choroba, padaczka alkoholowa jest reakcją na odstawienie, a nie spożywanie alkoholu, a upojenie alkoholowe można pomylić z hipoglikemią albo zawałem.

Podjeżdża autobus, wsiadam z ciężkim sercem, bo już 18:18 i zaczyna się robić gęsto. Jadę sobie i chce mi się płakać, bo nie wiem, czy ktoś przyjechał, czy nie, i wszyscy mają wszystkich w głębokim poważaniu, a czy zima czy lato reakcja przechodniów byłaby taka sama. Zbiór pusty.

O 18:38, gdy okazuje się, że korek nie był aż tak straszny, i że cudem nad Wisłą nie spóźnię się z pracy do pracy, otwierają się drzwi i do autobusu próbuje się dostać starsza, pijana, otyła pani z gipsem na jednej stopie, w jednym bucie. Polega w tej bitwie o wejście do autobusu i wygląda to dość groźnie. Tym razem nie jestem sama i w cztery osoby udaje nam się kobietę posadzić, a gdy dwa przystanki dalej kobieta postanawia wysiąść, profilaktycznie wstaję i jej pomagam.

Wchodzę na piętro 18:54, klękajcie narody, zdejmuję buty, myję zęby i z pustym z powodu pokrzyżowanych planów żołądkiem (i lodówką) zaczynam lekko rozkojarzona arbeit.

Zastanawiam się, co musiałam zrobić źle, bo coś musiałam, skoro tak źle się z tym wszystkim czuję, jakbym oblała jakiś test na humanizm, egzamin na empatię, wejściówkę na polaczkowość, cokolwiek.

A żeby nie było tak smutno, ponieważ wszyscy musimy się weselić, prawda:

Piecz ciasta!

2011-09-25T09:49:00.001+02:00

Już w ten piątek po raz pierwszy obchodzony będzie World Vegan Baking Day. Dla mnie to idealna okazja, aby nadrobić zaległości w pieczeniu. Nie pamiętam, kiedy ostatnio robiłam tofurnik na zimno, albo ciasto dyniowe z kremem, że o delikatnych babeczkach czekoladowych z bitą śmietaną nie wspomnę. A kiedy już coś piekę, to zazwyczaj w prezencie, albo na sprzedaż, i nierzadko zdarza mi się w ogóle wypieku nie spróbować.

Na koncercie zbierającym fundusze na działalność TAK dla Kobiet, który odbył się w ostatni piątek, sprzedawaliśmy charytatywnie ciasta, pieczone w większości nie przez wegan, a mimo to w większości wegańskie. I przepyszne (najmniejsze zdziwienie świata). Pomijając fakt, że był to niezmiernie miły gest ze strony moich znajomych (fajnie jest promować weganizm również "przy okazji"), okazuje się, że upieczenie ciasta - smacznego ciasta! - bez nabiału nie jest specjalnie trudne. Dla części osób była to bodajże pierwsza przygoda z wegańskim pieczeniem.

Więc czemu nie upiec czasem czegoś nowego, nawet nie będąc weganinem/weganką? WVBD jest według mnie dobrą okazją, można zjeść coś dobrego i przy okazji poszerzyć horyzonty, a nawet się posocjalizować, prawda, na fejsbuczku.

Zarejestrowałyśmy "TAK dla Kobiet"!

2011-09-15T11:49:00.000+02:00

90 dni, 100 tysięcy podpisów, rewolucyjne romanse (najlepsze z możliwych!), szaleństwa (twórczego tworzenia), sny na jawie (bo spanie jest dla mięczaków!), zbrodnie pod osłoną nocy (ok, ch-chyba wystarczy)

Liczę dostać życie z powrotem pod choinkę.

Spaaaać.

2011-09-14T00:09:00.002+02:00

Więc próbuję sobie pracować, ale świat nie chce dać mi spokoju. Na gazeta.pl dowiaduję się na przykład, że ktoś jeszcze bierze na poważnie Simona Barona-Cohena i jego badania dotyczące wpływu testosteronu na płód. Krótki research w Google i okazuje się, że artykuł jest słabym plagiatem tekstu z Daily Mail z 2008 roku. Tekst ten kończy się następująco:

CONCLUSION

Overall, when you add up the number of individuals affected by all these conditions, women are the weaker sex.

Why do I even... ~~Metodologia~~ Metodyka jest druzgocąca, ale nie jest to zaskakujące, gdyż każdy artykuł na poważnie cytujący Baron-Cohena jest spalony na starcie. Nie mam wieczoru na przeglądanie bibliografii "Delusions of Gender" Cordelii Fine i znalezienie czegoś krytycznego do ~~poczytania~~ zarekomendowania, więc po prostu oddam głos autorce, od 3:35 wszystko ładnie wyjaśnione.

Potem otrzymuję informację z prawicowych mediów, że Joanna Najfeld została uniewinniona w procesie wytoczonym przez Wandę Nowicką. Oczywiście wszędzie na prawo ogłaszają, że to znaczy, iż Nowicka działa na rzecz jakiegoś "międzynarodowego koncernu, największego w ogóle, providera aborcji i antykoncepcji" i cuda niewidy, ale prawda jest taka, że sąd po prostu nie uznał, aby takie stwierdzenie było zniesławieniem. Tak to wygląda na mój chłopski rozum po 36-godzinnej dobie, ale jestem ciekawa cudzych opinii, byle nie w tonie jaszczurzej dominacji na ziemi, tej ziemi.

BTW, Nowicką też wkurzył Korwin-Mikke.

Na szybko o agresji

2011-09-09T01:28:00.000+02:00

W komentarzach do mojej poprzedniej notki oraz kilku innych częściach Internetu (1, 2) bardzo ładnie i intensywnie próbowano mi wyjaśnić, że zamiast podkulać pod siebie ogon i jojczyć w „bezpiecznej przestrzeni swojego bloga” (srsly, ktoś poważnie wystosował taki zarzut), powinnam była a. się odgryźć; b. użyć siły fizycznej; lub c. upokorzyć i w ten sposób rozładować nieprzyjemną sytuację.

Well, no.

Od jakiegoś czasu chciałam wrzucić tutaj część materiałów szkoleniowych "TAK dla Kobiet" dotyczących radzenia sobie z agresją. Nie mogłam się zebrać, teraz nadarzyła się dobra ku temu okazja. Szkolenia dotyczą skutecznego i bezpiecznego zbierania podpisów pod obywatelskim projektem ustawy o świadomym rodzicielstwie i innych prawach reprodukcyjnych. Chciałam je zawiesić tutaj w odniesieniu do dyskusji internetowych, ale cóż, każdy pretekst jest dobry, aby zrobić w końcu coś, co miało się zrobić od dawna.

Tak więc, wyedytowane na szybko. Mam nadzieję, że po przeczytaniu poniższych akapitów chociaż część osób przestanie wierzyć, że agresja / przemoc słowna/fizyczna ma jakieś specjalne walory edukacyjne:

Jak przewidywać pojawienie się agresji

Agresywne zachowanie nie bierze się znikąd. Przy odrobinie wprawy jesteśmy w stanie przewidzieć, czy w trakcie rozmowy druga strona zacznie zachowywać się agresywnie.

Dzieje się tak, gdy któraś ze stron zaczyna się „zacietrzewiać”. Powoduje to odejście od sytuacji win/win (czyli takiej, z której obydwie strony mogą wyjść „z twarzą”) i radykalizowanie swoich opinii. Po przekroczeniu pewnego punktu, dojście do konsensusu może okazać się niemożliwe (sytuacja win/lose lub lose/lose), a jedynym rozwiązaniem pozostaje usunięcie się.

Na co należy zwrócić uwagę? Twój współrozmówca / Twoja współrozmówczyni zaczyna używać wartościującego słownictwa. W miejsce w miarę obiektywnych, neutralnych stwierdzeń pojawiają się słowa obraźliwe – niekoniecznie wulgarne – na przykład: „wszystkim feministkom się w głowach poprzewracało”. Osoba, z którą rozmawiasz, częściej zaczyna używać słownictwa negatywnego oraz odnosić się do stereotypów. Zaczyna podnosić głos i szybciej mówić. Jej gestykulacja staje się bardziej dynamiczna i szybka, zmniejsza dystans, może nawet (chcieć) naruszyć Twoją strefę intymną.

Wycofaj się

Jeśli widzisz, że ktoś używa wobec Ciebie agresywnego języka, nie angażuj się w rozmowę. Spokojnie podziękuj za to, co ktoś chciał powiedzieć i oddal się. Czasami agresja jest oznaką stresu, a najlepszym rozwiązaniem jest zostawienie drugiej strony w spokoju, by ochłonęła.

Postaraj się nie mówić drugiej stronie, żeby się uspokoiła. Skutek jest odwrotny do zamierzonego.

Unikaj konfrontacji

Potencjalnie niebezpieczną sytuację można rozładować nie dając się sprowokować. Nawet jeśli się denerwujesz, postaraj się mówić spokojnym, ciepłym głosem. Nie krzycz, nie używaj wartościującego słownictwa. Gdy druga strona zobaczy, że nie dajesz się sprowokować i wciągnąć w agresywną wymianę zdań, najprawdopodobniej zrezygnuje.

Osoby agresywne działają pod wpływem emocji, co oznacza, że próby racjonalnej argumentacji z Twojej strony nie zadziałają.

Nie próbuj przekonać „na siłę”

Przekonywanie drugiej osoby, jeśli ta zachowuje się agresywnie, mija się z celem. Osoba pozostanie głucha na Twoje argumenty, a Ty sama zaczniesz się denerwować, gdy nie zobaczysz skutków swoich starań. Najlepszym rozwiązaniem jest... przyznanie tej osobie racji. Możesz powiedzieć na przykład: „Rozumiem. Ma pan/pani prawo czuć się zdenerwowana”, albo „Nikt nie lubi być zmuszany do czegokolwiek”. To pomoże uspokoić sytuację, bo kłócenie się z kimś, kto przyznaje nam rację, jest praktycznie niemożliwe.

Jeśli nic nie działa

Jeśli agresywne zachowanie powoduje u Ciebie uczucie zagrożenia – druga strona ma broń, groziła Ci lub w jakiś inny sposób wydaje Ci się niebezpieczna – nie wahaj się zadzwonić pod 112. Takie zdecydowane działanie może odstraszyć przeciwnika, który spodziewa się raczej strachu i zdenerwowania.

Programistka = niedoruchana feministka

2011-09-08T03:12:00.008+02:00

EDIT#2: Wydaje mi się, że nie ma sensu kontynuować dyskusji w komentarzach poniżej, a argumenty merytoryczne zostały już wyczerpane. Nie chciałabym, aby ta sytuacja stałą się pretekstem dla wyładowywania agresji na programistach, programistkach, feministkach czy feministach. Po tym wpisie pojawiło się dużo reakcji (1, 2, 3, 4, 5), nie tylko wśród programistów/ek.

Bardzo przepraszam za stwierdzenie, że społeczność mnie zawiodła. Po przepracowaniu tego, co mnie spotkało, i tak dużym pozytywnym feedbacku absolutnie zmieniam zdanie. Nie uważam, że twierdząc tak nie miałam racji, gdyż opierałam się wyłącznie na moich osobistych doświadczeniach oraz zasłyszanych od koleżanek sytuacjach. Jednak w obecnej sytuacji trwanie przy takiej opinii byłoby po prostu niesprawiedliwe dla wielu osób.

Mam nadzieję, że ta sytuacja oraz dyskusja, która po niej nastąpiła, doprowadzą do wprawienia w życie nowych pomysłów i zwiększenia równouprawnienia w środowisku programistycznym.

EDIT: Chciałabym bardzo, bardzo podziękować za wszystkie miłe słowa, jakie otrzymałam na swoim Facebooku, w prywatnych wiadomościach oraz w komentarzach poniżej. Cieszę się, że mimo wszystko tak wiele osób również zauważa i rozpoznaje problem dyskryminacji kobiet w szeroko pojętym środowisku komputerowym oraz chce mu zaradzić. Chcę też oddać sprawiedliwość dwóm osobom, które wyszły z wczorajszej imprezy tuż po mnie. Dziękuję.

Uczę się programować. W Ruby. Taki język obiektowy. Jest też taki drugi język, nazywa się Python. Generalnie (jak powiedział mi ktoś mądrzejszy ode mnie) języki te są do siebie całkiem podobne (tak, wiem, Python nie ma bloków, i w ogóle, ale to uproszczone porównanie wyłącznie na potrzeby tego wpisu). Wybór, którego dokonywałam 2-3 miesiące temu dotyczył więc nie tyle samego języka, co społeczności, która się wokół niego wytworzyła. To będą ludzie, do których będę się zwracać, gdy pojawi się jakiś problem w trakcie nauki, to będą również ludzie, z któymi będę pracować, gdy już opanuję wystarczająco dużo.

Znam kilka osób, które uczyły się programować w Ruby i obecnie w ten sposób zarabiają. Są fantastyczne: bardzo miłe, pomocne, nie ulegają stereotypom, angażują się społecznie. Popełniłam błąd uważając, że wszyscy w społeczności tacy są.

Istnieje coś takiego, jak WRUG, czyli comiesięczne spotkania warszawskich programistów Ruby. I choć nie mogę jeszcze nazwać siebie programistką, gdyż z powodu zaangażowania w TAK dla Kobiet nie zostaje mi na naukę tak dużo czasu, jakbym chciała, to chodzę na WRUGi, gdyż chcę poznawać ludzi, i słuchać, uczyć się.

Generalnie WRUG to część edukacyjna, a następnie pójście na piwo. Na piwie można porozmawiać, poznać ludzi, słuchać, uczyć się. Drugi raz z rzędu byłam tam jedyną kobietą.

Ktoś się mnie spytał, czym się obecnie zajmuję. Powiedziałam, że "TAK dla Kobiet". Niedługo później ktoś inny postanowił zepsuć mi wieczór.

Nie rozumiem, na jakiej podstawie ktoś, kogo widzę na oczy po raz pierwszy, rości sobie prawo do wywlekania mojego życia seksualnego na forum publicznym. Czy to, że jestem kobietą i (gasp!) feministką oznacza, że można mówić tak żenujące rzeczy na spotkaniu branżowym?

Czy ja idę na spotkanie fanów robienia na drutach i wypytuję obecnych tam mężczyzn, kiedy ostatnio, za przeproszeniem, ruchali?

Nie.

Dlaczego więc na dzisiejszym spotkaniu dyskutowano o tym, że jestem feministką, bo "nikt mnie nie wyruchał", i dopytywano, "czy mam chłopaka", oraz stwierdzano z troską, że "wszystko mi przejdzie", jak tylko ktoś mnie "porządnie wyrucha"?

Czy tak ma wyglądać przyjazna, otwarta i pomocna społeczność Ruby w Warszawie? Jeśli tak, to ja dziękuję, wysiadam i idę się uczyć Pythona, bo warszawska społeczność zawiodła mnie na polu równouprawienia już po raz drugi z rzędu.

Po usłyszeniu tego wszystkiego podziękowałam grzecznie za wieczór, wstałam i wyszłam. A później się popłakałam. To tyle jeśli chodzi o przezwyciężenie wewnętrznej walki z zagrożeniem stereotypem.

Już niedługo do więzienia za Abortours*

2011-09-06T14:36:00.000+02:00

Wybaczcie niedobory merytoryki, ale jestem Poruszona tym prawie że kafkowskim spektaklem.

- Chcemy, by w kodeksie karnym znalazł się zapis, by ścigano osoby, które nawołują kobiety do usunięcia ciąży np. w Holandii - wyłuszczał Kazimierz Jaworski.

Senator PiS Kazimierz Jaworski nienawidzi kobiet. Jak inaczej można określić kogoś, kto chce wsadzać do więzienia głównie kobiety za to, że informują inne kobiety o przysługujących im prawach?

Jeśli ktoś nie chce, abym wiedziała o tym, że możliwość legalnego i bezpiecznego przerywania ciąży jest częścią praw reprodukcyjnych (zaliczanych do praw człowieka przez większość międzynarodowych organizacji), chce ograniczać mój dostęp do wiedzy, protekcjonalnie trzymać pod kloszem, narzucać mi moralność Kościoła Katolickiego nie pytając, czy jestem wierząca, wsadzać do więzienia za czelność domagania się równych praw i dopasowania prawodawstwa Polski do standardów Unii Europejskiej - jest mizoginem, czyli kimś, kto nienawidzi kobiet.

Dla Jaworskiego i Kotuli pretekstem jest ubiegłoroczna konferencja w Sejmie zorganizowana przez polityków lewicy: Marka Balickiego (SLD) i Wandę Nowicką, szefową Federacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny. 26 sierpnia ub. r. w Sejmie odbyło się spotkanie pod hasłem "Turystyka aborcyjna Polek". - W Sejmie namawiano do aborcji, która w Polsce jest zabroniona. Doszło do przestępstwa - twierdzi senator PiS. - Nie może być tak, że w polskim parlamencie nawołuje się do turystyki aborcyjnej. W Sejmie złamano prawo - dodawał.

Czym kobiety zawiniły senatorowi?

Proponuję Jaworskiemu zamknąć mnie prewencyjnie już teraz, bo nawet po wprowadzeniu tego absurdalnego przepisu (co po ostatnim głosowaniu nie wydaje się być tak niemożliwe, jak powinno) ustanawiającego terroryzm reprodukcyjny nie przestanę mówić głośno o prawie kobiet do przerywania ciąży ani o możliwościach jej przeprowadzenia w Polsce i za granicą. Wpadniecie po mnie, czy sama mam się doprowadzić na najbliższy komisariat?

Polecam również zapuszkować cały Obywatelski Komitet Inicjatywy Ustawodawczej "TAK dla Kobiet" oraz nasz Społeczny Komitet Poparcia.

* pomysł na biznes ^ausira.

Kilka refleksji o Magdzie Gessler

2011-08-24T19:20:00.000+02:00

Celebryci są potrzebni. Ludzie lubią ich (lub nie) i, niezależnie od tego, jakby się zarzekali, inspirują się nimi. Celebryci przydają się również organizacjom pozarządowym. Media lubią celebrytów, bo celebryta = temat = pieniądze. Organizacje pozarządowe lubią celebrytów, bo celebryta + temat = zainteresowanie tematem.

Nie wiem, jakie mam zdanie o Magdzie Gessler. Podobno nie płaci pracownikom na czas, a jak już płaci, to marnie. Ostatnio do listy rzeczy, które czynią z niej troszkę mniej niż bardziej godną do naśladowania osobę dołączyły dwie pozycje:

jej wypowiedź dotycząca wegetarian: „Wegetarianizm traktuję jako rodzaj inwalidztwa, który ukrywa jakąś słabość czy strach, nie wiadomo przed czym”, oraz
to, że w swoich restauracjach podaje foie gras.

Foie gras było kiedyś w Polsce zakazane, ale po wejściu Polski do UE zapis dotyczący zakazu importu przestał obowiązywać, ponieważ handel wewnątrz UE to nie import. Nikt ustawy nie znowelizował i tak zostało, restauratorzy zaczęli ten fakt wykorzystywać, Gessler jest jedną z nich, nie pierwszą, nie ostatnią, ale – i to jest kluczowe – znaną.

Sposób produkcji foie gras jest nieetyczny, niesmaczny, obrzydliwy.

Nic więc dziwnego, że Fundacja Viva! postanowiła wykorzystać sytuację i skrytykować Gessler za podawanie foie gras, jednocześnie krytykując ideę spożywania i produkcji stłuszczonych gęsich wątróbek. Bardzo się cieszę, że to zrobili.

Rzadko da się dostrzec dyskryminację płci łatwiej, niż gdy mamy do czynienia z sytuacją, w której kobieta zrobi coś złego.

Nie bronię Magdy Gessler, restauratorki, która nie ma pojęcia o wegetarianizmie. Uważam, że Viva! bardzo dobrze zrobiła i podoba mi się, że wykorzystuje osoby publiczne do promowania praw zwierząt. Jednakże wśród komentarzy dotyczących Gessler, które pojawiły się chociażby na Facebooku pod materiałami graficznymi promującymi akcję, czy pod samą stroną akcji, trudno szukać krytyki Gessler za to, co zrobiła.

Bo jak mam traktować takie komentarze?

prostaczka i gruba oblesna góra. powinna mniej żreć sama.

nie mozna krytykowac kulturalnie kogos, kto popiera takie okrucienstwo.nie ma poblazliwosci dla takich 'ludzi'.

a czego tu się spodziewać po takiej dzidzi - piernik... widać jakim jest ekspertem od diety patrząc na jej tuszę i ciało.

Proponuje z niej zrobić Foie Gras i tak już jest spasiona!!!

nie wiedzialam ze ona taka dziw** jest Od dzis nie ogladam juz jej seriali

Jest nieapetyczna jako człowiek i kobieta...hm...myślę, że jej wątroba jest idealnie stłuszczona:)

To ja mam maly plan. Jest taka naklejka tuningowa "NO FAT CHICKS". http://www.stickergiant.com/Merchant2/imgs/450/sp0876_450.jpeg naklejmy to tej porabanej debilce na jej samochodzie. Bedzie odpowiednie do jej poziomu....

co za baba... a zawsze ja lubiłam .. od dziś jest stracona suka...

nie znoszę tej kobiety. Jak można być taką podłą żmiją

zwykła zapasiona suka dla której dobre jedzenie, to padlina...ale syf!...olać ciepłym moczem!

gruba szmata ta gessler i tyle, dla kasy to by czlowieka zjadla

Od nadmiaru tluszczu ta baba cierpi na katarakte mozgowa!

nienawidze tej kurwy :D

nie lubie tego szmaciska

pani gesler żydówka, jest tworkiem iti. zwykła prostaczka. słoma z dupy wystaje

W tych komentarzach (pozostawiłam pisownię oryginalną), podpisanych imieniem i nazwiskiem (!) za każdym razem, dzieje się mnóstwo rzeczy naraz. O nienawiści ideologicznej do osób grubych zbyt długo pisać nie będę, bo o tym napisała na swoim blogu Szprota. Tutaj nienawiść do osób grubych przeplata się z nienawiścią do kobiet, a obydwie puszczają zalotnie oczko do zinternalizowanej nienawiści do... zwierząt.

Odmawianie człowiekowi człowieczeństwa, tak jak w drugim cytowanym przeze mnie komentarzu, otwiera możliwość bardziej zdecydowanych działań. Wszak pierwszą rzeczą, jaką robi się z wrogiem, jest znalezienie pretekstu do stwierdzenia, że nic się nie stanie, jak zrobimy mu kuku, bo nie jest człowiekiem. Taki sposób językowego odczłowieczania (i zezwierzęcania!) jest pierwszym krokiem od dyskryminacji słownej do fizycznej.

A przecież po to mówimy o prawach zwierząt, o ich łamaniu, o znęcaniu się nad zwierzętami, aby pokazać, że to nie człowieczeństwo determinuje bycie godnie traktowanym.

Jeśli nazywasz kobietę „suką”, to dlatego, że: 1. jest kobietą – mężczyzny tak nie nazwiesz, oraz 2. uważasz, że „suka” to słowo obraźliwe. Uważasz tak dlatego, że uznajesz zwierzęta, a tym bardziej zwierzęta płci żeńskiej, za gorsze. Jest to dość pokrętne, gdyż osoby, które nazywały Gessler „suką”, robiły to dlatego, że w ich mniemaniu Gessler znęca się nad zwierzętami.

Gdyby Gessler była mężczyzną, nie odnoszonoby się do jej wieku i wyglądu. Jednakże żyjemy w społeczeństwie, w którym nadal ciało kobiety nie jest jej własne, lecz jest domeną publiczną. Jego wolność może być prawnie ograniczana, może być publicznie krytykowane, wyśmiewane, szykanowane, jeśli nie spełnia określonych wzorców. A jeśli kobieta da pretekst... hulaj dusza, piekła nie ma.

Gdyby Gessler była mężczyzną, nie nazwanoby jej „suką” czy „szmatą”, odnosząc się bezpośrednio do jej seksualności i krytykując ją, choć jej seksualność nie ma tutaj nic do rzeczy.

Proszę, nie walczmy z jedną dyskryminacją przy pomocy innej dyskryminacji.

Jestem weganką. Jestem pro choice.

2011-07-24T01:01:00.000+02:00

Jestem weganką, bo posiadam empatię.

Jestem weganką, bo wierzę, że można żyć tak, aby dążyć do minimalizacji cierpienia.
Jestem weganką, ponieważ uważam, że jednostki mają prawa.
Jestem weganką, ponieważ uważam, że ciało należy do jego/jej właściciela(-ki), tylko i wyłącznie.
Jestem weganką, bo nie chcę, aby inne jednostki cierpiały.
Jestem weganką, bo chcę wykluczyć ze swojego życia autorytarne zapędy do kontrolowania cudzego ciała.

***

Jestem pro choice, bo posiadam empatię.
Jestem pro choice, bo wierzę, że można żyć tak, aby dążyć do minimalizacji cierpienia.
Jestem pro choice, bo wierzę, że jednostki mają prawa.
Jestem pro choice, ponieważ uważam, że ciało należy do jego właściciela(-ki), tylko i wyłącznie.
Jestem pro choice, bo nie chcę, aby inne jednostki cierpiały.
Jestem pro choice, bo chcę wykluczyć ze swojego życia autorytarne zapędy do kontrolowania cudzego ciała.

Proste?

Zamiast mówić "nie", sama zadaj pytanie

2011-07-15T23:43:00.000+02:00

Uczula się nas, abyśmy nauczyły się mówić "nie". Nie masz ochoty na seks - po prostu powiedz "nie". Nie chcesz zostać zgwałcona - po prostu powiedz "nie". "Nie" znaczy "nie".

W ten sposób uczy się nas asertywności. Tłumaczy, że pewność siebie (manifestowana przez odmawianie) i opanowanie w kryzysowych, trudnych, stresujących sytuacjach to klucz do sukcesu. Jest to podstawą wielu kampanii adresowanych do kobiet; kampanii, które w założeniu mają pomagać kobietom właśnie poprzez zachęcanie do ćwiczenia asertywności.

Wydaje mi się, że uczenie mówienia "nie" jest jednak problematyczne. Oczywiście, mówienie kobietom, że nie ma nic złego w odmawianiu, że seks nie jest obowiązkiem, że niekonsensualny seks małżeński jest gwałtem - to wszystko jest niezmiernie ważne w świecie, w którym niektórzy jeszcze uważają, że nie można zgwałcić prostytutki, a żona powinna być zawsze chętna i gotowa.

Może to kontrowersyjne, co napiszę, ale uważam, że na dłuższą metę takie kampanie umacniają pasywną rolę kobiety w relacjach o zabarwieniu seksualnym. Jeśli kobieta mówi "nie", to dlatego, że jest to odpowiedź na pytanie, zadane w domyśle przez mężczyznę. To on proponuje, inicjuje, werbalizuje swoją ochotę na seks.

Nigdzie nie ma miejsca na "tak", mało jest miejsca na edukację dotyczącą aktywnej postawy kobiety w seksie. Kampanie społeczne czy edukacyjne nastawione właśnie na to praktycznie nie istnieją.

Problem relacji kobieta-mężczyzna w seksie aż za bardzo poruszył artykuł na kobieta.gazeta.pl. Choć cieszę się, że pisze się o problemach, jakie kobiety z przyczyn kulturowych napotykają w sferze seksualnej, to przygnębiający sposób na Dante Alighieri ("porzućcie wszelką nadzieję") potrafi co wrażliwszym popsuć dzień. Mnie popsuł. Problemy, z jakimi spotykamy się w sferze seksu, zaprezentowane w artykule jako aksjomaty, powodują dysonans poznawczy.

Słuszne jest to, że takie artykuły pojawiają się w serwisach kobiecych, że odchodzi się od "jak doprowadzić go do szaleństwa" Cosmopolitan-style i powoli idzie w stronę "myśl też czasem o sobie, mała". Jednak brak propozycji na przepracowanie sytuacji i katastrofalny ton nie zachęcają do poszukiwania własnych rozwiązań.

Bycie stroną bardziej pasywną, stroną, której potrzeby się nie liczą i która ich nawet nie werbalizuje stwarza pole do nadużyć, czyli czynienia ze strony pasywnej stronę wykorzystywaną.

Ponieważ jednak kobiety nie są winne temu, że znajdują się w takiej pozycji, bez zdrowej i afirmatywnej edukacji seksualnej dla wszystkich problem nigdy nie zniknie. Edukacja dotycząca partnerstwa, afirmacji, mówienia o swoich potrzebach jest potrzebna niezależnie od płci. Edukacja, która zamiast bajdorzyć o abstynencji seksualnej będzie pokazywać nastolatkom, jak mogą bezpiecznie uprawiać seks i nie zajść w ciążę (poruszając chociażby kwestię seksu oralnego zamiast waginalnego), może zniwelować to, co popsuła religia i współczesna popkultura.

Nie jest łatwo. Ale jest łatwiej, niż kiedyś. Erika Lust kręci nagradzaną pornografię, która bierze pod uwagę kobiecą perspektywę, a sprzedający wibratory we wszystkich kolorach tęczy Fun Factory reklamuje się na przystankach autobusowych.

Gdy kobiety zaczną mówić "tak" oraz aktywnie inicjować zdarzenia seksualne, przestaną być postrzegane jako ofiary. Staną się równymi partnerkami w seksie i gwałt jako upokorzenie, manifestacja dominacji czy branie przez silniejszego tego, co się należy, przestanie mieć rację bytu.

W "Seksualnych przykazaniach dla kobiet" autorka przywołuje kilka "przestrzeganych" przez kobiety zasad, oto one:

Powinnaś zgodzić się na seks bez względu na to, czy masz ochotę, czy też nie.

Prezerwatywa zmniejsza przyjemność mężczyzny, więc to raczej ty powinnaś zadbać o jakąś antykoncepcję.

Powinnaś udawać orgazmy, aby upewniać go w przekonaniu, że jest świetnym kochankiem.

Powinnaś akceptować fakt, że nie zaspokaja twoich potrzeb seksualnych.

Jeśli masz większe potrzeby seksualne niż twój partner, musisz to ukrywać.

Nie powinnaś wiedzieć więcej o seksie niż mężczyzna, ponieważ to go wprawi w zakłopotanie.

Mężczyzna, który miał wiele partnerek seksualnych, jest po prostu doświadczony; kobieta, która miała wielu partnerów, jest puszczalska.

W odpowiedzi na ten obraz nędzy i rozpaczy postanowiłam stworzyć swoją własną listę. Here goes:

Jeśli masz ochotę na seks, po prostu to powiedz.
Jeśli nie masz ochoty na seks, nie wstydź się powiedzieć "nie". Seks ma być przyjemny dla wszystkich stron.
Uprawiaj seks z zabezpieczeniem i regularnie się badaj. Pod tym względem traktuj drugą stronę tak, jak sama chciałabyś być traktowana.
Jeśli nie podoba ci się to, co robi partner(-ka), powiedz to.
Jeśli czujesz się niezaspokojona, powiedz to.
Jeśli masz większe potrzeby seksualne, niż twój/twoja partner(-ka), porozmawiajcie o tym.
Wiedza na tematy seksualne jest super seksowna.
Nie istnieje coś takiego, jak zbyt dużo lub zbyt mało partnerów(-ek) seksualnych.

Jak wam się podoba?

Blogerzy blogerom.

2011-07-09T15:38:00.000+02:00

Jako fanka Derridy et al. uwielbiam rozpoznawać i wytykać fałszywe dychotomie, szczególnie ludziom, których seksizm jest tak głęboki, że z pewnością siedzi aż w cssie ich blogasków. W to piękne sobotnie popoludnie, pierwsze popołudnie bez deszczu, musiałam trafić na najnowszy wpis na blogu Pawla Opydo.

Paweł (wybaczcie poufałość) ubolewa, że maturzystka na łamach Wysokich Obcasów ubolewa, że nie zdała matury z matematyki. W swoim błyskotliwie zatytułowanym liście otwartym ("A jednak jesteś głupia albo leniwa (stawiam na to pierwsze)") pisze między innymi tak:

Nieważne ile miałaś punktów z polskiego. Nie zdałaś matmy, to znaczy, że nie masz podstaw logicznego myślenia. Pewnie marzysz o pisaniu książki, sądząc po zainteresowaniach. Podpowiadam: jednym z najważniejszych elementów pracy nad nią będzie logika, a ty nie zdałaś z niej matury.

Postaram się krótko i na temat. Przekonanie, że na lekcjach matematyki w szkole uczymy się logicznego myślenia, jest błędne. Matematyka w szkole to zdolność rozwiązywania zadań. Jeśli mnie pamięć nie myli, rodzaje tych zadań stanowiły zbiór zamknięty, a każdy z nich najpierw rozwiązywało się razem z nauczycielką(-em). Innymi słowy, nauka matematyki nie ma nic wspólnego z nauką logicznego myślenia, lecz z wyuczeniem i przestrzeganiem pewnych algorytmów. Taka pamięciówka.

Chris Pine pisze o tym w swojej książce o nauce programowania, w dużym skrócie tak: "Myślałem, że skoro jestem dobry z matematyki, to będę dobrym programistą. Byłem w błędzie". Chris ma absolutną rację.

Ale wróćmy do Pawła, który nie poprzestaje na tym. W swojej "otwartej odpowiedzi" na kulturalny i ładne napisany list czytelniczki serwuje niczym nie podparte chamstwo i mizoginię.

Przypadkiem też chodziłem do liceum i serio: jeżeli “ciężko było cokolwiek rozumieć” z matmy w szkole średniej (jak rozumiem: nie o profilu mat-fiz) to przykro mi – prawdopodobnie byliście kretynami, albo (co bardziej prawdopodobne) byliście leniami a ty ubarwiasz. Ale wiem, że masz te 18 lat i to taki okres, gdzie ci się cały czas wydaje, że wszyscy wokół (a nauczyciele zwłaszcza) robią ci ogromną krzywdę.

Ileż się dzieje w tym akapicie! Mamy stwierdzenie, że 18 lat to wiek szczeniacki, więc "nie interesuje mnie, co czujesz, bo i tak nie masz racji a ja wiem lepiej", jest i wycieczka osobista "prawdopodobnie byliście kretynami", oraz jakże często skierowany do kobiet mówiących o swoich problemach tekst "ubarwiasz". Brakuje tylko "pewnie miałaś okres".

Może gdybyś bardziej przykładała się do nauki, to znalazłabyś pewną logikę w tym wszystkim, ale widocznie wolałaś intelektualnie rozwijać swoją “zdolną duszę”, która dzięki temu na pewno znajdzie sobie miejsce w dziale warzywnym Tesco.

Zawsze, gdy widzę, jak ktoś ocenia innych swoją miarą, to zaczynam zgrzytać zębami. Rynek pracy nie jest łaskawy dla humanistów, ale wartościowanie innych przez pryzmat ich przydatności na rynku pracy jest smutne. Po prostu smutne. A jako osoba, która studiowała kierunek humanistyczny, chce mi się śmiać głośno, gdy słyszę, że wiedza o literaturze czy krytyka literacka to mały pikuś w porównaniu z MATEMATYKĄ, suko!

Więcej nie czytałam, gdyż wszystko mi opadło.

Z góry przepraszam

2011-06-25T12:26:00.000+02:00

Internet pełen jest złych ludzi. Pełen jest również ludzi nudnych. Czasem zdarzają się strasznie źli nudziarze, a gdy tak się dzieje, w swojej wrodzonej naiwności i wierze w Piękno i Dobro zaczynam zgrzytać zębami, a w kieszeni otwiera mi się nóż (czysto metaforyczny).

Intuicyjnie, nie naukowo, napiszę, że dbałość o poprawność językową (dodatkowo dbałość preskryptywna i konserwatywna) wiąże się nierzadko z prawicowym skrzywieniem ideologicznym (mam tu na myśli poprawność wyznawaną, nie aplikowaną - co innego grzmieć o ważności języka, co innego pisać "Pies, zjadł kość."). Nie, nie mam na to badań, i tak, mam na to swoje doświadczenia, ale intuicja to intuicja, a anegdoty to anegdoty.

Czas więc na anegdotę. Istnieje blog. Blog jest czytany, blog ma swoją stronę na Facebooku, blog jest na bloxie. Jest o języku, o kobietach, aspiruje do miana bloga z gatunku tych ambitnych. Brzmi dobrze... i na brzmieniu się kończy.

Na blogu czytam o poprawności językowej w reklamach, są przykłady i komentarze:

...i nie mogę wyjść z podziwu i zakłopotania, aczkolwiek nie jestem do końca zaskoczona. Bo można mówić ą i ę, pisać mnie na pozycji akcentowanej, wiedzieć, kiedy postawić przecinek oraz znać propedeutyki, hermeneutyki i deontologie, ale wystarczy tak elementarna sprawa, jak szacunek do drugiego człowieka, aby przekonać się, że słoma w butach, choćby i przetykana srebrną nitką, pozostanie słomą w butach.

To jest moja mała zemsta, z cyklu dosypania soli do herbaty albo zawiązania cudzych sznurówek na supełki: wbrew regulaminowi bloga wykorzystałam tu cytat z niego, ale choćby ktoś próbował wepchnąć mi do gardła frankfurterki w chrzanie kremowym, to źródła nie podam.

Mamy tą samą płeć kulturową i obydwie lubimy język, którym się posługujemy, ale poza tym to światy różne bardziej niż Radom i Kielce. I właśnie dlatego, zamiast generować ruch na bloga autorki cytatu, kulturalnie wytknęłam palcem wspomnianą autorkę, mając nadzieję, że jej blog szybciej pogrąży się w głębi tych żenujących, obrzydliwych rzeczy, o których nikt poza 4chanem nie pamięta. Ach, te małe życiowe przyjemności, ach, ta sprawiedliwość symboliczna.

Nieco inne Toy Story

2011-04-13T11:05:00.000+02:00

Odłóżmy pruderyjność na bok: erotyczne akcesoria mogą się świetnie sprawdzać w naszej sypialni. Mogą się jednak także niekorzystnie odbić na naszym zdrowiu. Warto wiedzieć, co jest czym. Dlatego rozkładamy zabawki na czynniki pierwsze.

Skóra naturalna jest tylko dla tych, którzy uważają, że nie ma nic perwersyjnie niezdrowego w wykorzystywaniu w sypialni (lub gdziekolwiek indziej, gdzie najdzie was ochota) ciał martwych zwierząt. Podobnie jak rękawice do masażu z naturalnego futra, pejcz z naturalnej skóry potrafi przyprawić o ten zły rodzaj dreszczy.

Na szczęście większość zabawek (z wyjątkiem akcesoriów do BDSM) produkowana jest z tworzyw sztucznych, wegetarianie i weganie mają więc w czym wybierać. Jeśli jednak środowisko naturalne (czyli miejsce bytowania wielu zwierząt) i wasze zdrowie nie jest wam obojętne, czytajcie dalej.

Plastikowe… coś

Większość wibratorów i tzw. dildo składa się w jakiejś części z plastiku. Aby materiały, z których są wykonane, były bardziej miękkie i realistyczne, producenci PCV modyfikują je przy pomocy jednego z członków rodziny ftalanów (więcej o nich za chwilę). Według obrońców środowiska, używanie wibratora zawierającego ftalany to tak jakby kąpiel w DDT (syntetycznym pestycydzie, odpowiedzialnym za tragiczne w skutkach zaburzanie równowagi hormonalnej dzikich zwierząt).

Ftalany są wszędzie – w perfumach, lakierach do włosów, plastikowych pelerynach, urządzeniach medycznych... A obecnie ich ślady można znaleźć u ludzi. Mocny zapach wielu produktów z tworzyw sztucznych oznacza, że niezdrowe substancje dostają się do powietrza, a my – oraz inne zwierzęta – oddychamy nimi. Przeprowadzone przez amerykańskie Centrum Kontroli Chorób badanie z 2004 roku wykazało na podstawie próbek moczu ponad 2,5 tys. ludzi, że metabolity ftalanów (czyli to, co zostaje po przetrawieniu) znajdowały się w 75 proc. próbek. Wystawienie na ftalany zostało poprzez badania powiązane z otyłością, nowotworami i zanikiem plemników. Nie bez powodu w Europie zakazano ich stosowania w zabawkach dla dzieci. Już w 1994 roku amerykańska sieć sex shopów Good Vibrations zaleciła, aby na zabawki zawierające ftalany zakładać prezerwatywy, choć nie tylko z powodu zawartości tego materiału, lecz również trudności w czyszczeniu.

Na czarnej liście z powodu zawartości ftalanów powinien znaleźć się polichlorek winylu.

Żel (jelly rubber) jest często wykorzystywanym materiałem, ponieważ jest tani i łatwy w modelowaniu. Zabawki tego typu są wykonywane z PCV i znacznej ilości ftalanów. Istnieje prosty sposób na poznanie, czy kupowana zabawka składa się z jelly rubber lub PCV. Zabawki takie emitują mocny „sztuczny” zapach, podobny do tego, jaki unosi się w nowym samochodzie. Im mocniejszy zapach, tym niższej jakości materiał i tym bardziej warto szybko odłożyć go z powrotem na półkę. Są jednak bezpieczne zamienniki.

Silikon

Silikon jest hipoalergiczny i nietoskyczny. Zabawki wykonane w 100 proc. z silikonu nie zawierają szkodliwych substancji. Co więcej, silikon nie jest porowaty, co oznacza, że bakterie nie mają gdzie się schować i akcesoria mogą być dokładnie wyczyszczone.

Uwaga: nie zawsze napis „silikon” na opakowaniu oznacza, że zabawka wykonana jest tylko z silikonu. Szukajcie produktów z wyraźnym zaznaczeniem „100 proc. silikonu”.

Produkty z silikonu są droższe od tych z PCV, ale dla własnego bezpieczeństwa warto w nie zainwestować.

Nie zapominajmy również, że większość tanich zabawek erotycznych produkuje się w Chinach, które łamią prawa człowieka.

Elastomer

Również produkty z elastomeru nie zawierają ftalanów. Elastomer to materiał oparty na gumie, a w jego produkcji nie używa się żadnych rozpuszczalników. Jest idealny do wytwarzania produktów o różnorodnych teksturach. Istnieje również hipoalergiczna i bezzapachowa odmiana elastomeru – elastomed.

Szkło

Szkło jest najlepszym materiałem do produkcji zabawek erotycznych, jeśli zależy wam na ochronie środowiska. Szklane zabawki nie zawierają dodatkowej chemii i są całkiem naturalne oraz biologicznie obojętne. Co więcej, dzięki setkom lat wyrabiania szkła, ludzie są w stanie wytwarzać z niego piękne i fantazyjne kształty. Dlatego nie dość, że ekologiczne, szklane wibratory czy korki analne są również bardzo estetyczne. W odróżnieniu od plastiku nie mają porów i mogą być dokładnie umyte, nawet w zmywarce do naczyń. Szkło ma tę przewagę nad pozostałymi materiałami, że można je bezpiecznie podgrzewać lub chłodzić, co ma swoje zalety, jeśli ma się wyobraźnię…

Producenci zapewniają również, że nie należy się obawiać pęknięcia szkła w trakcie użytkowania. Szklane zabawki wykonywane są ze specjalnego rodzaju materiału, utwardzanego wysokimi temperaturami. Aby przekonać do siebie sceptycznych klientów, jedna z firm produkujących szklane wibratory przeprowadziła prezentację: przez cały dzień w regularnych odstępach czasu pracownicy uderzali mocno o siebie dwa wibratory. Pod koniec dnia obydwa były nienaruszone. Losów pracowników nie znamy.

Artykuł pochodzi z Vege 02/11.

Gumka pod lupą

2011-03-11T09:33:00.000+01:00

Seks nie powinien szkodzić. Z pewnością nie uprawiającym go ludziom. Warto mieć świadomość, że może on mieć również ekologiczne konsekwencje.

Prezerwatywy można wytwarzać z różnych substancji. Najpopularniejszym materiałem jest lateks. Sam lateks jest biodegradowalny (o ile nie jest zanurzony w wodzie). To naturalna substancja pozyskiwana z żywicy drzewa lateksowego. Jednakże lateksowe prezerwatywy nie są w 100 proc. wytwarzane z lateksu.

Biodegradowalne są natomiast prezerwatywy ze skóry jagnięcej, jednakże po pierwsze, nie chronią przed chorobami wenerycznymi ani HIV, a po drugie, używanie ciał martwych zwierząt w tak intymnej sytuacji jest mocno niepokojące (nie tylko) dla wegetarian. A prezerwatywy z poliuretanu (czyli wszystkie prezerwatywy dla kobiet) nie rozkładają się w ogóle. Lubrykanty i dodawane do prezerwatyw środki plemnikobójcze zmniejszają ich potencjał rozkładu.

Niestety, nikt nie zbadał, ile czasu potrzeba, aby prezerwatywa – z dodatkiem czy bez dodatku lubrykantu – uległa rozkładowi.

Jednak niezależnie od szybkości tego procesu większość wysypisk na śmieci jest już przepełniona i nie zapewnia odpowiedniego środowiska (m.in. dostępu powietrza), aby rozkład był skuteczny.

Nieprzyjemną niespodzianką dla wegan będzie informacja, że do produkcji większości prezerwatyw lateksowych używa się kazeiny (białka mlecznego). Prezerwatywy z poliuretanu są wegańskie, ale mniej trwałe i absolutnie nieekologiczne.

Jedyne pocieszenie w fakcie, że sperma i inne płyny ustrojowe są naturalne i biodegradowalne. Co więcej, mogą przyspieszyć rozkład prezerwatywy, jeśli inne warunki go nie uniemożliwią.

Uważaj, gdzie wyrzucasz

Organizacja Ocean Conservancy obok kampanii promujących ochronę ekosystemów morskich każdego roku organizuje dzień sprzątania plaż i wód przybrzeżnych ze śmieci. Wszystkie zebrane wtedy śmieci są liczone.

Analiza dorocznego raportu może przyprawić o ból głowy. Na przykład w trakcie czyszczenia plaż Florydy w 1996 roku liczono m.in. zużyte prezerwatywy. Okazało się, że przez trzy godziny czyszczenia plaży zebrano około 900 prezerwatyw. Inaczej mówiąc, pięć na minutę.

Brytyjskie Ministerstwo Środowiska szacuje, że Brytyjczycy wyrzucają co roku między 61 a 100 mln prezerwatyw, z czego wiele kończy w rzekach, morzu czy na plażach.

Skoro korzystanie z prezerwatyw jest wyznacznikiem bezpiecznego seksu, w czym problem?

Zużyte prezerwatywy nie tylko nieestetycznie wyglądają. Jak ostrzega Ocean Conservancy, zdarzało się, że trafiały na rafy kolarowe i przyduszały trawę morską i innych mieszkańców mórz.

Wiele zwierząt nie widzi różnicy między śmieciem a pożywieniem i kończy się to dla nich tragicznie. Plastik, guma i inne materiały mogą zatykać przewód pokarmowy zwierząt, doprowadzając do śmierci głodowej. Potwierdza to amerykańska Environmental Protecion Agency, odpowiednik naszego ministerstwa środowiska.

Ekologicznie, ale nie w Polsce

Ilość śmieci związana z bezpiecznym seksem zainspirowała brytyjskiego producenta prezerwatyw – Condomi – do opracowania prezerwatyw biodegradowalnych. Ich produkcja odbywa się w Szwecji. Firma zapewnia, że prezerwatywy są wegańskie, ale trzyma dokładną listę składników w tajemnicy. Brytyjczycy mogą również cieszyć się wegańskimi, ekologicznymi prezerwatywami Glide.

W polskich sex-shopach praktycznie cisza.

Prezerwatywy Hot Rubber z certyfikatem fair-trade, tworzone z ekologicznego lateksu, przestały być dostępne w Polsce razem z zamknięciem w 2010 roku jedynego sklepu internetowego, który prowadził ich sprzedaż. W jednym sklepie internetowym i niektórych aptekach można na szczęście kupić prezerwatywy RFSU, w 100 proc. wegańskie. Okazyjnie trafić można również na biodegradowalne Condomi.

Co pozostaje?

Polskim konsumentom pozostaje więc zamawiać ekologiczne prezerwatywy z zagranicy (przy większych ilościach różnica w cenie jest mało zauważalna). Niezależnie od tego, warto pamiętać, aby poprawnie się ich pozbywać – w myśl zasady, że miłość nie powinna szkodzić.

W przypadku prezerwatyw fair -trade istnieje większe prawdopodobieństwo, że nie trafią w nasze ręce na przykład... z Tajwanu – podobnie jak w przypadku odzieży i wielu innych produktów, również produkcja prezerwatyw przenoszona jest do biedniejszych krajów, które nie dość, że są daleko, to jeszcze nie zawsze przestrzegane są tam prawa pracowników oraz standardy ochrony środowiska podobne do europejskich. Warto zwrócić uwagę na opakowanie. Karton, w który pakowane są prezerwatywy, nadaje się do przetworzenia, jednakże plastik lub folia, w którą zapakowana jest pojedyncza prezerwatywa, już nie. Nie rozłoży się również szybko na wysypisku.

W internecie znaleźć można interesujące pomysły na twórczy recykling tych opakowań – w szczególności foliowych (na przykład awangardowe sukienki).

Najlepszy sposób na pozbycie się zużytej prezerwatywy to zawinięcie jej w odrobinę papieru (nie plastiku, bo plastikowa torebka również potrzebuje dużo czasu na rozłożenie) i wyrzucenie do kosza.

Niestety, nikt nie przetwarza ani nowych, ani tym bardziej zużytych prezerwatyw. Próba spuszczenia prezerwatywy w toalecie to zły pomysł – o ile nie zatka toalety (co może być wstydliwym wypadkiem) to przedostanie się do wody i zasili armię morskich śmieci.

Tekst ukazał się w Vege 2/2011.

Chów przemysłowy - system zbrodni, wernisaż wystawy

2011-03-03T08:25:00.000+01:00

Jeśli interesujesz się sztuką i/lub fotografią i/lub prawami zwierząt, a do tego jesteś z Wrocławia - koniecznie odwiedź 5 marca Falanster (ul. Św. Antoniego 23). O 18 odbędzie się tam wernisaż wystawy prac Patryka Zdrojewskiego, który współorganizuję.

W trakcie wernisażu odbędzie się pokaz dwóch filmów i dyskusja: "Od wyzwolenia zwierząt do totalnego wyzwolenia?". Czy cokolwiek łączy ruch wyzwolenia zwierząt z ruchami społecznymi na rzecz wyzwolenia ludzi? Czy każda forma opresji jest odmienna, czy może istnieje wspólny mianownik? Czy idea praw zwierząt ma charakter lewicowy? Czy ruchy wyzwoleńcze są w stanie przeciąć granice klasowe, rasowe, płciowe, narodowe i gatunkowe? W dyskusji głos zabiorą:

Xavier Bayle - artysta hiszpańskiego pochodzenia, mieszkający i tworzący w Toruniu. Fotograf, malarz, rysownik oraz aktywista.

Patryk Zdrojewski - weganin, działacz społeczny, fotoreporter i fotograf.

Dawid Karaś - zawodowo zajmuje się filozoficznymi i biologicznymi podstawami etyki traktowania zwierząt; współzałożyciel wrocławskiego Stowarzyszenia Ochrony Zwierząt Ekostraż.

Projekcja filmu "Henry: One Man's Way"

Henry Spira nie jest postacią dobrze znaną w Polsce, jednak to on właśnie był jednym z najbardziej efektywnych aktywistów ruchu wyzwolenia zwierząt w całej jego historii. To, że dziś na tak wielu kosmetykach możemy znaleźć informację "nie testowane na zwierzętach" to w dużej mierze jego zasługa. Jego sukcesy udowodniły, że nawet jedna osoba może wiele zmienić. Film, zrealizowany m.in. prze Petera Singera, pokazuje historię Henry'ego jako inspirującego modelu społecznego aktywizmu.

Projekcja filmu “Stan oblężenia” (Polska-Hiszpania, 2011)

“Zwierzęta zamknięte w miastach i na fermach, szalejące w klatkach i w środkach komunikacji, podczas czynności rutynowych i na wystawach, zwierzęta płacące cenę cywilizacji, sprzedawane jak minerały, zniewolone, zwierzęta pokryte futrem i piórami, i w krawatach. Podróż po świecie żywego towaru. Historia rzeczy, kiedy rzeczy są tym co umiera. Stan oblężenia dla wszystkich gatunków.”

Reżyseria: Xavier Bayle, montaż: Ania Pilewicz, muzyka: X-Navi:et.

Fotografie Patryka trafią również do Warszawy i Poznania - o tym info już wkrótce.

Wszystkiego najdroższego

2011-02-12T13:53:00.000+01:00

W wielkich świętach już dawno przestało chodzić o przeżycia mistyczne. W każdym razie u większości świętujących

Tygodnie przed Bożym Narodzeniem to czas odpoczynku. Czas spędzany z rodziną na przypominaniu sobie wspólnych historii i zabawnych anegdot z lat poprzednich. Czas przepełniony uśmiechem, cichą refleksją nad wyjątkowością tego roku i pamięcią o miłowaniu bliźnich. Naprawdę?

Gdy tylko zaczyna się grudzień, większość z nas staje w rozkroku. Z jednej strony są oczekiwania kulturowe, z drugiej bombarduje nas z każdej strony przekaz: kupuj! Niby pieniądze nic nie znaczą, ale oczekuje się od nas udowadniania uczuć wobec innych przy ich udziale. Biegamy więc po centrach handlowych, szukając prezentów pod choinkę dla swoich bliskich. Zagubieni, nierzadko bez pomysłu, zestresowani, pod presją czasu. Łatwo nas wtedy przekonać do najróżniejszych wydatków.

Święta w promocji

Według badań jesteśmy wystawieni na około 200 reklam dziennie: poza billboardami, telewizją i prasą strony zakupowe w sklepach internetowych, profile na Facebooku, smsy czy e-maile są przepełnione reklamami, dodatkowo dopasowanymi do naszego profilu demograficznego.

I dajemy się na to nabrać. W grudniu wszystko dodatkowo nabiera charakteru osobistego. Otrzymujemy różne sygnały od rodziny. Jeśli zdecydujemy się na zredukowanie konsumpcji przez ograniczenie liczby prezentów czy ozdób choinkowych, możemy usłyszeć wewnętrzny głos obwiniający nas o skąpstwo, egoizm czy brak kreatywności.

Chrześcijańska rewolucja

Jednak w latach 90. XX wieku miarka się przebrała. Rodzące się ruchy promujące świadomą konsumpcję zaczęły inspirować do przywrócenia zdrowego rozsądku świątecznemu rozpasaniu – przynajmniej w Ameryce Północnej.

Święta Bez Kupowania to inicjatywa kanadyjskich mennonitów, których misją jest zmiana wzorów konsumpcji mieszkańców Ameryki Północnej. Zachęcają chrześcijan (i nie tylko) do przyłączenia się do ruchu dekomercjalizacji świąt.

Niekwestionowanym liderem ruchu odzyskania świąt jest Aiden Enns. W 2001 roku razem z grupą przyjaciół rozpoczął inicjatywę Buy Nothing Christmas (święta bez kupowania). Razem wykupili całostronicową reklamę w kanadyjskim czasopiśmie chrześcijańskim i stworzyli stronę BuyNothingChristmas.org. Kampania zachęca chrześcijan do przekształcenia świąt w coś bogatszego w znaczenie, mniej dewastującego dla środowiska i bardziej przyjaznego ludziom niezamożnym.

Jak mówi Enns, niektóre tradycje zostały wypaczone z czasem i obecnie bardziej szkodzą, niż pomagają. Jedną z takich tradycji jest nadmierna konsumpcja w okresie świąt Bożego Narodzenia. Według niego powinien to być czas szczodrości, ale nie w sferze rzeczy, lecz wdzięczności i miłości.

Kalle Lasn, założyciel zajmującego się culture jammingiem (zagłuszaniem kultury, czyli propagowaniem odwrotu od mentalności stadnej) magazynu „Adbusters”, cieszy się, że również po tej stronie społecznego spektrum widać wzrost zainteresowania odpowiedzialnością społeczną.

– W ostatnich kilku latach coś zaczęło zmieniać się w społecznościach wyznaniowych. O wiele bardziej angażują się w kształtowanie swojego bezpośredniego środowiska. W końcu zaczynają działać – mówi.

Całoroczny apel

„Adbusters” bardzo pomaga promować inicjatywę. Łączy się ona tematycznie z listopadowym Świętem Bez Kupowania czy kwietniowym Tygodniem Mentalnego Odwyku – również kampaniami antykonsumpcjonistycznymi. I choć twórcy magazynu nie są związani z żadnym wyznaniem, ich przekaz odbija się coraz większym echem w społecznościach chrześcijańskich w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych.

Co kupiłby Jezus

To pytanie Wielebny Billy zadaje każdemu, kogo spotka. Jego Kościół Zaprzestania Zakupów (Church to Stop Shopping) jeźdz po centrach handlowych i… egzorcyzmuje. Odprawiał mszę przed niejednym Wallmartem i razem ze swoim chórem gospel został wyrzucony z niejednego centrum handlowego. Jednak się nie poddaje. Jego poczynania uwieczniono w filmie dokumentalnym „Co kupiłby Jezus?”.

W Winnipeg aktywiści i aktywistki przerobili starą ciężarówkę w przenośną kaplicę i nazwali ją Kaplicą Świątecznego Wypalenia. W środku zrozpaczony, przypominający bardziej Scrooge’a święty Mikołaj i grupa osób prosząca go o zrobienie sobie roku przerwy. Kampania z roku na rok przybiera na sile. Co roku pojawiają się ciekawsze pomysły.

Nie obchodzę – co teraz?

W kulturze Zachodu nawet niechrześcijanie w jakiś sposób obchodzą święta.

Mennonici nie są przeciwni dawaniu prezentów w ogóle. Wiedzą, że dawanie pełni ważną funkcję społeczną i próba zmiany tej tradycji byłaby po prostu absurdalna. Apelują, aby usunąć z tego zwyczaju element przymusu i presji społecznej. Taki przekaz powinien trafiać nie tylko do chrześcijan.

Tekst ukazał się w Vege 12/01 2010/11.

Zmarnowany, a jakże: anarchizm a alkohol [CrimethInc.]

2011-02-03T11:30:00.000+01:00

Gdy starał się dojrzeć poza mgłę zasłaniającą mu świat, doznał alkolucynacji: dojrzał świat pełen udręki, w którym odurzenie alkoholem jest jedyną ucieczką. Nienawidząc siebie jeszcze bardziej, niż nienawidził korporacyjnych zabójców, którzy ten świat stworzyli, z trudem wstał i udał się z powrotem do sklepu alkoholowego.

Rozlokowani w swoich apartamentach, liczyli dolary wpływające od milionów takich, jak on i uśmiechali się do siebie na myśl o łatwości, z jaką niszczyli całą opozycję. Jednak oni również nierzadko musieli upijać się do snu – martwili się, że gdyby któregoś dnia te zwyciężone masy przestały wracać po więcej, będą mieli mnóstwo do spłacania.

Ekstaza i odurzenie: świat zachwytów czy anarkoholizmu?

Najebany, zawiany, spity, upity, wcięty, zmarnowany, zalany, uchlany, narżnięty, nawalony. Każdy słyszał o ludach północy, które mają sto różnych określeń na śnieg; my mamy sto różnych określeń na bycie pijanym.

Sami napędzamy swoją kulturę porażki.

Stop - widzę szyderczy uśmiech na twojej twarzy: "Czy ci anarchiści są tak sztywni, że są w stanie odrzucać jedyny fajny aspekt anarchizmu - piwo po zamieszkach i wódę w barze, przy której rozsiewa się nasiona nierealnych teorii? Co oni w ogóle robią dla rozrywki - rzucają kalumnie na tą małą ilość zabawy, która nam została? Czyż nie zasłużyliśmy na to, aby relaks i miłe spędzanie czasu pozostały częścią naszego życia?"

Nie zrozumcie nas źle: my nie argumentujemy przeciwko dogadzaniu sobie, lecz za nim. Ambrose Bierce zdefiniował ascetę jako "słabą osobę, która ulega pokusie odmawiania sobie przyjemności" i my się z tym zgadzamy. Jak pisał Chuck Baudelaire, musisz być zawsze na haju - od tego zależy wszystko. Nie jesteśmy więc przeciwko pijaństwu, lecz przeciwko piciu! Gdyż ci, którzy wybierają picie jako drogę do pijaństwa, pozbawiają siebie całego życia zachwytów.

Picie, tak jak kofeina czy cukier dla naszych ciał pełnią w życiu rolę, jakiej życie samo jest w stanie sprostać. Kobieta, która nigdy nie pije kawy, nie potrzebuje jej rano po przebudzeniu: jej organizm produkuje energię i koncentruje się na sobie, tak jak przygotowały ją do tego pokolenia ewolucji. Jeśli natomiast pija kawę regularnie, jej organizm szybko pozwala kofeinie przejąć tę rolę i staje się ona uzależniona. Podobnie alkohol sztucznie zapewnia tymczasowe chwile odprężenia, jednocześnie zubożając życie o wszystko, co jest prawdziwie relaksujące i wyzwalające.

Jeśli niektórzy trzeźwi członkowie tego społeczeństwa nie wydają się być tak beztroscy i wolni jak ich chlejący towarzysze, jest to wynik wyłącznie kultury, poszlaka. Ci purytanie istnieją przez cały czas w świecie wyzutym z magii i genialności alkoholizmu ich pobratymców (oraz kapitalizmu, hierarchii, niedoli, jaką on wspiera) - z tą różnicą, że tak bardzo wyrzekają się wszystkiego, że odmawiają nawet fałszywej magii, dżina w butelce. Jednakże innych "trzeźwych" ludzi, których podejście do życia może zostać opisane jako zaczarowane lub ekstatyczne, jest wielu... jeśli rozejrzysz się wystarczająco dobrze. Dla tych jednostek - dla nas - życie to ciągłe święto, która nie potrzebuje sztucznego wsparcia i od której nie potrzebujemy wytchnienia.

Alkohol, jak prozac i inne leki kontrolujące umysł, które zarabiają krocie dla Wielkiego Brata, prawdziwy lek zastępuje leczeniem symptomów. Powoduje to, że ból nudnej, bezbarwnej egzystencji znika (w najlepszym wypadku) na kilka godzin, a później wraca ze zdwojoną siłą. Nie tylko zastępuje pozytywne działania, które odniosłyby się do podstawowych przyczyn naszego upadku ducha - on tym działaniom zapobiega, ponieważ coraz więcej energii zużywanej jest na osiąganie a następnie dochodzenie do siebie ze stanu upicia. Podobnie jak turystyka robotnicza, picie działa jak zawór bezpieczeństwa, który obniża napięcie, jednocześnie utrzymując przy istnieniu wytwarzający je system.

W tej kulturze klawiszowej przyzwyczailiśmy się do postrzegania siebie jako prostych maszyn, które trzeba obsługiwać: dodaj odpowiednią substancję chemiczną do równania i otrzymaj pożądany rezultat. W naszych poszukiwaniach zdrowia, szczęścia i sensu życia biegamy od jednego panaceum do następnego - wiagra, witamina C, wódka - zamiast holistycznie podejść do naszego życia, do naszych problemów, ich społecznych i ekonomicznych korzeni. Nasze społeczeństwo wyalienowanych konsumentów opiera się na takim właśnie podejściu, które na pierwszym miejscu stawia produkty: bez konsumowania produktów nie możemy żyć! Próbujemy kupić odprężenie, poczucie społeczności i pewność siebie - nawet ekstazę sprzedają w pigułkach!

Pragniemy, aby ekstaza była stylem życia, a nie alkoholowym świętem niszczącym wątrobę. "Życie jest do bani - upij się" to esencja argumentacji, która dociera do naszych uszu z języków naszych panów, a następnie przechodzi przez nasze własne bełkoczące usta, utrwalając jakiekolwiek przypadkowe i niepotrzebne prawdy, do których się odnosi - lecz my nie damy się dłużej nabierać! Przeciwko oszołomieniu - i za pijaństwem! Spalmy sklepy z alkoholem i zastąpmy je placami zabaw!

Niech żyje przytomna, bachusowa, ekstatyczna trzeźwość!

Nieprawdziwy bunt

Praktycznie każde dziecko w mainstreamowym zachodnim społeczeństwie dorasta przekonane, że alkohol jest zakazanym owocem, którym dogadzają sobie jego rodzice i ich rówieśnicy, ale którego jemu odmawiają. Ta prohibicja czyni z picia coś bardzo fascynującego dla młodych ludzi i gdy tylko pojawi się szansa, natychmiast zaznaczają oni swoją niezależność poprzez zrobienie dokładnie tego, czego im się zakazuje: ironicznie, buntując się idą w ślady, które im zostawiono. Ten pełen hipokryzji schemat wpisuje się w standard wychowywania dzieci w dzisiejszym społeczeństwie i powiela zestaw destruktywnych zachowań, które w innym wypadku zostałyby agresywnie odrzucone przez nowe pokolenia. Fakt, że udawana moralność wielu pijących rodziców kontrastuje ze świętoszkowatą praktyką ugrupowań religijnych pomaga stworzyć fałszywą dychotomię między purytańskim ascetyzmem i kochającym życie, radośnie nieodpowiedzialnym pijaństwem - z "przyjaciółmi" takimi jak księża, my abstynenci zastanawiamy się: kto potrzebuje wrogów?

Ci zwolennicy Buntowniczego Pijaństwa i piewcy Odpowiedzialnej Abstynencji to kochający się przeciwnicy. Pierwsi potrzebują drugich, aby ich posępne rytuały wyglądały na rozrywkowe; drudzy potrzebują pierwszych, aby ich surowa prostota wyglądała jak zdrowy rozsądek. "Ekstatyczna trzeźwość", która walczy z drętwotą jednych i zamgleniem drugich - fałszywą przyjemnością i fałszywą dyskrecją - jest analogiczna do anarchizmu, który stanowi opozycję dla fałszywej wolności oferowanej przez kapitalizm i fałszywej społeczności oferowanej przez komunizm.

Alkohol i seks w kulturze gwałtu

Postawmy sprawę jasno: prawie wszystkie z nas pochodzą z kultury, w której nasza seksualność jest lub była ziemią okupowaną. Byłyśmy gwałcone, molestowane, napadane, zawstydzane, uciszane, zagubione, konstruowane, programowane. Jesteśmy silne i stanowcze i wszystko odzyskamy, odzyskamy siebie; jednak dla większości z nas to powolny, złożony i jeszcze nie zakończony proces.

To nie oznacza, że nie możemy uprawiać dobrego, bezpiecznego, wspierającego nas seksu teraz, w trakcie procesu leczenia - ale czyni to z uprawiania tego seksu sprawę nieco bardziej skomplikowaną. Aby być pewną, że nie wspieramy lub nie pomagamy wspierać negatywnych wzorców w życiu kochanka, musimy być w stanie komunikować się jasno i szczerze, zanim zacznie robić się parno i gorąco - zarówno w trakcie, jak i po. Niewiele czynników wpływa na tą komunikację tak mocno, jak alkohol.

W tej kulturze wyparcia zachęca się nas do używania alkoholu jako używki towarzyskiej, która pomoże nam prześliznąć się po naszych zahamowaniach; zbyt często oznacza to po prostu ignorowanie naszych lęków i blizn i nie pytanie o cudze. Jeśli seks z kimś na trzeźwo jest niebezpieczny (oraz piękny), o ile bardziej niebezpieczny jest po pijaku, lekkomyślny i niespójny?

A skoro o seksie mowa, warto zauważyć rolę, jaką alkohol spełnia w kreśleniu patriarchalnej dynamiki gender. Na przykład - u jak wielu rodzin atomowych alkoholizm pomógł utrzymać nierówną dystrybucję władzy i nacisku? (Wszyscy autorzy tego traktatu mogą przywołać co najmniej jeden taki przypadek, tylko w swojej rodzinie). Pijacka auto-destrukcja mężczyzny, wywołana na tyle, na ile to możliwe przez horror przetrwania w kapitalizmie, nakłada jeszcze większe brzemię na kobietę, która musi nadal, w jakiś sposób, scalać rodzinę razem - często w obliczu jego przemocy. A skoro o dynamice mowa...

Tyrania apatii

Każdy pieprzony projekt anarchistyczny, w jaki się angażuję, zostaje zniszczony lub prawie zniszczony przez alkohol. Ustanawiacie kolektywną przestrzeń mieszkalną i wszyscy okazują się być zbyt pijani lub naćpani, aby sprostać podstawowym pracom domowym, że o wzajemnym szacunku nie wspomnę. Chcecie stworzyć społeczność, ale po koncercie wszyscy wracają do swoich pokojów i zapijają się na śmierć. Jak nie jedna substancja, to kurwa inna. Rozumiem, że próby niszczenia swojej świadomości to naturalna reakcja na przyjście na świat w kapitalistycznym piekle, ale chcę, aby ludzie widzieli, co robimy my, anarchiści, i mówili "Tak, to jest lepsze od kapitalizmu!"... co może być trudne do wypowiedzenia, jeśli nie możesz zrobić kroku bez nadepnięcia na pękniętą półlitrową butelkę. Nigdy nie uważałem siebie za straight-edge, ale pierdolę to, mam tego dosyć!

Mówi się, że gdy uznany anarchista Oscar Wilde pierwszy raz usłyszał stary slogan, że jeśli bycie rządzonym jest upokarzające, to o wiele bardziej upokarzające jest wybranie własnych rządzących, odparł: "jeśli wybranie własnych panów jest upokarzające, to o wiele bardziej upokarzające jest bycie swoim własnym panem!". Jego zamiarem była krytyka hierarchii wewnątrz nas samych, jak również wewnątrz demokratycznego państwa, oczywiście - lecz niestety, ten cięty dowcip może być również dosłownie zastosowany do tego, jak niektóre nasze próby tworzenia anarchistycznych środowisk wychodzą w praktyce. To jest prawdą szczególnie wtedy, gdy próby te podejmowane są przez ludzi pijanych.

W niektórych kręgach, w szczególności tych, w których słowo "anarchia" jest modne samo w sobie, bardziej niż którekolwiek z jego znaczeń, wolność definiowana jest w sposób negatywny: "nie mów mi, co mam robić!". W praktyce oznacza to często nic więcej, jak przyzwolenie na prawo jednostki do bycia leniwym, samolubnym, pozbawionym odpowiedzialności za swoje działania lub ich brak. W takim kontekście, gdy grupa zgadza się na jakiś projekt, zazwyczaj kończy się to tym, że mała, odpowiedzialna mniejszość musi zrobić wszystko, aby projekt zadziałał. Ta świadoma garstka często wygląda jak autokraci - gdy tak naprawdę to apatia i niechęć ich współtowarzyszy każe im przyjąć tą rolę. Bycie pijanym i bezładnym przez cały czas to przymus - zobowiązuje innych do sprzątania po tobie, do myślenia trzeźwo, kiedy ty nie możesz, do wchłonięcia stresu wygenerowanego przez twoje zachowanie, gdy jesteś zbyt upierdolony, by rozmawiać.

Ta dynamika działa w dwie strony - ci, którzy biorą na siebie całą odpowiedzialność, utrwalają schemat, w którym pozostałe osoby tej odpowiedzialności nie biorą - lecz każdy w takim schemacie jest odpowiedzialny za swoją część i za wykraczanie poza nią. Pomyśl o sile, którą moglibyśmy mieć, gdyby cała energia i wysiłek na świecie - lub może tylko cała twoja energia i wysiłek? - który przeznaczamy na picie, przeznaczalibyśmy na opór, tworzenie i budowanie. Spróbuj zsumować wszystkie pieniądze, jakie anarchiści w twojej społeczności wydali na korporacyjne libacje i pomyśl, ile sprzętu muzycznego, albo mandatów, albo jedzenia (zamiast bomb... lub, kurwa, bomb!) można by za to kupić - zamiast tworzyć nową wojnę przeciw nam wszystkim. Jeszcze lepiej: wyobraź sobie świat, w którym prezydent-ćpun umiera z powodu przedawkowania, podczas gdy radykalni muzycy i rebelianci żyją chaosem do dni późnej starości!

Trzeźwość i solidarność

Jak w przypadku wielu wyborów dotyczących stylu życia, czy to włóczęgostwa, czy należności do związku zawodowego, abstynencja alkoholowa może zostać czasami mylnie uznana jako cel a nie jako środek do celu. Ponad wszystko ważne jest, aby nasze własne wybory nie były pretekstem do poczucia wyższości w stosunku do tych, którzy podejmują decyzje inne od naszych. Jedyną strategią na dzielenie się dobrymi pomysłami, która odnosi niezawodny sukces (i tyczy się to również lekkomyślnych, rodzących wrogość traktatów takich, jak ten!) to siła przykładu - jeśli wprowadzisz "ekstatyczną trzeźwość" do swojego życia i będzie ona działać, ci, którzy szczerze chcą tego samego, co ty, przyłączą się. Zrzucanie odpowiedzialności na innych za decyzje dotyczące tylko nas jest absolutnie niezdrowe dla każdej anarchistki - żeby nie wspomnieć o tym, że zmniejsza to prawdopodobieństwo eksperymentowania z opcjami, które oferujesz.

I tu pojawiają się pytania o solidarność i społeczność u anarchistów i innych, którzy używają alkoholu i narkotyków. Uważamy, że są one pytaniami najwyższej wagi. W szczególności w przypadku tych, którzy walczą o uwolnienie się od niechcianych nawyków, taka solidarność jest nadrzędna; Anonimowi Alkoholicy to, dla przykładu, kolejna instancja quasi-religijnej organizacji wypełniającej potrzeby społeczeństwa, które powinny zostać zaspokojone przez anarchistyczną społeczną samoorganizację. Jak w każdym przypadku, my anarchiści musimy zadać sobie pytanie: czy przyjmujemy naszą pozycję po to tylko, aby czuć wyższość w stosunku do nieumytych (yyy, umytych) mas - czy po to, że szczerze chcemy propagować dostępne alternatywy? Poza tym, większość z nas, którzy nie są uzależnieni, mogą być wdzięczni losowi i przywilejom; to nakłada na nas większą odpowiedzialność za bycie dobrymi sprzymierzeńcami tych, którzy nie mieli szczęścia i przywilejów - na jakimkolwiek poziomie. Niech tolerancja, skromność, dostępność i wrażliwość będą cechami, które pielęgnujemy w nas samych, a nie zadufanie czy duma. Precz z separatystyczną trzeźwością!

Rewolucja

W każdym razie - co będziemy robić, jeśli przestaniemy chodzić do barów, spędzać czas na przyjęciach lub siedzieć na schodach czy przed telewizorem z półlitrowymi butelkami? Wszystko! Społeczny aspekt fiksacji naszego społeczeństwa na alkoholu jest ważny co najmniej tak samo, jak jej efekty psychiczne, medyczne, ekonomiczne i emocjonalne. Picie standaryzuje nasze życie społeczne i zabiera nam część z tych 8 godzin doby, które spędzamy na jawie ale nie na pracy. Ogranicza nas przestrzennie - pokoje dzienne, bary, tory kolejowe - i kontekstualnie - w formie zrytualizowanych, przewidywalnych zachowań - na sposoby, o jakich autorzy bardziej wyraźnych systemów kontroli mogą tylko marzyć. Nierzadko, nawet gdy komuś uda się uciec z roli pracownika/konsumenta, picie nadal tam pozostaje, uparty relikt z naszego skolonizowanego czasu na odpoczynek, i wypełnia obiecującą przestrzeń, która tam powstaje. Wolni od tej rutyny, moglibyśmy odkryć inne sposoby spędzania czasu oraz zużywania energii i szukać przyjemności czy sposobów, które mogłyby stworzyć zagrożenie dla samego systemu alienacji.

Picie może, swoją drogą, być częścią pozytywnych i ambitnych interakcji społecznych, oczywiście - problem polega na tym, że jego centralna rola w obecnym procesie socjalizacji i socjalizowania się stawia je mylnie w pozycji wymogu dla takich kontaktów. To utrudnia dostrzeżenie faktu, że możemy stwarzać takie interakcje z własnej woli, bez udziału niczego poza naszą kreatywnością, szczerością i odwagą. W rzeczy samej, bez nich nic, co wartościowe, nie jest możliwe - byłyście kiedyś na słabej imprezie? - a z nimi żaden alkohol nie jest potrzebny.

Gdy jedna albo dwie osoby przestają pić, wydaje się to bezsensowne, tak jakby usuwali siebie z towarzystwa (lub chociaż zwyczajów) swoich znajomych za nic. Lecz społeczność takich jednostek może rozwinąć radykalną kulturę trzeźwej przygody i zaangażowania, takiego, które może prędzej czy później zaoferować ekscytujące możliwości wolnej od alkoholu aktywności i zabawy dla wszystkich. Wczorajsze geeki i odszczepieńcy mogą stać się pionierami nowego świata jutra: "trzeźwe bachanalia" to nasz nowy horyzont, nowa możliwość transgresji i transformacji, która mogłaby zapewnić grunt podatny na rewolty jeszcze niewyobrażalne. Tak jak każda opcja rewolucyjnego stylu życia, ta również oferuje natychmiastowy posmak innego świata, równocześnie pomagając stworzyć kontekst dla działań, które przyśpieszają jego uniwersalną realizację.

Jeśli wojna, to tylko klasowa - jeśli koktajl, to tylko koktajl mołotowa!

Warzmy tylko kłopoty!

PS.: Jak czytać ten traktat

Istnieje prawdopodobieństwo, że byłaś w stanie zauważyć - nawet, być może, przez widmo pijackiego otępienia - że jest to w takim samym stopniu karykatura polemiki w konwencji tradycji anarchistycznej, jak poważny tekst. Warto zwrócić uwagę, że ta polemika często zwracała uwagę na swoją tezę poprzez umyślne stawanie na pozycji ekstremalnej, otwierając w ten sposób przestrzeń "pomiędzy" na bardziej umiarkowane stanowiska. Mamy nadzieję, że możesz wyciągnąć przydatne wnioski samodzielnie w oparciu o interpretację tego tekstu - bardziej niż potraktować go jako wykładnik świętej prawdy lub jakąś klątwę.

I to wszystko nie oznacza, że nie ma odstawiających alkohol głupców - ale czy możesz sobie wyobrazić, o jak wiele bardziej nie do zniesienia by byli, gdyby tego nie zrobili? Nudziarze nadal byliby nudni, jednak głośniejsi; pyszni nadal spuszczali ci manto i prawili kazania, plując i śliniąc się na swoje ofiary! To prawie uniwersalna cecha wszystkich pijących, że zachęcają wszystkich wokół do picia, że - z wyjątkiem tych pełnych hipokryzji manifestacji siły między kochankami czy rodzicami i dziećmi - preferują, aby ich własne wybory znajdywały odzwierciedlenie w wyborach wszystkich. To uderzający przykład monumentalnej niepewności, nie bez związku z niepewnością ujawnioną przez ideologię i rekruterów każdego kalibru od chrześcijan, przez marksistów do anarchistów, którzy czują, że nie spoczną, dopóki każda pozostała osoba na świecie nie zacznie postrzegać świata dokładnie tak, jak oni. Gdy czytasz, spróbuj zwalczyć tą niepewność - i postaraj się nie czytać tego tekstu jako wyrazu naszej; lecz raczej, w tradycji najlepszych prac anarchistycznych, jako przypomnienie dla każdego, kto wybiera przejmowanie się faktem, że inny świat jest możliwy.

Spodziewany disclaimer

Tak jak w przypadku każdego tekstu CrimethInc., również ten prezentuje wyłacznie perspektywy każdego, kto się z nim zgadzał w trakcie pisania, a nie "całego CrimethInc. ex-Workers Collective" lub jakiejkolwiek innej abstrakcyjnej masy. Ktoś, kto wykonuje ważną pracę pod banderą CrimethInc. prawdopodobnie upija się w momencie, w którym to piszę - i to jest ok!

------
Oryginał dostępny tutaj.

Samo „nie” nie wystarczy

2011-01-30T16:29:00.000+01:00

W 38 rocznicę Roe vs. Wade Republikanie przygotowali łyżkę dziegciu dla 82 tysięcy kobiet, które każdego roku padają ofiarami gwałtów w Stanach Zjednoczonych.

Ostre działo wysunął republikański członek Izby Reprezentantów Chris Smith, proponując ustawę No Taxpayer Funding for Abortion Act (NTFAA, „Koniec z finansowaniem aborcji z pieniędzy podatników”, tekst dostępny tutaj). Nie jest to pierwszy krok w stronę odgórnych obostrzeń antyaborcyjnych.

Dostanie się na przykład organizacji Planned Parenthood. Każdego roku otrzymuje ona od państwa około 300 milionów dolarów. Bardzo dokładnie patrzy się jej na ręce, aby ani pół centa nie wydała ona na czyjąś aborcję. Pieniądze przeznaczane są, bardzo słusznie zresztą, na edukację seksualną czy dystrybucję środków antykoncepcyjnych. Jeśli przejdzie akt HR 614, Planned Parenthood już nigdy nie zobaczy tych pieniędzy, co w dużej mierze zwiąże jej ręce. Według wielu zwolenników organizacji, dzięki naprawdę skutecznej edukacji seksualnej jej działania mają faktyczny wpływ na zmniejszenie liczby aborcji.

Obcinanie funduszy dla Planned Parenthood powoduje grymas niesmaku? Propozycja NTFAA wywoła wzdrygnięcie z obrzydzenia.

Obecnie pieniądze podatników mogą zostać wykorzystane w celu finansowania aborcji tylko wtedy, gdy jest ona wynikiem czynu zabronionego (gwałt, kazirodztwo) lub gdy ciąża zagraża życiu kobiety. Jeśli NTFAA przejdzie, sytuacja ulegnie zmianie. Wszystko sprowadza się do zredefiniowania pojęcia „gwałt” i wprowadzenia zamiast niego pojęcia forcible rape („gwałt z zastosowaniem siły”) - gdy propozycja przejdzie, państwo pomoże tylko w przypadku „gwałtu z zastosowaniem siły”.

Rodzi to serię problemów prawnych i społecznych. Zacznijmy od tego, że termin forcible rape nie jest nigdzie zdefiniowany, ani w NFTAA, ani w prawie stanowym. Przeciwnicy propozycji boją się, że refundacje nie będą obejmować już ofiar nielegalnych stosunków seksualnych z nieletnimi (statutory rape), które nie są oparte na przemocy, przynajmniej nie według jej popularnej definicji. Problem będą też mieć kobiety zgwałcone pod wpływem alkoholu, cierpiące na choroby psychiczne czy ofiary date rape.

W propozycji Smitha manifestuje się absolutna nieznajomość realiów gwałtów. Wystarczy spojrzeć na statystyki. Alkohol (lub inne używki) miał udział w 71 procentach wszystkich gwałtów w Stanach (47 proc. – ofiara i oprawca, 7 proc. - ofiara i, co ciekawe, 17 proc. - oprawca). Jeśli piłaś i zostałaś zgwałcona, według Smitha nie możesz liczyć na pomoc państwa (bo „trzeba było nie pić”, „powinnaś była zostać w domu”, i tak dalej). Po raz kolejny odpowiedzialność za gwałt zostaje zrzucona na ofiarę. Czy ktoś pamięta Włochy i „jeśli miałaś dżinsy, to nie był gwałt”?

Gdybyście mieli wyobrazić sobie, jak wygląda „statystyczny” gwałt, jaki obraz przyjdzie wam do głowy? Samotnie wracającą w środku nocy kobietę, może po kilku drinkach, napadniętą w ciemnej uliczce przez obcego mężczyznę? Zgaduję, że duża część z was ma w głowie właśnie taki obraz gwałtu. Tymczasem stranger rape, gwałt przez osobę kompletnie nieznaną, stanowi zaledwie ułamek wszystkich gwałtów.

Według Wikipedii, do ponad 66 proc. wszystkich gwałtów nie dochodzi w ciemnej uliczce, lecz w czyimś domu (do Korwina-Mikke i pozostałych fanów stwierdzenia, że „żony nie można zgwałcić”: 10,1 proc. zgłaszanych gwałtów odbywa się we wspólnych domach, czyli w dużej mierze ma miejsce między dzieckiem a rodzicem, rodzeństwem oraz małżeństwem). Prawie 31 procent gwałtów ma miejsce w domu oprawcy, a prawie 27 procent – w domu ofiary. Zaledwie 3,6 procent z 90 tysięcy gwałtów rocznie miało miejsce na otwartym powietrzu.

O wiele częściej dochodzi do tak zwanego date rape, czyli gwałtu, w którym ofiara zna oprawcę. To więcej, niż „zwykła” przemoc seksualna. To przemoc, która wiąże się z równoczesnym kryzysem zaufania. Odważę się stwierdzić, że jest to problem, który może być dla ofiary jeszcze cięższy, niż gwałt przez osobę nieznajomą – w tym drugim przypadku nikt, komu ofiara ufa, nie zawodzi jej tak dogłębnie. Do tego dochodzi jeszcze wspólne środowisko, wspólni znajomi, strach przed tym, że przyjaciele oprawcy odwrócą się od ofiary, dalsze obwinianie siebie...

Postulowane przez zwolenników NTFAA usunięcie większości przypadków gwałtów poza (i tak już wąski) margines zainteresowania państwa to dalsze utrudnianie życia ofiarom, które i tak mają już wystarczająco dużo problemów związanych z ostracyzmem społecznym. Może to de facto dalej zmniejszyć ilość zgłaszanych policji przypadków gwałtu, gdyż usuwa sensowny ku temu powód – otrzymanie wsparcia od państwa.

Nie twierdzę oczywiście, że to reguła. Podziwiam odwagę ofiar, które pomimo tak dużej krzywdy są w stanie przeżywać to samo jeszcze wielokrotnie w celu ukarania sprawcy. Ale wziąwszy pod uwagę fakt, jak trudno określić prawdziwą ilość gwałtów, ponieważ tak często nie są one zgłaszane, myślę, że w nakreślonym przeze mnie obrazku może być ziarnko prawdy.

Według raportu Departamentu Sprawiedliwości, ofiary zgłaszają tylko 18 procent forcible rape. A według artykułu w Psychology of Women Quarterly, w 60 procentach wszystkich gwałtów gwałcicielem jest obecny lub były partner ofiary, a w prawie 38 procentach – inna znana osoba nie należąca do rodziny.

Za zmianami w prawie idą zmiany w kulturze i postrzeganiu zjawisk. Ustawa antyaborcyjna w Polsce, choć wprowadzona wbrew opinii publicznej, wpłynęła na sposób postrzegania aborcji. Badanie opinii publicznej opublikowane w grudniu 2010 roku pokazało, że w Stanach Zjednoczonych:

77 procent wyborców nie zgadza się na delegalizację aborcji w przypadku gwałtu czy kazirodztwa,
74 procent wyborców nie zgadza się na promowanie w edukacji seksualnej wyłącznie „szklanki wody zamiast”,
71 procent nie zgadza się na cięcia budżetowe w finansowaniu kampanii prewencyjnych prowadzonych przez Planned Parenthood,
69 procent nie zgadza się na zdelegalizowanie popularnych środków antykoncepcyjnych, w tym wkładek domacicznych i „pigułki po”.

Mimo powyższych statystyk, przewodniczący Izby Reprezentantów John Boehner stwierdził niedawno (patrz tu), że „zakończenie finansowania aborcji z pieniędzy podatników to wola ludu i powinna stać się wolą państwa”.

„Wola ludu”?

Nawet część Republikanów w reakcji na propozycję Smitha puka się w głowę, jednakże jego propozycja jest wspierana przez ponad stu siedemdziesięciu członków Izby Reprezentantów.

Odsuwając na bok całą ideologię, trudno zrozumieć, do czego mają te działania doprowadzić. Edukacja seksualna – nie, usunięcie ciąży będącej wynikiem gwałtu – nie... projekt Smitha nie planuje adopcji niechcianych dzieci przez Republikanów. Zarazem to właśnie Republikanie niechętnie patrzą na pomoc społeczną. Mam wrażenie, że Smith i jego poplecznicy po prostu szczerze nienawidzą ludzi – stąd te propozycje, których przyjęcie cofnie Stany do procesów z Salem. Innego wytłumaczenia nie widzę.

Jak nie kupisz, nie wyrzucisz

2011-01-11T08:07:00.000+01:00

Wyobraź sobie budowany właśnie w Warszawie Stadion Narodowy. A teraz trzy takie stadiony. Wypełnij je po brzegi smakołykami... i przyjmij do wiadomości, że nikt tego nigdy nie zje.

Trzy stadiony - tyle żywności co roku marnują Polacy. Nie lepiej jest w Wielkiej Brytanii. Obliczono, że każdego roku statystyczny Brytyjczyk wyrzuca do śmieci 780 funtów w postaci jedzenia. Już dwa lata temu ówczesny premier Gordon Brown apelował o ograniczenie kupowania jedzenia: na Wyspach wyrzuca się co roku 5 mln ziemniaków, 4 mln jabłek, 3 mln pomidorów oraz 2 mln bananów.

W Japonii, która importuje 2/3 żywności, paradoksalnie wyrzuca się jej bardzo dużo. To, czego mieszkańcy Tokio nie zjadają w ciągu jednego dnia, byłoby w stanie wyżywić 7,5 mln osób.

Dużo słabych ogniw

Pomimo rosnących co pewien czas cen żywności, jest ona w krajach Zachodu bardzo łatwo dostępna i mimo wszystko tania. Same sklepy - w szczególności duże sieci - stosując różnego rodzaju promocje, ułatwiają i otwarcie zachęcają do kupowania nadmiernej ilości żywności. Równocześnie konsumentom brakuje umiejętności planowania zakupów. Na zlecenie Federacji Polskich Banków Żywności przeprowadzono badanie mające sprawdzić, ilu Polaków i Polek marnuje żywność. Odwagę przyznać się do tego miało 30 proc. badanych. Ponieważ jednak nie jest łatwo się do tego przyznać, prawdziwa liczba z pewnością jest wyższa. Niestety, brakuje szczegółowych danych.

Sposób dystrybucji żywności od lat znajduje się na świeczniku organizacji humanitarnych. Większość zbóż na świecie nie trafia do ludzi, lecz kończy jako pasza dla zwierząt - obecnie jest to po prostu nieefektywne marnowanie źródeł kalorii.

Według obliczeń brytyjskiego rządu prawie 40 proc. żywności trafi do śmieci jeszcze zanim trafi do sklepów. Powodem jest głównie zła organizacja.

Jeśli operować w kategorii winy, leży ona nie tylko po stronie systemu, lecz również samych konsumentów. Brakuje programów edukacyjnych, więc świadomość skali problemu jest znikoma. Nikt nie uczy w szkole zasad przygotowywania posiłków i przewidywania ich wielkości. Później, w dorosłym życiu trudniej nam odgadnąć, ile konkretnego produktu potrzeba na jedną porcję. Ponieważ nie planujemy zakupów, trudniej nam kupować odpowiednią ilość żywności. Warto również szczerze przyznać: nie mamy pomysłów na kreatywne gotowanie z wykorzystaniem resztek.

Tracą wszyscy

Poza wyrzucaniem pieniędzy do kosza marnowanie żywności niesie ze sobą skutki ekologiczne i społeczne. Jak w każdej innej sferze produkcji, wytwarzanie zbyt dużej ilości czegoś jest obciążające dla środowiska w podwójny sposób: najpierw należy wykorzystać surowce do produkcji, pakowania i dystrybucji, następnie potrzebne są środki na składowanie lub przetworzenie śmieci. 25 proc. żywności wyrzucanej w Wielkiej Brytanii... nie jest nawet rozpakowana! W Polsce na 4 mln ton marnowanej co roku żywności odsetek ten może wyglądać podobnie.

Nadmierna produkcja wpływa na klimat - cały sektor produkujący żywność odpowiada za około 20 proc. emitowanych do atmosfery gazów cieplarnianych. Kolejnym problemem jest gnijąca na wysypiskach żywność, która emituje metan - gaz dużo groźniejszy od dwutlenku węgla.

Jeden bohenek chleba (a Polacy najczęściej marnują właśnie chleb) to kilka kilowatogodzin energii elektrycznej. Wyrzucenie do kosza kilograma wołowiny wiąże się ze zmarnowaniem kilkunastu tysięcy litrów wody; wody, która mogłaby być wykorzystana w bardziej efektywny sposób.

Jeden problem, wiele rozwiązań

Co kraj, to obyczaj. W Japonii próbuje się walczyć z marnowaniem żywności, zachęcając do brania na wynos resztek zamawianych w restauracjach posiłków. W Wielkiej Brytanii rozpoczęłą się kampania WRAP. Cele są ambitne: jej twórcy chcą, aby w 2011 na wysypiska trafiło o 250 tys. ton mniej żywności. Chcą to osiągnąć poprzez promowanie wśród konsumentów racjonalnego planowania posiłków oraz współpracę z rządem i producentami żywności. Rząd zachęca do prowadzenia kampanii edukacyjnych, natomiast wśród producentów promuje się poszukiwanie nowych technik pakowania żywności i przedłużania jej przydatności do spożycia.

W Polsce podobnie działa prowadzona przez Federację Polskich Banków Żywności kampania jest "Nie marnuj jedzenia. Wyrzuć do śmieci stare przyzwyczajenia". Na stronie niemarnuje.pl można znaleźć wiele rad dotyczących planowania zakupów i budżetu oraz przepisy na kreatywne wykorzystanie resztek.

8 zdrowych nawyków przeciwko marnowaniu żywności

1. Rzadziej jedz na mieście
Jedzenie na mieście jest wygodne, jednakże wiążą się z tym problemy. Nie mamy wpływu na to, jak dużą porcję dostaniemy i wiele osób wstaje od stołu, gdy talerz jest jeszcze w połowie pełen. Pamiętaj, aby prosić o zapakowanie resztek na wynos.

2. Nie rób zakupów na pusty żołądek
Wyobraź sobie, że wchodzisz do sklepu pełnego jedzenia, a przez cały dzień nic nie jadłaś - nie jest to dobre połączenie. Dokoła znajduje się nagle mnóstwo kuszących produktów. Prawdopodobnie kupisz dużo jedzenia, wrócisz do domu, zapchasz się nim, a resztki wyrzucisz. Ułatw sobie zadanie, jedząc coś wcześniej.

3. Rób listę zakupów
Jeśli pójdziesz do sklepu bez zaplanowanych zakupów, skończysz przechadzając się między półkami i wkładając do koszyka losowe produkty. Przed wyjściem do sklepu sprawdź stan swojej lodówki i zastanów się, co chcesz jeść.

4. Kupuj mniej, a częściej
Z braku czasu i dla wygody większość z nas robi zakupy raz, dwa razy w tygodniu. Kupujemy wtedy tyle jedzenia, ile wydaje nam się, że wystarczy. Problem polega na tym, że nie wiemy, jak będziemy się czuć za kilka dni ani co będziemy robić. Zmiany w planie mogą oznaczać reorganizację naszych posiłków i zmarnowanie części zakupów. Idealnie, aczkolwiek niełatwo, jest robić zakupy codziennie.

5. Kupuj tylko to, co na pewno zjesz
Ta rada wydaje się być czymś oczywistym... Znamy swoje nawyki żywieniowe, wiemy co lubimy, czego nie - trzymajmy się tego.

6. Korzystaj z zamrażarki
Zamrozić można prawie wszystko - warto o tym pamiętać! Jeśli widzisz, że jakiemuś produktowi kończy się data ważności, zamroź go! Pamiętaj jednak o regularnym przeglądaniu zawartości zamrażarki.

7. Prowadź budżet
Jeśli ustalisz kwotę, jaką planujesz wydać na żywność przez tygodzień, jest bardziej prawdopodobne, że zjesz całą kupioną żywność. Dobrym pomysłem jest branie na zakupy określonej ilości gotówki i zostawienie karty w domu. To zmusza do rozsądnych zakupów i zwracania uwagi na ceny.

8. Mięso: ogranicz lub zrezygnuj
Produkcja mięsa wiąże się z marnowaniem ogromnej ilości zbóż i wody. Nawet jeśli nie jesteś wege, warto to przemyśleć.

Tekst ukazał się w Vege 12/2010.

Ciasto w miasto – poradnik

2010-10-11T13:59:00.000+02:00

Pewnie martwicie się, że bardzo trudno zebrać pieniądze na ochronę zwierząt, jednocześnie nie wypruwając z siebie flaków. Choć jest to prawdą w wielu przypadkach, istnieje coś, co zawsze przyciągnie ludzi – jedzenie. Chcesz, aby ludzi przyszło jeszcze więcej? Namów ich na dobre jedzenie!

Nie jestem fanką przemawiania do ludu wyłącznie przy pomocy jedzenia, uważam, że to protekcjonalne podejście do opinii publicznej, sprowadzające inteligentnych przecież ludzi do roli myślących brzuchem neandertalczyków. Ale...

...Impreza Ciasto w miasto sprawdziła się dlatego, że nie szła za nią ciężka strawa moralizatorska. Jedzenie nie sprzedawało idei (co przemyciliśmy, to nasze) i głównym celem było zbieranie pieniędzy. Jasne – dochód poszedł na walkę z chowem przemysłowym i to jest ten edukacyjny aspekt, ale warto pamiętać, że w zróżnicowaniu działań nasza siła i nie ma sensu nieustannie wszystkich wokół edukować – choć trudno się czasem oprzeć.

Warto też wspomnieć o tym, że Ciasto w miasto to po prostu niezła frajda dla nas – aktywistów i aktywistek – przyzwyczajonych do trudnych do zorganizowania z przyczyn logistycznych oraz nieprzyjemnych dla naszej psychiki akcji. Zorganizowanie sprzedaży wegańskich ciast może się wydawać trudne, ponieważ jest to coś nowego, ale mam nadzieję, że poniższy przewodnik się przyda – zorganizowałam już taką sprzedaż i wydaje mi się, że wyszła bardzo dobrze. Przeżyłam również etap przygotowań i chcę zorganizować kolejną taką imprezę – to chyba wystarczające argumenty?

O co chodzi?

Ciasto w miasto to cykl imprez Fundacji Viva!, których celem jest zbieranie funduszy na kampanię Chów przemysłowy śmierdzi. Wydarzenie wygląda następująco: w ustalonych godzinach w klubie (lub na świeżym powietrzu) odbywa się sprzedaż wegańskich wypieków – ciast, ciasteczek, tortów, tart, biszkoptów... - oraz, zależnie od fantazji, dodatkowych wydarzeń: gra dj, jest koncert, wymienialnia, pokaz filmu, warsztaty, pokazy gotowania... wszystko zależy od fantazji organizatorów oraz środków finansowo-osobowych.

Jak to ugryźć?

Organizacja takiej imprezy nie jest trudna. Wystarczy dobrze ją rozplanować. Najlepiej zacząć z 1,5-2 miesięcznym wyprzedzeniem. Najtrudniejsze może okazać się znalezienie odpowiedniego lokalu, który dodatkowo uda się nam wynająć nieodpłatnie. Odpowiedni lokal, to taki, w którym:

obowiązuje zakaz palenia (w końcu to impreza z jedzeniem!),
istnieje wystarczająco dużo miejsca do siedzenia, stoliki (idealne byłoby miejsce z ogródkiem, szczególnie, gdy jest ładna pogoda),
można równolegle zorganizować koncert lub dja, pokazać film, przeprowadzić warszaty,
znajdzie się również miejsce dla dzieci.

Nieodpłatne znalezienie lokalu również nie musi być niemożliwe – może w twoim mieście jest miejsce wegetariańskie lub przyjazne wegetarianom? Może twoi znajomi pracują w jakimś fajnym miejscu? Jeśli na żadne z tych pytań nie możesz odpowiedzieć twierdząco, nie załamuj się. Właściciele lokali mogą zgodzić się na nieodpłatne udostępnienie sali na jedno popołudnie/dzień, jeśli będzie im się to opłacać, lub co najmniej nie stracą na tym finansowo.
Zazwyczaj układ „my bierzemy za ciasta, wy macie dochód z baru” wystarcza. Najprawdopodobniej na twoją imprezę przyjdzie mnóstwo ludzi, a po słodkim chce się pić! Klub powinien być zadowolony. Poza tym możecie zaoferować (co jest obecnie normą) reklamę klubu przy reklamie wydarzenia – logo na plakacie, informacja z podziękowaniem w oświadczeniu prasowym i/lub na stronie internetowej, i tak dalej. Szukajcie do skutku – płacenie za wynajem rozmija się z celem imprezy benefitowej. A jeśli nie klub, to może jakiś dom kultury? Hufiec harcerski?
Zanim jednak zaczniesz szukać klubu, przygotuj plan. Roboty jest trochę i najlepiej organizować taką imprezę w 2-3 osoby. Pamiętajcie, aby jasno podzielić obowiązki i umówcie się, jak reagujecie na niejasności. A te mogą się pojawić i gdy się pojawią, mogą być irytujące i zniechęcające.
Ustalcie jedną osobę odpowiedzialną za wszystko, co związane z miejscem – załatwienie klubu i ewentualnego potrzebnego sprzętu, obrusów, dodatkowych stolików, i tak dalej. Gra jakaś kapela? Trzeba sprawdzić, czy nie potrzebują jakiegoś sprzętu. Druga osoba może poświęcić się reklamie wydarzenia i szukaniu osób chętnych do darowania swoich wypieków. Na pierwsze Ciasto w miasto w Warszawie piekło około 10 osób; z jednej strony pod koniec dnia stoły świeciły pustkami, ale z drugiej ja na przykład spędziłam pół dnia przed imprezą na pieczeniu stu babeczek i im więcej osób się tym zajmie, tym mniejszy nakład pracy na osobę.
Możesz odezwać się do firm kateringowych lub sklepów ze zdrową żywnością (prowadzący je ludzie nierzadko mają pozytywnego, kulinarnego fioła) i spytać, czy nie chcieliby charytatywnie upiec jednej lub dwóch blach wegańskich ciasteczek – w zamian mogą umieścić swoje wizytówki na stoliku obok swojego dzieła. Mogą również oczywiście być na miejscu – na pewno będą pomocni!

Reklama

Im więcej osób dowie się o twoim wydarzeniu, tym lepiej. Jeśli organizujesz Ciasto w miasto, masz wsparcie Fundacji Viva! - imformacja o tej imprezie z pewnością ukaże się w newsletterze, którego adresatami jest kilkanaście tysięcy osób. Nie wszyscy z nich żyją w twoim mieście, dlatego musisz postawić na reklamę lokalną. Czy lubisz Facebooka, czy nie, musisz zdać sobie sprawę z tego, że obecnie jest to najlepsze narzędzie do darmowej reklamy w Internecie. Aby na imprezę przyszli nie tylko wegetarianie i weganie, wrzuć informację na lokalne (lub ogólnopolskie, czemu nie!) fora internetowe związane z kulinariami i zwierzętami.
Pamiętaj o plakacie – wykorzystasz go nie tylko w Internecie, lecz również w wersji drukowanej. Plakat powinien pojawić się najpóźniej dwa tygodnie przed wydarzeniem, a im wcześniej, tym lepiej. Zastanów się, czy znasz kogoś, kto zajmuje się grafiką i może przygotować taki plakat. Jeśli nie masz takiej osoby, nic straconego. Spróbuj odezwać się do jakiejś organizacji zajmującej się zwierzętami, na pewno z kimś współpracują. Jeśli naprawdę nikogo nie znajdziesz, nie rezygnuj z plakatu. Przygotowanie schludnej informacji nie powinno być trudne. Wystarczy umieścić na plakacie zdjęcie apetycznego jedzenia w dobrej rozdzielczości (zajrzyj na sxc.hu, darmowy stock) razem z wszystkimi niezbędnymi informacjami (data, miejsce, loga). Prostota jest twoim sprzymierzeńcem.
Przygotuj też trochę ulotek, które zostawisz w wegetariańskich miejscach, może sklepach ze zdrową żywnością lub koncertach? Nie zapomnij również o rodzinie i znajomych! Możesz znaleźć (nie)oczekiwane wsparcie.

Ludzie

Chociaż w naszym aktywizmie nierzadko musimy robić rzeczy w pojedynkę, Ciasto w miasto to impreza, do której potrzebujesz innych ludzi. Jeśli w twoim mieście nie działa żadna grupa aktywistów prozwierzęcych, poproś o pomoc wspomnianych wcześniej znajomych lub kogoś z rodziny. Jeśli to się nie uda, wykorzystaj kontakty w innych ruchach z twojego miasta – feministki, lokalny oddział Amnesty International, anarchistów też nie musisz się bać – a w zamian za pomoc zaoferuj stolik, na którym organizacja będzie mogła wystawić swoje materiały.
Do czego potrzebujesz ludzi? Do pieczenia i sprzedaży ciast, kontaktów z mediami, pilnowania, czy niczego nie brakuje, organizacji przestrzeni... Pamiętaj, aby każdy wiedział dokładnie, za co jest odpowiedzialny.

Na miejscu

Gdy nadejdzie ten dzień, bądź na miejscu dwie godziny wcześniej. Lepiej mieć wolne pół godziny na oddech przed imprezą, niż dopinać wszystko, gdy będą już goście. Zależnie od klubu, trzeba będzie prawdopodobnie poprzestawiać stoliki, rozłożyć ulotki, rozwiesić jakiś baner, skompletować menu i zaaranżować jedzenie. Czy do klubu łatwo trafić? Jeśli nie, może warto wystawić tabliczki z informacją, jak trafić na Ciasto w miasto. To również dodatkowa, darmowa reklama.

Sfera wizualna

Pamiętaj, że jemy nie tylko ustami, lecz również oczami! Warto więc zadbać o atrakcyjny aspekt wizualny. Około tydzień wcześniej zacznij kompletować tace, talerze i półmiski, aby efetownie wyeksponować wypieki. Pamiętaj też o porządku – ciasta powinny stać obok ciast, ciasteczka obok ciasteczek. W trosce o alergików i sprzedających poproś wszystkich o przygotowanie karteczek ze składem – to pozwoli uniknąć nieustających pytań o skład wszystkiego, jakie z pewnością się pojawią.
Kolorowy celofan, krepina, tasiemki dekoracyjne – z odrobiną wyobraźni staną się twoimi sprzymierzeńcami. Nie znasz się na dekorowaniu? Poszukaj inspiracji w Internecie.
Dobrym pomysłem jest wybranie jednej osoby, która będzie pilnować, czy na stolikach nie ma bałaganu, rozmazanych kawałków ciasta czy okruchów. Wiadomo, że cała impreza ma charakter charytatywny, ale im lepiej wszystko wygląda, tym chętniej ludzie będa kupować.

Co piec, jak wycenić i pakować

Z przyczyn ekologicznych (i ekonomicznych!) warto skoncentrować się na rzeczach „do ręki” - ciastkach i babeczkach. To pozwoli uniknąć lub ograniczyć ilość zużytych jednorazowych talerzy i sztućców. Ciasteczka sprzedawać najlepiej pakowane po kilka sztuk – nadają się idealnie na słodki upominek. Poza tym, kupiłaś kiedyś jedno ciastko? No właśnie!
Ciasta również można sprzedawać (tak naprawdę pierwsze Ciasto w miasto składało się głównie z ciast!), warto upiec kilka blach nie do cięcia na kawałki – kto wie, może ktoś zechce kupić całą blachę?
Najprawdopodobniej będziesz miała problem z wycenieniem swoich produktów. Trzeba znaleźć złoty środek między ceną atrakcyjną a charytatywną. Przejdź się do cukierni za rogiem, a następnie do Bliklego i zobacz, co ile kosztuje. To powinno wystarczyć.
Przygotuj torebki papierowe lub specjalne kartonowe pudełka (zapomnij o styropianie! Mamy czynić świat lepszym, nie gorszym miejscem) na wypadek, gdyby ktoś chciał wziąć coś na wynos. Babeczki z kremem możesz zabezpieczyć wtykając w każdą wykałaczkę przed zawinięciem.

O kim warto pamiętać?

Ciasto w miasto to impreza z potencjałem na rodzinny piknik. Z pewnością pojawią się na niej dzieci. Dla nich warto przygotować zdrowe, bezcukrowe smakołyki. Wspomniałam już o alergikach – warto zrobić coś bez mleka sojowego oraz coś bezglutenowego. A jeśli przygotujesz coś z niską zawartością tłuszczu i cukru, na razowej mące – zdobędziesz serca wszystkich dbających o linię.

Mam nadzieję, że ten poradnik okaże się pomocny. Jeśli o czymś zapomniałam – pisz na marta@viva.org.pl, postaram się pomóc i uaktualnić ten mini-poradnik. Czekam na zdjęcia z twojej imprezy Ciasto w miasto!

Akcja bezpośrednia [CrimethInc.]

2010-05-04T16:13:00.001+02:00

AKCJA BEZPOŚREDNIA – Czym jest...

Nie traktuj tego jak podręcznik akcji bezpośredniej. Nie jest to wyłączny zbiór wskazówek na ten temat, zbiorów jest tysiące - każda książka ogrodnicza to poradnik akcji bezpośredniej, tak samo jak każda książka kucharska. Każda akcja, która omija przepisy, reprezentantów, władzę w celu dojścia do celu, to akcja bezpośrednia. W społeczeństwie, w którym moc polityczna, kapitał ekonomiczny i kontrola społeczna są scentralizowane w rękach elity, delikatnie mówiąc zniechęca się do pewnych form działań bezpośrednich. Tekst ten dotyczy właśnie ich, i skierowany jest do każdego, kto chce odzyskać kontrolę nad własnym życiem i przyjąć odpowiedzialność za swój udział w decydowaniu o losach ludzkości.

Dla cywila urodzonego w niewoli i wychowanego na spektaklu i poddaństwie działania bezpośrednie zmieniają wszystko. Rankowi, w którym wstaje i postanawia wcielić swój plan w życie, przyświeca zupełnie inne słońce - jeśli był w stanie spać w ogóle - a jego ciało, wyczulone na każdy szczegół otaczającego go świata, zawiera w sobie siłę potrzebną do jego zmian. Odnajduje w swoich towarzyszach dar ogromnej odwagi i pomysłowości. Wspólnie wkraczają na obcą ziemię, gdzie nikt nie jest w stanie przewidzieć wyników działania, ale wszystko jest możliwe i liczy się każda minuta.

Akcja bezpośrednia a przedstawicielstwo

Działanie bezpośrednie oznacza bezpośrednie zaspokajanie potrzeb zamiast polegania na przedstawicielach lub wybierania spośród z góry zarządzonych możliwości. Współcześnie termin ten odnosi się głównie do wykorzystywania nielegalnych technik protestu w celu wymuszenia decyzji na rządach i korporacjach - u podstaw nie różni się to zbytnio od głosowania czy prowadzenia kampanii; z tą różnicą, że akcje tego typu usuwają wszelkich pośredników i rozwiązują problemy bez mediatorów.

Potrzebujesz przykładów? Możesz przekazać pieniądze jakiejś organizacji charytatywnej, albo możesz sama zainicjować powstanie lokalnego oddziału Jedzenia Zamiast Bomb i w ten sposób wykarmić siebie oraz innych głodnych ludzi. Możesz napisać pełen złości list do gazety, która nie zapewnia odpowiedniej uwagi tematom, które uważasz za bardzo ważne, albo możesz stworzyć własną gazetę. Możesz głosować na prezydenta miasta, który obiecuje rozpocząć nowy program pomocy bezdomnym, albo możesz zeskłotować nieużywane budynki i otworzyć je jako darmowe mieszkania dla każdego będącego w potrzebie. Możesz pisać listy do posłów z prośbą o zablokowanie projektu zezwalającego korporacjom na ścinanie drzew w wiekowych lasach, albo możesz - jeśli listy nie poskutkują - udać się do lasów i zapobiec wycince wspinając się na drzewa, blokując drogi, i niszcząc sprzęt.

Przeciwieństwem akcji bezpośredniej jest przedstawicielstwo. Istnieje wiele rodzajów "słów-przedstawicieli", służących reprezentowaniu idei i doświadczeń: widzowie telenowel pozwalają na to, aby ich własne nadzieje i obawy reprezentowane były przez nadzieje i obawy bohaterów; papież twierdzi, że reprezentuje Boga - ale najlepiej znanym przypadkiem reprezentowania jest współczesny system wyborczy. W tym społeczeństwie zachęca się nas myślenia, że głosowanie jest naszym głównym sposobem wpływania na rządzących i udział w społeczeństwie. Jednakże, czy ktoś głosuje wrzucajaniem kartki do urny wyborczej na polityka, banknotem na korporacyjny produkt, czy ubiorem na kulturę młodzieżową, głosowanie jest aktem odroczenia, w którym głosująca wybiera osobę lub system czy koncept mający reprezentować jej interesy. Jest to, mówiąc delikatnie, bardzo niesolidny i niewiarygodny sposób sprawowania władzy.

Porównajmy głosowanie z akcją bezpośrednią, w celu wyłuszczenia różnic między aktywnością z i bez pośredniczenia. Głosowanie to loteria: jeśli kandydat nie zostanie wybrany, cała energia włożona w popieranie go zostaje zmarnowana, jako że władza, jaka miała dostać się do jego rąk, idzie do kogoś innego. W przypadku akcji bezpośredniej możesz być pewna, że czyjaś praca przełoży się na realne rezultaty. Przynosi też coś, czego inna forma działania na pewno nie da - szacunek przeciwników.

Głosowanie skupia siłę całego społeczeństwa w rękach garstki jednostek; poprzez zwykłą siłę przyzwyczajenia, nie wspominając juz o innych wspomagaczach, wszyscy poza tą garstką utrzymywani są w pozycji zależności. W przypadku akcji bezpośredniej ludzie wykorzystują własne zasoby i możliwości, odkrywając w trakcie czym one są oraz jak wiele mogą osiągnąć.

Głosowanie zmusza wszystkich w ruchu do pogodzenia się z jedną platformą: koalicje walczą o kompromisy, każda z frakcji jest przekonana o tym, że jej rozwiązania są najlepsze i że to inni wszystko utrudniają nie zgadzając się z ich programem. Dużo energii marnuje się w trakcie tych dysput i wzajemnego obwiniania się. W przypadku akcji bezpośredniej ogólny konsensus nie jest wymagany: różne grupy przyjmują różne taktyki, zależnie od tego, w co wierzą i co jest dla nich wygodne, zwracając uwagę na wzajemne uzupełnianie wysiłków. Ludzie zajmujący się różnego rodzaju akcjami bezpośrednimi nie czują potrzeby sprzeczania się, chyba że naprawdę mają zupełnie przeciwne cele, lub gdy lata przyzwyczajenia do głosowania nauczyły ich walczyć z każdym, kto nie myśli tak samo, jak oni.

Konflikty związane z głosowaniem często odwracają uwagę od prawdziwych problemów, jako że ludzie gubią się w dramatyzmie walki partii, kandydatów, czy agend. W przypadku akcji bezpośredniej w centrum uwagi znajdują się ważne kwestie, każdej poświęcona jest uwaga i często znajduje się rozwiązanie.

Głosowanie możliwe jest tylko wtedy, kiedy nadchodzi czas wyborów, podczas gdy działania bezpośrednie mogą zostać przeprowadzone kiedykolwiek. Głosowanie przydatne jest tylko w przypadku odnoszenia się do tematów, które znajdują się obecnie na topie, podczas gdy akcja bezpośrednia dotyczyć może każdego aspektu twojego życia, w której części świata byś nie żyła. Akcja bezpośrednia jest bardziej ekonomiczna niż głosowanie, prowadzenie kampanii czy zabieganie o głosy: jednostka osiągnie jednym banknotem cel, jaki kosztowałby kolektyw dziesięć takich banknotów, ngo - sto banknotów, korporację - tysiąc, a ministerstwo - dziesięć tysięcy.

Głosowanie czci się jako manifestację naszej domniemanej wolności. Nie jest to jednak wolność - wolność polega na samodzielnym określeniu, jakie masz w ogóle wybory, a nie decydowaniu pomiędzy Pepsi a Coca-Colą. Akcja bezpośrednia to prawdziwa rzecz: ty układasz plan, ty tworzysz opcje, możliwościom nie ma końca.

...I do czego się przydaje.

Akcja bezpośrednia nie musi być popularna, aby przynosić efekty. Sednem akcji jest akcja sama w sobie, a nie zastanawianie się nad opinią publiczną lub reakcją mediów. Ludzie wychowani w monokulturze demokratycznej zakładają, że głosowanie to alfa i omega uczestniczenia w społeczeństwie, i na tej podstawie uważają, że jedynym celem każdej formy aktywności politycznej jest przekonanie innych do jakiejś racji w celu zebrania grona wyborców. wynikiem tego jest niemożliwość dostrzeżenia bogatej różnorodności ról, jakie może spełniać działanie bezpośrednie. Ludzie tego pokroju są zawsze pierwsi w wyłuszczaniu negatywnego wpływu graffiti na publiczny wizerunek "Ruchu", lub jak indywidualne projekty artystyczne nie są stosowne do potrzeb Ludzi. Pomoc w "nawracaniu mas" jest tylko jedną z funkcji akcji bezpośredniej. Oto kilka innych.

Działanie bezpośrednie może najzwyczajniej rozwiązać jednostkowy problem: domownicy potrzebują jeść, więc jedzenie się uprawia, odzyskuje ze śmietników, lub kradnie; jakąś reklamę uznano za obraźliwą - jest więc usunięta lub "dostosowana"; grupa przyjaciół chce dowiedzieć się więcej o literaturze latynoamerykańskiej, powstaje więc kółko czytelnicze. Akcja bezpośrednia może być sposobem na wkład w społeczność małej grupy: ludzie powinni się dowiedzieć o tym, że w okolicy grasuje gwałciciel, tworzy się więc i rozprowadza ulotki; policja nie spełnia swoich obowiązków (lub robi to aż zbyt gorliwie), powstaje więc program społecznej kontroli policjantów. Działania bezpośrednie to okazja dla małych grup do nauki współpracy w większej sieci: gospodarz nie zgadza się na remont czyjegoś mieszkania, więc inni mieszkańcy organizują strajk czynszowy.

Akcja bezpośrednia może służyć zmianie nastrojów społecznych całego narodu, ale może być również skierowana w małą, specyficzną grupę, na którą łatwiej wpłynąć: uliczne graffiti pewnie nie zostanie poważnie wzięte pod uwagę przez dorosłych z klasy średniej, ale część ich dzieci na pewno spojrzy na to jak na objawienie. Akcja bezpośrednia może być również wycelowana w korzyści odizolowanych jednostek raczej niż w mainstream: plakat ze sloganem "SZKODA ŻE BETON NIE MOŻE PŁONĄĆ" pewnie nie zostanie powszechnie doceniony, ale pomoże to innym, podzielającym tą opinię, poczuć, że nie są osamotnieni czy szaleni; może ich również zainspirować do przetworzenia cichego żalu w ekspresywne projekty.

Działania bezpośrednie mogą postawić na widoku grupę lub perspektywę, które w inny sposób nie miałyby możliwości na bycie dostrzeżonym; mogą również podkreślić możliwość istnienia punktu widzenia, który sprzeczny jest z ideami rządzących: wkładka w gazetę przekaże informacje, jakich mainstreamowe media na pewno nie będą chciały; w ten sam sposób rozbite korporacyjne szyby udowadniają, że nie każdy jest szczęśliwy żyjąc w systemie kapitalistycznym. Akcja bezpośrednia może podkreślić, że realia, które wydają się niemożliwe do uniknięcia, są faktycznie możliwe do zmienienia: nielegalna impreza uliczna przemieniająca ulicę handlową w darmową przestrzeń imprezową udowadnia, że funkcja jakiejkolwiek przestrzeni jest do negocjowania. Działania bezpośrednie mogą uczynić życie mniej przewidywalnym, bardziej ekscytującym lub chociażby humorystycznym, zarówno dla uczestników, jak i widzów. Kiedy biznes jest, jak zwykle, uciskający i depresywny, zwykłe przerwanie go jest przysługa dla wszystkich.

Popularna czy nie, akcja bezpośrednia pozwala na przetrwanie ważnych idei w wiadomościach czy prywatnych rozmowach: sabotaż ekologicznie destrukcyjnej tamy może wywołać dyskusję o jej efektach, i nieważne jest w tym momencie czy ludzie popierają sam sabotaż. Działanie bezpośrednie może zadziałać jako forma nacisku politycznego czy społecznego: w latach osiemdziesiątych holenderscy skłotersi skazani na eksmisję zademonstrowali swoją siłę bezpośrednią kampanią wandalizmu, dzięki której Amsterdam przegrał możliwość hostowania Igrzysk Olimpijskich, i zyskali w ten sposób przewagę w targowaniu się z miastem o swoje domy. Akcja bezpośrednia może działać jak czynnik odstraszający: po demonstracjach w trakcie szczytu WTO w Seattle, jedynym państwem, które odważyło się organizować następny szczyt, był Katar. Ludzie, którzy w innych sytuacjach być może nie sprzeciwialiby się głośno wojennym poczynaniom swojego rządu mogą zacząć jeśli wiedzą, że wojna rozpocznie masowe demonstracje, które sparaliżują przemysł i namieszają w życiu codziennym.

Działania bezpośrednie mogą utrudniać korporacyjne nadużycia doprowadzając do strat finansowych: aktywiści walczący o prawa zwierząt doprowadzili kilka ferm futrzarskich do bankructwa przy pomocy wandalizmu, blokowania czy pikietowania. Mogą skompromitować czy unieszkodliwić niegodziwe organizacje, ukazując publice ich związek z przemocą i kłopotami: jeśli za każdym razem spotkanie grupy rasistowskiej kończy się zamieszkami ulicznymi, żadne miasto nie będzie skore wydać im pozwolenia na otwarte spotkania. Akcja bezpośrednia może polaryzować relację między przeciwnikami: jeśli ktoś nie potrafi przekonać, lub chociaż koegzystować ze swoimi adwersarzami, kampania oparta na prowokacji i wtrącaniu się może doprowadzić ich do paranoicznego ekstremizmu, który kompletnie ich wyalienuje.

Działania bezpośrednie mogą kreować nastroje: jeśli przez cały tydzień przed jakimś szczytem na mieście ukazują się w różnych miejscach banery a pirackie stacje radiowe szaleją, wszyscy uwierzą, że demonstracja w trakcie szczytu będzie historyczna - i to właśnie przekonanie uczyni ją taką. Mogą zademonstrować taktyki, jakie inni dostosują do własnych celów; przez lata taktyki te będą tyczyć się jakiejś mniejszości, dopóki nagle kryzys nie zacznie dotyczyć wszystkich. A kiedy to się zdarzy, fakt, że niektórzy mają już wprawę w takich działaniach, będzie zaletą dla wszystkich.

Działania bezpośrednie mogą ocalić życie i zwrócić ludziom, którzy są w nie zaangażowani, ich godność oraz możliwość bezpośredniej konfrontacji z niesprawiedliwością, jak w przypadku akcji ALFu. Mogą stanowić najlepszą formę terapii, pomagając uczestnikom pokonać uczucie znudzenia, bezradności, i impotencji. Jeśli ktoś nic nie robi, wszystko wydaje się niemożliwe; gdy tylko w coś się zaangażuje, łatwiej wyobrazić sobie wszystkie możliwości oraz okazje.

Akcja bezpośrednia oferuje możliwość przetworzenia przekonań i życzeń jednostki w bezpośrednie doświadczenia. Nie myśl o tym, nie mów o tym, nie narzekaj - zrób to! Działania bezpośrednie pozwalają wykształcić w sobie zdrowy nawyk działania zamiast obserwowania. W tym pasywnym, spolaryzowanym społeczeństwie bardzo potrzebujemy dobrze odżywiać nasze nawyki zaangażowania i uczestniczenia.

PROPAGANDA POPRZEZ UCZYNKI!

Pomoc wzajemna i zaangażowanie społeczne

Ktokolwiek kto ma wprawę w działaniach bezpośrednich potrafi zyskiwać bardzo dużo dzieląc się tym z innymi. Jest to przeciwność "nawracania" ludzi: oznacza to, że ludzie sami zdobywają moc, a nie zamieniają się w kogoś innego. Im bardziej uzdolniona każda jednostka czy grupa, tym więcej może zaoferować sobie i innym. Szerzenie umiejętności powiązanych z akcją bezpośrednią sprzyja pomocy wzajemnej oraz umniejsza hierarchię i ucisk: kiedy ludzie są równo poinformowani, wyposażeni, i potrafią podjąć inicjatywy, mają więcej możliwości w nauce o współpracy, a wolność i równość to naturalny rezultat.

Wobec tego, anarchiści i inni zwolennicy akcji bezpośredniej nie wydają rozkazów ani nie proponują przewodnictwa: akcja bezpośrednia to rzeczownik z przymiotnikiem, a nie czasownik z dopełnieniem! Zamiast tego, ukazują oni opcje poprzez autonomiczne działania, uważnie rozdając swoją wiedzę i doświadczenie.

Wiele osób, próbujących doedukować innych w niesprawiedliwościach popełniają błąd prezentowania mnóstwa informacji teoretycznych czy faktów bez proponowania pomysłów, co z nimi zrobić. Większość osób, przytłoczona przez fakty, zestawienia i złe wiadomości, z większym (a nie mniejszym) trudem podejmuje działania: w ten sposób prowokowanie działania poprzez zwiększenie świadomości często samo się sabotuje. Dlatego też warto przyjąć pewną zasadę - dla każdego problemu, jaki prezentujesz, tyle samo czasu poświęć na prezentację umiejętności, sugestii oraz pomysłów na akcje, ile na fakty i kreślenie tła. Podobna zasada - im bardziej porównujesz swoje okoliczności działania do innych osób, tym więcej te osoby mogą skorzystać z twoich sugestii czy pomysłów; im bardziej wasze życia się różnią, tym więcej skorzystasz na słuchaniu i uczeniu się raczej niż dostosowywaniu wszystkiego do własnych konwencji.

Zdarza się również, że ludzie zamieszani w działanie bezpośrednie tak bardzo chcą wydostać się spod władzy opresorów, że eskalują swoje zaangażowanie do takiego stopnia, że nikt inny nie jest w stanie się do nich dołączyć. Działa to oczywiście jako minus. Przy ustalaniu taktyki, ważne jest, aby spytać się siebie, do jakiego stopnia umożliwia to działanie innym, zamiast czynienia z innych jedynie widzów. Dla przykładu - czarny blok na protestach w Seattle w 1999 roku zaprezentował model, jaki został szybko zaadoptowany przez innych i używany wiele razy, aktywizując innych, podczas gdy taktyki Weather Underground z lat siedemdziesiątych być może były dosyć imponujące, ale nie były w stanie aktywizować tak wielu ludzi. Na dłuższą metę najskuteczniejsze taktyki opierają się na aktywizowaniu innych oraz "uzbrajaniu ich" w atrybuty odpowiednie do podjęcia walki. Ważne jest nadanie odpowiedniego tempa eskalacji działania, aby umożliwić nowym osobom stanie się uczestnikami szybciej, niż system jest w stanie ich unieruchomić: tak tworzy się pęd rewolucji. Twoim wrogom zależy najbardziej na odizolowaniu cię od wszystkich innych, którzy są niezadowoleni z tych samych powodów. Staraj się być otwarta i dostępna dla innych, aby mogli dołączyć się do ciebie, jeśli zechcą.

Różnorodność taktyk

Społeczności działające bezpośrednio często dręczone są konfliktami odnośnie wyboru najbardziej efektywnych i odpowiednich taktyk. Debaty tego typu są dosyć często niemożliwe do rozwiązania - i jest to dobre zjawisko! Zamiast kompromisu należy korzystać z różnorodnych możliwości działania, które często będą się wzajemnie dopełniać.

Zaakceptowanie bogactwa taktyk to zaakceptowanie różnorodności ludzi. Każda jednostka ma inną historię, i inne czynności uważa za znaczące i wyzwalające. Naleganie, aby wszyscy zgodzili się na jedno podejście jest aroganckie i krótkowzroczne - a do tego nierealistyczne: każda strategia, która zakłada, że wszyscy będą myśleć i działać tak samo, jest skazana na porażkę, z tego prostego powodu, że ludzie nie są tak prości i ulegli. Krytycy jakiegoś podejścia często zarzucają jego zwolennikom, że podejście to wykluczy potencjalnych uczestników, podczas gdy tak naprawdę im bardziej zróżnicowane taktyki wewnątrz ruchu, tym szerszy wachlarz ludzi może się do ruchu przyłączyć, uznając taktyki za zachęcające. Naturalnie, może zaistnieć potrzeba zdystansowania się od siebie różnych grup, ale nie musi być to czynione w duchu antagonistycznym.

Ruch stosujący różne taktyki ma większe zdolności adaptacyjne do zmieniającego się kontekstu. Ruch taki to swego rodzaju laboratorium, w którym testuje się różne metody działania; łatwo zauważyć te, które okażą się skuteczne, i naturalnie staną się one popularne. Jako że żadna z metod nie doprowadziła jeszcze do zakończenia kapitalizmu, każda z metod jest równie warta wypróbowania - być może jedna w końcu poskutkuje. Patrząc w ten sposób można stwierdzić, że ci, którzy stosują metody działania inne od twoich de facto robią ci przysługę, oszczędzając ci potrzeby ich testowania.

Różne taktyki, stosowane równolegle, uzupełniają się wzajemnie. Zbiór taktyk od łatwych i prostych (dzięki czemu więcej osób może się zaangażować) do bojowniczych i kontrowersyjnych może równocześnie zwracać uwagę, oferować możliwości dla osób chcących się zaangażować z własnym tempem oraz zapewnić tym, którzy się zaangażują, w potrzebne narzędzia. Akceptowanie różnorodności taktyk oznacza odejście od atakowania tych, którzy wybrali podejścia, jakie uważasz za nieefektywne, a zamiast tego pozwala na skoncentrowanie się na znalezieniu elementów pozwalających na uczynienie tych taktyk efektywnymi. W ten sposób przebudowuje się pytanie o strategię i osobistą odpowiedzialność - w każdych okolicznościach pytanie nie powinno brzmieć: co ktoś inny powinien robić, tylko: co ja mogę zrobić.

Ważność różnorodności taktyk przydaje się nie tylko tobie. Nie twierdź, że w nią wierzysz, a równocześnie nie przekonuj, że - w tym jednym przypadku, oczywiście - inni powinni uznać za priorytet twój pomysł. Docenianie wartości bogactwa taktyk oznacza uznanie faktu, że inni będą podejmować inne decyzje, oparte na własnym punkcie widzenia, oraz respektowanie ich decyzji w trakcie dyskusji.

Akceptowanie tego bogactwa oznacza ewolucję od myślenia w kategoriach istnienia tylko jednej racji do bardziej złożonego myślenia obejmującego myślenie niuansami. Staje to w szranki z hierarchiami wartości i władzy oraz podważa sztywne abstrakcje, takie jak "przemoc" czy "moralność".

Na koniec warto zwrócić uwagę na fakt, że bogactwo taktyk pozwala całkowicie różnym grupom zbudować trwałą solidarność, która oparta będzie na zaangażowaniu, współistnieniu i harmonii bardziej niż na ograniczaniu się do jedności przez kompromisy.

Tak samo, jak niektórzy krótkowzrocznie odrzucają taktyki inne niż własne jako nieefektywne, inni czują potrzebę rywalizacji w celu zdeterminowania, czyja taktyka jest najbardziej zaangażowana lub imponująca. Jednakże najbardziej teatralne zwycięstwa radykalnej akcji bezpośredniej są możliwe tylko dzięki wsparciu osób zaangażowanych w bardziej konwencjonalne metody, i vice versa. Ważne jest, żeby nie postrzegać taktyk jako istniejących w hierarchii wartości od pozbawionych ryzyka i przez to nieważnych do niebezpiecznych i chwalebnych, lecz raczej jako ekosystem, w którym każda pełni rolę nie do zastąpienia. Jako rewolucjoniści, naszą rolą w takim ekosystemie jest wykreowania harmonii, która pozwoli na obustronne wzbogacanie się; harmonii pomiędzy wysiłkami naszymi i innych, nawet jeśli część z innych osób będzie chciała tracić czas na współzawodnictwo z nami, ponieważ uważa, że "ma rację" lub "jest odważniejsza". Żadna taktyka nie będzie efektywna będąc jedyną; efektywne stają się dopiero wszystkie razem.

Legalna i nielegalna

Czasami akcja bezpośrednia oznacza złamanie prawa. W rzeczy samej, działania bezpośrednie są sposobem na renegocjowanie prawa, zarówno pisanego, jak i niepisanego. Kiedy ludzie działają według sumienia a nie konwencji, kiedy naruszają granice rozmyślnie i masowo, rzeczywistość może zostać przetworzona. Nie oznacza to, że ujdzie ci płazem łamanie prawa ponieważ przestaniesz nagle w nie wierzyć; ale jeśli wszyscy zaczną je łamać razem z tobą, dynamika się zmienia.

Osoby zajmujące się egzekwowaniem prawa są u łaski wielu czynników na raz. Ich praca polega na pilnowaniu przestrzegania prawa spisanego na papierze, chronienia władzy i własności oraz zapewnieniu przepływu ludzi i kapitału przez system prawno-penitencjarny. W tym samym czasie, do pewnego stopnia, są na łasce opinii publicznej, która - w znacznym stopniu - musi być przekonana o tym, że "spełniają swój obowiązek", ale nie przesadzają. Ogranicza ich też najzwyklejsza logistyka: jeśli 50 osób wybiegnie naraz z supermarketu bez płacenia, jeden policjant może liczyć na aresztowanie maksymalnie jednej, dwóch osób. Jakby nie patrzeć, są tylko ludźmi: mają delikatne ego, które muszą zaspokajać, mogą nie być szybko pojętni, ich infrastruktura jest często źle zorganizowana i nieudolna. Można ich zaskoczyć, rozproszyć, a nawet zdemoralizować.

Za każdym razem, gdy planujesz złamać prawo, weź pod uwagę wszystkie czynniki, które wpłyną na reakcję policji. "Legalne" i "nielegalne" nie są stałymi elementami kosmosu - są tak płynne, jak sam kontekst: jeśli cię nie przyłapią, to nie złamałeś prawa - zasada, którą zna każde dziecko i polityk. W przypadku działań bezpośrednich, prawa nie są materialne: jeśli to, co robisz, naprawdę jest wywrotowe, władze będą probowały cię zatrzymać bez różnicy, czy działasz legalnie, czy też nie - jeśli oczywiście mogą. Twoja liczebność, odwaga, przygotowanie i przewidywanie, twoje poświęcenie we wspieraniu innych: to są twoje przepustki, twoja gwarancja, i nie potrzebujesz więcej.

Pewnego dnia, kiedy konflikt między ludźmi a władzą osiągnie moment szczytowy, wszystko, co będziemy robić, będzie nielegalne; być może wtedy odwaga i współpraca zwycięży nad strachem i tyranią, i złamiemy prawo raz na zawsze. W międzyczasie, każdy przypadek działania bezpośredniego, nieważne jak skromnego, tworzy mikrokosmos decydującego momentu, i jest potencjalnym nasionkiem, które może kiełkować i rosnąć.

"Ale co, jeśli zostanę złapany?"
"Już jesteś złapany! Lepiej się zastanów - co jeśli będziesz wolny?"

Kiedy uczestniczysz w niebezpiecznych wydarzeniach, ważne jest, aby nie posuwać się dalej, niż jesteś na to gotowa: jeśli zostaniesz ranna albo aresztowana, lub wpadniesz w inne tarapaty, angażując się bardziej, niż jesteś na to emocjonalnie gotowa, efekty mogą być osłabiające. O wiele lepiej zacząć powoli i nieco konserwatywnie, budując stale zaangażowanie w projekty działań bezpośrednich, które będzie trwać praktycznie do końca życia, niż z pośpiechem wpaść w akcję z dzikim oddaniem, przeżyć coś nieprzyjemnego, i zrezygnować z aktywności tego typu. Wybierz tempo odpowiednie dla siebie i wiedz, kiedy się wycofać, dzięki czemu będziesz mogła uczyć się i rozwijać swoje instynkty z bezpiecznej odległości. Uwierz lub nie, istnieją ludzie w kwiecie wieku, którzy przez całe życie walczyli z kapitalizmem, nie dając się złapać ani razu. Rzućmy wyzwanie sobie i światu, ryzykujmy i przekraczajmy granice, ale róbmy to świadomie i ostrożnie, jako część długoterminowego procesu, aby doświadczenia, jakie w międzyczasie zdobywamy, nie zmarnowały się!

Pielęgnowanie społeczności wokół akcji bezpośredniej

Chociaż nic nigdy nie jest proste, przyjmijmy, że istnieją cztery podstawowe elementy, bez których społeczność nie będzie świadoma swojej mocy i nie nabędzie nawyku korzystania z niej. Po pierwsze, potrzebna jest garść jednostek, chętnych poświęcenia się dla działania bezpośredniego, pomocy wzajemnej, i rewolucyjnej zmiany społecznej, traktując je jako życiowe projekty. Zapewnienie ochrony dla wymuszeń w postaci służebnictwa, niedostatków, i alienacji wymaga pełnoetatowej pracy, konsumpcji, oraz wiary milionów. Za każdym razem, kiedy nawet kilkoro z nas przestaje inwestować w przedłużanie tego systemu i próbuje stworzyć coś poza nim, cudowne rzeczy mogą się wydarzyć.

Po drugie, akcja bezpośrednia musi zostać wykorzystana dla zapewnienia podstawowych potrzeb w sposób, który promuje niezależność i buduje sieć współpracy i zaufania. Może to oznaczać rozdawanie darmowych posiłków w parku, zatrzymanie eksmisji siłą, lub organizowanie radykalnych koncertów i wydarzeń towarzyskich - potrzeba rozrywki i przyjacielskiej atmosfery jest nie mniej fundamentalna niż potrzeba jedzenia i dachu nad głową. Im łatwiej ludziom konfrontować się z własnymi potrzebami, razem, tym mniej potrzebują systemu kapitalistycznego i warunkowych rozwiązań, jakie on oferuje - tym więcej też mogą inwestować w budowanie alternatyw.

Po trzecie, siła działań bezpośrednich musi być zademonstrowana w ekscytujący, dostępny, interaktywny sposób. Zamiast ograniczania działań bezpośrednich do jednej subkultury, ludzie, którzy je doceniają, powinni starać się zachęcić do działania osoby z każdej ścieżki życia, zaczynając od najbliższych sobie środowisk. Każdy, kto zaangażowany jest w takie demonstracje, powinien zdobywać doświadczenia pokazujące mu możliwość zupełnie innego życia. Aby to się mogło zdarzyć, charakter każdej demonstracji musi zależeć od potrzeb i okoliczności tych, którzy w niej uczestniczą: klasa znudzonych, buntowniczych licealistów może odkryć swoją siłę jako grupy inscenizując strajk, podczas gdy mieszkańcy jakiegoś osiedla mogą doświadczyć czegoś podobnego zajmując się społecznym ogrodem. Wszystkie wydarzenia i ich konteksty są dojrzałe do zmian w bezpośrednie działania uczestniczące, jakkolwiek beznadziejnie represywne mogą się wydawać: przemówienie na sztywnej ceremonii może być płynie przekształcone w huragan kreatywnego nękania pytaniami, tak samo jak tłum posłusznych konsumentów na koncercie może wyjść na ulice w nielegalnym marszu - wystarczy, by kilka jednostek wykorzystało pewnie możliwości we wcześniej nie wykorzystany, zaraźliwy sposób. Demonstracje te nie powinny być po prostu odizolowanymi zdarzeniami: powinny w miarę łatwo dać się połączyć przez zainspirowane jednostki w trwałe projekty i społeczności, które mogą je rozwijać i nadawać im nowy kształt.

Na koniec, należy stworzyć atmosferę prowokującą ciekawość, budującą pęd, i zarządzająca morale. Gdziekolwiek znajdują się ludzie, powinni znajdywać dowody na to, że coś się święci, że niedługo nadejdzie czas na wielkie zmiany. Temat akcji bezpośredniej, jakkolwiek kontrowersyjnej, powinien być na wszystkich językach, a jej treść nagryzmolona na każdej ścianie i zatrudniona w każdym miejscu pracy. Dzikie spekulacje, szeptane pogłoski, sekretne zaproszenia, pasjonujące krucjaty, epickie wygrane, niespodzianki, napięcie, dramat, przygoda: to narzędzia rewolucji, bez których uniknięcie impasu między strachem a marzeniem nie jest możliwe.

Pomimo twoich najlepszych prób, przyjdą okresy, w których pęd będzie przymierał, i wyda ci się, że tracisz zdobyty wcześniej teren. W trakcie "fazy odpływu", nie panikuj, ani nie poddawaj się. Znajdź odpowiednie tempo i uznaj ten etap za część życiowego cyklu; w końcu przejdzie. Przeżyj to z innymi, z którymi trzymasz się razem, koncentrując się na trwałych projektach, które możesz rozpocząć bez tłumu współpracowników. Wykorzystaj ten okres na utrwalanie zdobytej dotąd wiedzy i do rozwijania nowych znajomości i sprawności, abyś był gotowy iść jeszcze dalej, kiedy akcja zacznie znów nabierać tempa - a na pewno zacznie.

Nie pozwól sobie wmówić, że nic się nigdy nie zmienia. Rewolucje zawsze się wydarzą, tak samo jak Ziemia będzie obracać się wokół Słońca. Jedynym pytaniem, jaki musisz sobie zadać, jest: czy będziemy w nich uczestniczyć nieświadomie, umywając ręce od odpowiedzialności za wybory, jakich dokonujemy, czy też rozmyślnie, realizując swoje sny z każdym krokiem.

Wszyscy jesteśmy (emocjonalnymi) zwierzętami

2010-05-04T13:48:00.000+02:00

Jestem aktywistką. I tak się stało, że w przeciągu kilku aktywistycznych lat, większość moich znajomych również okazała się być aktywist(k)ami. Pewne rzeczy są dla mnie naturalne – takie jak „niedobór pieniędzy” czy narzekanie rodziców przy każdej wizycie, że „fajnie, że robisz to, co robisz, ale być może nadszedł czas na prawdziwą pracę, córuś?”. Tak – nie dość, że jestem aktywistką, to jeszcze aktywistką na etat (no, pół etatu). Mam to szczęście, że praca nie przeszkadza mi w aktywizmie – bo aktywizm jest moją pracą. Zdaję sobie sprawę z tego, że nie każda obrończyni praw zwierząt ma to szczęście, wziąwszy pod uwagę stan finansowy polskich prozwierzęcych organizacji pozarządowych. Mimo to z moich obserwacji wynika, że problemy, z którymi się spotykam, są podobne do tych, które spotykają inne aktywistki. Aktywistów też.

Chociaż do niedawna nie zdawałam sobie z tego sprawy. Ok, rodzice narzekali, portfel był pusty, a nie-aktywistyczni znajomi powoli zaczynali się ode mnie odwracać. Ale zrzucałam to na konto mojego trudnego charakteru, okresowego lenistwa i, cóż, usposobienia moich rodziców.

Do czasu.

Pewnego dnia trafiła w moje ręce, dzięki aktywistycznej koleżance, pewna cudowna i – oczywiście, jakżeby inaczej – nie przetłumaczona na polski książka: Pattrice Jones „Aftershock: Confronting Trauma in a Violent World”. Przewodnik psychologiczny o traumie dla aktywistów? To coś nowego!

Wszystko, co napisała Jones, stawało się dla mnie w miarę czytania jasne i oczywiste. Nie dlatego, że Jones pisała rzeczy oczywiste. No cóż... w sumie pisała – ale ta oczywistość pojawiała się dopiero po przeczytaniu. „Czemu ja wcześniej nie spojrzałam na to w ten sposób?”. Wcześniej może i pojawiały się tu i ówdzie myśli, że grupa aktywistyczna, w której jestem, za mało rozmawia ze sobą o emocjach; że agresja słowna i fizyczna na demonstracjach pod Cyrkiem Zalewski może na długo negatywnie odbijać się na osobie atakowanej, co więcej, może negatywnie wpłynąć na wszystkich biorących udział w demonstracji – ale były to myśli raczej przelotne, oddalone od siebie w czasie i zupełnie ze sobą nie łączone. A to, co zrobiła Pattrice Jones w tej książce, to postawienie tego typu myśli obok siebie, połączenie ich, wskazanie przyczyn, skutków, oraz – co najważniejsze – próba wypracowania jakiegoś rozwiązania.

Jones jest idealną do tego osobą. Sama ma długie doświadczenie aktywizmu na różnych polach. Ma również wykształcenie i doświadczenie w dziedzinie psychologii. Jej książka skierowana jest nie tylko do aktywistów i aktywistek, lecz również do psychologów i psychoanalityków, dla których jest to tematyka nowa i wymagająca jeszcze wypracowania własnych metod. Dla przykładu, jak ma zachować się psychoterapeuta pro-life (który przecież nie ma tego wypisanego na czole!), do którego przychodzi aktywistka pro-choice mówiąc mu, że została pobita pod kliniką aborcyjną i od tamtej pory panicznie się boi? Lub, patrząc na polskie podwórko, co z lekarzami, którzy nie są nawet wegetarianami, a muszą nagle zrozumieć nie do końca dla nich oczywistą motywację, stojącą za takimi a nie innymi motywami działania wegan. Weganie – ludzie z kosmosu, prawie-sekta. Co więcej, niektórzy odmówią brania proponowanych im w dobrej wierze lekarstw!

Jones stara się pokazać to, co aktywiści na rzecz wyzwolenia zwierząt wiedzą od dawna, lecz również zapominają – że wszyscy jesteśmy zwierzętami. Nie jakimiś nadludźmi, którzy nigdy nie odczuwają strachu ani zmęczenia, są jak maszyny do zbawienia świata – zwierzętami, istotami posiadającymi ciało, którego niestety nie da się kontrolować siłą samej woli. Ciało potrzebuje snu, potrzebuje pożywienia, a będący częścią tego ciała umysł potrzebuje między innymi działać w przyjaznym otoczeniu; w zdrowo zorganizowanej grupie.

Drugą książką, którą odkryłam już samodzielnie, jest „The Lifelong Activist: A Guide to Saving the World without Losing Your Way” Hillary Relig. Również poradnik, a prezentujący zupełnie odmienne, marketingowe podejście. Relig pisze bardzo dużo o odpowiedniej organizacji czasu. Tłumaczy na przykład, czym jest prokrastynacja (moje drugie imię!), skąd się bierze i jak z nią walczyć. Myślę, że każda z nas tak miała – ja na pewno! - że po stworzeniu listy rzeczy do zrobienia zaczynała od tych najdrobniejszych i najprostszych, te najtrudniejsze i najważniejsze zostawiając na koniec, nie mogąc się za nie zabrać. Zdarzyło mi się więc nie odpisać na Bardzo Ważnego Mejla przez dwa tygodnie! I z każdym dniem ta ważność coraz bardziej mnie przytłaczała i uniemożliwiała mi wykonanie zadania. Które, jak się okazywało, gdy w końcu dawałam radę się zmusić, było całkiem proste. Obiecywałam sobie wtedy, że następnym razem na pewno nie zrobię czegoś takiego. Obietnica działała dzień, może dwa, i cała sytuacja zaczynała się powtarzać. Głupie, nieprawdaż? Ale jak powszechne!

Retig rozprawia się również z perfekcjonizmem i przeświadczeniem, że „mogłam to zrobić lepiej”. Tak, tą drogą poszła chyba większość aktywistów i aktywistek. Mogłam-to-zrobić-lepiej-izm to według mnie problem jeszcze większy, niż wspomniana przed chwilą prokrastynacja. Wiem to po sobie. W momencie, w którym oświadczenie prasowe wyszło z mojej skrzynki i powędrowało do tych wszystkich ludzi mediów, nagle zauważam oczywistą literówkę. Rozpoczynało to wypluwanie z siebie ciągu coraz groźniej brzmiących „oczywistości”: „jestem ślepa”, „jestem beznadziejna, jak mogłam nie zaważyć czegoś takiego?!”, „teraz wszyscy dojdą do wniosku, że weganie to kupa idiotów, którzy nie radzą sobie nawet z tak prostą rzeczą, jak znalezienie literówek!”. Ponieważ staram się walczyć z takim brakiem racjonalności, wypracowałam sobie metodę. Przypominam sobie w takich momentach napis na szybie mijanego codziennie w drodze do pracy EMPIK-u: „sprubójcie naszej pysznej kawy”. Tak, to jest właśnie moje rozwiązanie na tego typu nieracjonalny strach: znaleźć kogoś większego, komu zdarzają się podobne, jeśli nie gorsze wpadki. Myślę, że moja literówka blaknie w blasku podwójnego błędu ortograficznego na szybie sieci księgarni pretendującej do miana ośrodka krzewienia kultury. Robimy tyle, ile możemy – i chociaż nie oznacza to, że oświadczenie prasowe bez polskich znaków jest ok, to jednak zgodność z podstawowymi zasadami profesjonalizmu wystarczy i kilka małych wpadek nie powinno sprawiać, że w swoich własnych oczach zaczynamy wyglądać na amatorów. Powinniśmy postrzegać siebie jak profesjonalistów – a inni też zaczną.

Literówki i błędy ortograficzne to jednak mały pikuś przy masochizmie, jakiego się czasami podejmujemy. Ograniczamy nasze życie towarzyskie do minimum, nierzadko idąc na łatwiznę i symbolicznie „wyrzucając” z naszego kręgu znajomych osoby nie zajmujące się aktywizmem; rezygnujemy z naszych hobby twierdząc, że posiadanie zainteresowań – w momencie, w którym tyle różnogatunkowych osób na świecie niewyobrażalnie cierpi – jest wynikiem daleko idącego egoizmu; decydujemy się na gorzej płatną pracę poniżej naszych możliwości, żeby mieć więcej czasu na aktywizm. Wpadamy w wir aktywizmu (co samo z siebie nie jest złe) tracąc zdrowy rozsądek (to już jest) i stale podnosząc poziom naszego absolutnego minimum. To nie jest dobra recepta na zbawienie świata – ale świetna na wypalenie!

Czy zdarzało ci się nie mieć ochoty na branie nowych zwierząt na dom tymczasowy, bo przerażało cię sprzątanie po nich i regularne wyprowadzanie? A może przestałaś chodzić na akcje uliczne, bo czujesz się na nich jak słup, a nie aktywistka? Chociaż zajmowałaś się wcześniej mnóstwem rzeczy, nagle – lub stopniowo – ich robienie staje się coraz trudniejsze? Welcome to Burnoutville! Nie ma sensu zmuszać się do aktywizmu. Jaki jest sens mówienia ludziom, że weganizm jest łatwy i przyjemny, kiedy masz ogromne wory pod oczami, garbisz się z przemęczenia a w środku pytasz się retorycznie: ile jeszcze?

Jedno jest pewne: nie możemy trzymać takich rzeczy w sobie. Porozmawianie o tym z innymi aktywistami może nie spowoduje od razu, że nagle wszystko wróci do normy, ale jest bardzo ważne nie tylko dla dobra ciebie, lecz również dla całej grupy. Po takiej rozmowie grupa wie, żeby nie obciążać cię dodatkowymi obowiązkami i dać ci odetchnąć. Ty wiesz, że nie będziesz musiała zmuszać się do robienia czegoś, na co nie masz ochoty. Takie wyznanie nie oznacza, że jesteś beznadziejnym mięczakiem, leniem czy obibokiem. Oznacza, że jesteś odpowiedzialną osobą, na którą można liczyć. Lubię wiedzieć, że jeśli kogoś o coś poproszę, to ta osoba to zrobi, a jeśli nie może, to również mi o tym powie. Nie ma nic miłego dla żadnej ze stron w podejmowaniu się zadań, których później nie wykonamy.

Widzisz? Emocje i pragmatyzm idą w parze. Kto by pomyślał?

Nasza płeć, niezależnie od tego, jak równościowi jesteśmy, ma również wpływ na to, jak jesteśmy postrzegani przez tak zwaną opinię publiczną. Z opinią publiczną mamy do czynienia gdy czytamy wyniki ankiet, otrzymujemy (lub nie) kilkaset tysięcy podpisów pod petycją, lub, niestety, bierzemy udział w akcjach ulicznych. Piszę „niestety”, gdyż właśnie wtedy nierzadko musimy mieć do czynienia z kwiatem opinii publicznej, bezpośrednio, aż do bólu. I tutaj nasza płeć nie jest bez znaczenia.

To aktywistki będą słyszeć, zależnie od tematu akcji: „jesteś gruba, na pewno nie jesz tylko roślin!”, „nie zrezygnuję z mięsa, bo zbrzydnę tak jak ty!”, „powinnaś rodzić dzieci a nie stać tu jak jakaś kurwa!” (cytaty, niestety, prawdziwe). Oczywiście, część weganek i wegetarianek jest feministkami i zdaje sobie sprawę z tego, skąd biorą się tego typu wypowiedzi, że są skrajnie niesprawiedliwe i cóż, po prostu głupie. Mimo to, zależnie od charakteru osoby, może to negatywnie wpłynąć na adresatkę takiej wypowiedzi. Chociażby powodując dyskomfort – a na akcji, która z założenia tworzy naszą małą przestrzeń w świecie opartym na cudzych zasadach nie jest to sprawa błaha. Oznacza, że przemoc, przeciwko której walczymy, wdziera się również do naszej przestrzeni.

Pojawia się więc bardzo silna potrzeba okazywania sobie wzajemnego wsparcia. Niestety, nikt nie zrobi tego za nas – praktycznie nikt nie wysyła nam mejli z poparciem, z wyrazami szacunku, uznania czy podziękowaniem. O nie! – nawet na naszych wewnętrznych listach czy forach dyskusyjnych najwięcej i najchętniej narzekamy na cudze akcje, wyszukując potknięć, krytykując, łapiąc za słówka. I o ile nie jestem przeciwniczką, a wręcz ogromną fanką konstruktywnej krytyki, o tyle negatywne opinie nie są pierwszymi, jakie wychodzą z moich ust lub spod moich palców, gdy rozmawiam z kimś o przeprowadzonej przez nich akcji. Nawet jeśli nie do końca zgadzam się z ich przesłaniem, próbuję uszanować ilość czasu i środków, jakie dane osoby włożyły w daną akcję. To jest po prostu sprawiedliwe. I, naprawdę, ostatnią rzeczą, jakiej potrzebujemy, jest dalszy podział animalistycznego środowiska. Wystarczająco dużo złego naciera na nas od zewnątrz, żeby dodawać sobie jeszcze tego samego od środka.

Wspominałam wcześniej o powolnej utracie nie-aktywistycznych znajomych. Nie wiem, jak inni, ale pamiętam jeszcze z okresu studiów, że znajomych miałam naprawdę sporo. Chociaż nie byłam duszą towarzystwa, to ceniono moją inteligencję i specyficzne poczucie humoru i raczej lubiano ze mną przebywać i rozmawiać. Gdy jednak zaczęłam pracować jako aktywistka, naturalnie moja praca stała się jednym z tematów moich rozmów. O ile feminizm i weganizm moi znajomi jakoś przełknęli, o tyle aktywnego działania na rzecz „wprowadzenia wegańskiej rewolucji” – już nie. Może była to częściowo moja wina – może zbyt dużo o tym mówiłam? A może na znajomych wybrałam sobie podświadomie grupę skończonych bigotów? Może byłam po prostu zbyt dziwna na pozostanie wiejskim głupkiem i stałam się persona non grata? Może już sama moja obecność powodowała u moich spożywających mięso i kryptofeministycznie nastawionych znajomych dyskomfort? Nikt nie lubi dyskomfortu, prawda?

Trudno mi powiedzieć, czemu tak się stało, ale odkąd przestałam studiować, z większością osób dzielę się co najwyżej linkami na Facebooku, a nie rozmową twarzą w twarz. Być może stało się tak dlatego, że aktywizm dosyć mocno przejął moje życie i nie zawsze wiedziałam, w którym momencie przystopować. Być może rozleniwiłam się społecznie odkąd jestem w stałym związku i mogę otworzyć przysłowiową gębę praktycznie kiedy chcę, wiedząc, że ktoś mnie wysłucha. Wiem jednak, że nie powinno się zaniedbywać swoich nie-aktywistycznych znajomych. Po pierwsze dlatego, że możecie stać się dla takich osób katalizatorem zmian – tak jak ja byłam cichym katalizatorem dla mojej siostry, która jakiś czas po mnie sama z siebie przeszła na wegetarianizm. Po drugie dlatego, że świat nie kończy się na aktywizmie i warto od czasu do czasu spotkać się z osobami, z którymi – nawet jakby się chciało – nie da się poruszać tematów politycznych. Pozwala to na wzięcie oddechu, na relaks, i na najzwyklejsze w świecie przyjemne spędzenie czasu. Kto jak kto, ale aktywistki i aktywiści na to zasługują.

Oczywiście, nie wszyscy nasi znajomi się do tego nadają. Nie poradzimy nic na to, że u niektórych będziemy powodować powstanie poczucia winy. Będą się z nas naśmiewać po cichu lub otwarcie, rzucać stereotypowe żarciki, podsuwać pod nos kanapki z szynką. Tego typu zachowania w żaden sposób nie pokazują, że to my jesteśmy gorsi a nasze poglądy głupie – pokazują, że nasi znajomi są po prostu niedojrzali. Nic na to nie poradzimy. Nad utratą takich znajomości nie ma co płakać – jeśli ktoś nie szanuje ważnych dla nas poglądów, niezależnie od tego, czy się z nimi zgadza, czy nie, to zastanówmy się: naprawdę chcemy utrzymywać z kimś takim kontakty?

Mamy inne, ważniejsze problemy – na przykład ile dni w tym miesiącu musimy spędzić o chlebie i wodzie, żeby wysupłać pieniądze potrzebne na spłatę czynszu. Ok, nie wszyscy z nas przymierają głodem i większość z nas ma antykonsumpcyjne podejście do życia, co oznacza, że i mniejsze potrzeby finansowe. Jeśli jednak działamy na własną rękę, to zazwyczaj sami opłacamy druk ulotek i plakatów, nierzadko dorzucamy własne (niemałe) pieniądze, żeby opłacić występ wegańskiego, zaangażowanego zespołu w naszym mieście. Musimy również zapłacić ten mandat za naklejenie tego plakatu nie tam, gdzie trzeba. A antykonsumpcyjny styl życia raczej nie idzie w parze z dobrze płatną pracą w lokalnej korpo, nie?

W takich i podobnych sytuacjach warto uzmysłowić sobie dwie rzeczy. Pierwsza z nich: nie jestem odpowiedzialna/y za naprawienie całego zła na świecie. I druga: jestem odpowiedzialna/y za siebie i za to, aby w dobrym zdrowiu fizycznym i mentalnym dożyć aktywnie późnej starości. Obydwie te rzeczy razem oznaczają, że nie ma nic fajnego w sfrustrowanych aktywist(k)ach. Ani dla środowiska, ani dla nich samych. Czasami lepiej dla nas, jeśli po prostu się nie poświęcimy. Przecież aktywizm jest dla nas bardzo ważny – czy naprawdę chcemy się wypalić po kilku latach, a następne kilkanaście/kilkadziesiąt spędzić na odczuwaniu mieszaniny żalu, wstydu i sfrustrowania?

Ja na pewno nie.

Jak przelecieć grubą kobietę?

2010-04-15T17:51:00.000+02:00

Kate Harding

Powinnaś się cieszyć, że niektórzy mężczyźni uważają, że taki ohydny troll jak ty nadaje się do zgwałcenia.

To prawdziwy komentarz pozostawiony na blogu mojej przyjaciółki, będący odpowiedzią na jej historię o tym, jak została zgwałcona i prawie zamordowana. Każda feministyczna blogerka z więcej niż czwórką czytelników miała do czynienia z podobnymi komentarzami. Istnieją ludzie, którzy wierzą, że ich świętym obowiązkiem jest ciągłe informowanie nas, że gwałt to komplement (Lub, bardziej dokładnie, „gwałt to komplement, ty głupia kurwo”). Gwałt to nie brutalne przestępstwo, mające na celu kontrolę i dehumanizację ofiary; widzisz, to dowód na to, że byłaś aż tak atrakcyjna dla stuprocentowo normalnego kolesia, że nie mógł się powstrzymać i cię nie pieprzyć, wbrew twojej woli, tu i teraz! Uważał, że jesteś śliczna! Czemu tak się martwisz?
    Dzień z życia blogerki, niestety – a gdy jesteś grubą feministyczną blogerką, dostajesz jeszcze bonusowy przekaz: nigdy nie zechce cię ktokolwiek poza gwałcicielem. W tej powtarzanej jak mantra konstrukcji „gwałt jest komplementem” nasz hipotetyczny gwałciciel nie jest już stuprocentowo normalnym kolesiem – bo stuprocentowo normalnych kolesi nie pociąga seksualna niepowściągliwość z grubymi laskami. No przecież, halo? Nie, koleś który zgwałciłby grubą laskę nie tylko ją komplementuje, ale robi jej ogromną przysługę. Jest pieprzącym filantropem, który haruje do zajebania aby ocalić grube dziewczyny od waginalnej atrofii.
    Wy grube dziwki miałybyście szczęście, gdyby ktoś zechciał was chociaż zgwałcić. Mam nadzieję, że wy płaczliwe pizdy w najbliższej przyszłości traficie na maszynę do gry w pinballa*.
    Ktokolwiek cię zgwałcił, mógł po prostu stanąć przed wyjściem z baru o trzeciej nad ranem i dostać to za zgodą, bez „walki” wyrzuconego na brzeg wieloryba, jaką najprawdopodobniej próbowałaś uskutecznić.
    Gdyby jakikolwiek koleś chciałby zgwałcić twoją gigantyczną dupę, byłbym w szoku.
    Kuszące jest odrzucenie komentarzy zostawianych na feministycznych blogach przez tych nędznych dupków, ponieważ pochodzą od, cóż, nędznych dupków. Ludzi poniżej nie tylko poziomu naszej pogardy, lecz również naszej uwagi. Problem polega na tym, że komentarze tego typu pojawiają się tak często, że z pewnością nie są odizolowanymi opiniami kilku złośliwych szajbusów z urojeniami. Są częścią większej kulturowej narracji o kobiecej atrakcyjności w ogóle, i seksualności grubych kobiet w szczególe.
    Zaczyna się to w tym momencie: pierwszym, jeśli nie jedynym, zadaniem kobiet jest bycie atrakcyjnymi dla mężczyzn. Nieważne, że istnieją heteroseksualne kobiety, które mają inne priorytety, albo kobiety queer, które nie chcą mężczyzn. Jeśli urodziłaś się z pochwą, twoim głównym zajęciem od rozpoczęcia okresu dojrzewania aż po późną dojrzałość jest bycie piękną i sprawianie przyjemności heteroseksualnym mężczyznom. Nie tylko tym, z którymi naprawdę chciałabyś rozmawiać lub uprawiać seks – wszystkim.
    Jeśli więc urodziłaś się z pochwą oraz genami, które predysponują cię do grubości, masz naprawdę duży problem. Poniosłaś już porażkę – grube jest odrzucające! Jasne, istnieją mężczyźni, których naprawdę pociągają grube kobiety, oraz mnóstwo innych mężczyzn, których pociągałaby odpowiednia gruba kobieta, gdyby się pojawiła. Ale ci mężczyźni, jak śpieszy się z wyjaśnieniami kultura, są ostańcami. Wybrykami natury. A nawet jeśli spotkasz takiego – a możesz przeżyć całe swoje życie bez takiego spotkania, tak niemożliwie rzadcy oni są! - kto chciałby być z mężczyzną, który jest tak zrozpaczony, że uważa grube kobiety za atrakcyjne? Poza tym, jak już się dowiedzieliśmy, twoim zadaniem jako kobietą jest bycie atrakcyjną nie tylko dla mężczyzn, którzy będą cię kochać i dobrze traktować, ale dla wszystkich heteroseksualnych mężczyzn. A jeśli jesteś gruba? Cóż, jak mawiają dzieciaki w Internecie, epic fail.
    Jestem przeciwny gwałtom. Z wyjątkiem otyłych kobiet. Kto inny miałby dać im kutasa?
    Ludzie naprawdę tak pierdolą.
    Czy naprawdę w to wierzą, jest prawie bez znaczenia. Celem komentarzy takich, jak te, nie jest szczera dyskusja o tym, że gwałciciele naprawdę robią grubym laskom przysługę; celem jest zranienie grubej kobiety lub kobiet, w które komentarz jest skierowany, najbardziej, jak się da. I to działa, do pewnego stopnia (który zależy od osoby i od dnia), ponieważ zbyt wiele z nas naprawdę wierzy w tą podstawową przesłankę, na której opiera się ta pokrętna logika: Nikt nie chce pieprzyć się z grubaską.

Gdy studiowałam – długo zanim odkryłam, a co dopiero dołączyłam, do ruchu akceptacji grubasów – miałam ciągnący się wiele miesięcy nie-związek z kolesiem, którego dziewczyna studiowała za granicą przez cały rok. Zaczęliśmy jako Tylko Przyjaciele, później przeszliśmy do Przyjaciół, Którzy Robią Sobie Masaże Pleców, a następnie do Przyjaciół, Którzy Robią Sobie Masaże Pleców Topless, No Wiesz, Trzy Razy Dziennie. Tak, jak się to robi na studiach.
    Pewnego popołudnia leżałam sobie na brzuchu na łóżku w akademiku, obok na podłodze leżała moja bluzka i stanik, podczas gdy ten koleś siedział okrakiem na moim tyłku. Robił mi masaż pleców, którego część jak zwykle stanowiło wkładanie jego palców za pasek moich spodni i ugniatanie garści moich piersi jakby po prostu nie zauważył, że nie jest to tłuszcz na plecach. Z głośników leciało "Fumbling Towards Ecstasy " [Niezdarnie w stronę ekstazy] Sary McLachlan (pasowało), paliła się tania waniliowa świeczka a ja starałam się regulować swój oddech, aby nie zauważył, że dyszę. Bo, mimo wszystko, byliśmy tylko przyjaciółmi. On miał dziewczynę, nawet jeśli była ona na drugim końcu świata. Ten masaż pleców był tylko... nie wiem, hobby?
    I nagle, znikąd, on mówi: „Hej, mam chyba ochotę się całować”.
    Więc całowanie się z nim było rzeczą, której chciałam bardziej niż cokolwiek innego na świecie – której chciałam bardziej niż cokolwiek innego na świecie od miesięcy. A on totalnie to umożliwił! W końcu!
    Oto więc co odpowiedziałam: „Co?”.
    Taka jestem sprytna.
    A oto co on powiedział: „A, a nic. Nic nie mówiłem. Zapomnij o tym”.
    I tak to natychmiast przekonałam siebie, że on wcale nie wykazał zainteresowania obściskiwaniem się ze mną, z tego samego powodu, dla którego poprosiłam go, aby powtórzył to, co powiedział, zamiast po prostu rzucić go na plecy i zacząć całować: Nie wierzyłam, że to możliwe.
    Przyjrzyjmy się tej sytuacji jeszcze raz. Ten koleś przychodził do mojego pokoju codziennie, więcej niż raz, aby zdejmować znaczną ilość odzieży i dużo mnie dotykać. Poza tym, obydwoje mieliśmy dziewiętnaście lat. A ja nie wierzyłam, że on był mną zainteresowany.
    Teraz brzmi to dla mnie absurdalnie, ale wtedy, w pewien sposób było to najbardziej sensowną rzeczą na świecie. Byłam grubą dziewczyną! Nikt nie chce uprawiać seksu z grubą dziewczyną!
    Dodając jeszcze trochę do absurdalności sytuacji dodam, że byłam wtedy ledwie pulchna, ale oczywiście nasz body image niekoniecznie musi mieć cokolwiek wspólnego z rzeczywistością. Moje najbliższe przyjaciółki były nieźle wychudzone, obydwie naturalnie szczupłe, a mimo to nie zadomowiły się w swoich dorosłych ciałach. Kolesie, którzy mnie pociągali – w tym również ten koleś – umawiali się tylko ze szczupłymi dziewczynami, przynajmniej oficjalnie. Prawda jest taka, że wspomniany wcześniej koleś więcej niż raz wspomniał że fajnie by było, gdybym więcej ćwiczyła, siedząc okrakiem na moim tyłku i międląc moje cycki. Całkiem wyraźnie zaznaczył, że nie byłam dla niego specjalnie atrakcyjna – z pewnością nie tak atrakcyjna, jak jego dziewczyna – masując swoimi dłońmi moją gołą skórę.
    Nie wiedziałam wtedy czym jest „dysonans poznawczy”. Wiedziałam tylko to: byłam gruba. A to oznaczało, że nie mógł mnie chcieć. Seks nie był tematem, ponieważ ja byłam bytem aseksualnym – nieważne co czułam, myślałam lub robiłam w wolnym czasie. Ważną rzeczą nie była moja faktyczna seksualność, ani nawet to, jak postrzegał mnie ten właśnie koleś; ważną rzeczą była jak wszyscy heteroseksualni mężczyźni mnie postrzegali. Pamiętacie?
    A kulturze nigdy nie udało się nie przypomnieć mi, w jaki sposób jestem postrzegana, poprzez magazyny dla kobiet oferujące nowe formy odchudzania się i „wyglądania dobrze nago” każdego pieprzonego miesiąca; radosne dżingle radiowe reklamujące centra fitness i ich moc niszczenia twojego „mulastego, gumowego tłuszczyku”; Courteney Cox Arquette tańczącą w kostiumie grubaski w Przyjaciołach pomiędzy reklamami programów odchudzających; niskokaloryczne, niskotłuszczowe menu ze słodkimi nazwami takimi jak Guiltless Grill [Grill Bez Winy]; spojrzenia z ukosa w jadłodajni; koleżanki w rozmiarze 32 będące na diecie; oraz – na wypadek, gdyby to wszystko było zbyt subtelne – naklejki na zderzaki z tekstem NIE GRUBYM LASKOM, żarty „Jak przelecieć grubą kobietę?”, obelżywe okrzyki na ulicy. Kobiety z ciałami takimi, jak moje, były niechciane, niemożliwe do pokochania i definitywnie nie do jebania. Byłam całkowicie, niezachwianie o tym przekonana.
    Więc naprawdę wierzyłam, że ten koleś i ja byliśmy, no wiecie, kumplami od masażu pleców. To było czysto platoniczne – nawet jeśli w przeciągu następnych trzydziestu trzech lat nigdy nie miałam innego platonicznego związku, w którym kolega i ja witalibyśmy się zrywaniem z siebie koszulek i wskakiwaniem do łóżka.

Mam dużo więcej podobnych historii. Dodać do tego historie moich znajomych i mam książkę. "Ci, którzy uciekli: Grube kobiety o swoim przeklętym romansowym niezorientowaniu", czy coś w tym stylu. Mając trzydzieści kilka lat, gdy większość z nas ma partnerów, możemy się z tego śmiać – ale gdy byłyśmy nastolatkami czy dwudziestolatkami, ból odrzucenia był nieznośny, i naprawdę nie miałyśmy pojęcia, że prawdopodobnie w połowie przypadków, odrzucenie nie pojawiało się nawet z zewnątrz. Same odrzucałyśmy siebie jako potencjalne randki, partnerki lub koleżanki do pieprzenia, zanim ktokolwiek inny miał okazję.
    Co gorsze, niektóre z nas zakładały, że nasze jawne nie nadawanie się do jebania oznaczało, że wirtualnie każde męskie zainteresowanie było czymś, co należy cenić. I chociaż nie znam żadnej kobiety, która wierzyła w teorię „gwałt to komplement”, znam takie, które wierzyły swoim źle traktującym je chłopakom, gdy mówili „Nie możesz odejść, bo nikt poza mną nie zechce twojego tłustego tyłka”. Znam kilka, które zaangażowały się w wielorazowe, pół-anonimowe przygodne znajomości nie dlatego, że to je kręci, ale dlatego, że były tak szczęśliwe, że znalazły mężczyzn – jakichkolwiek, prawie – którzy wyrazili seksualne zainteresowanie ich ciałem. Nie bez powodu tyle seriali telewizyjnych, filmów i chamskich żartów prezentuje grube kobiety jako żałośnie wdzięczne za bycie zaliczoną; niektóre z nas (choć z pewnością nie wszystkie) są wdzięczne, ponieważ po latach wmawiania, że jesteś zbyt fizycznie odrzucająca, aby zasłużyć na pozytywne męskie zainteresowanie, tak, bycie pozytywnie zauważoną jest nawet miłe. A od tego momentu przerażająco blisko do „będziesz miała szczęście, jak cię ktoś zgwałci”. Nawet jeśli oficjalnie nie zrobisz tego kroku – i bardzo, bardzo mocno wierzę, że nie istnieją kobiety, które ten krok zrobią – to w istocie i tak wierzysz, że nie masz mocy sprawczej w swoich doświadczeniach seksualnych. Twoje pragnienia nie są ważne, ponieważ i tak nigdy nie zostaną spełnione – nie jesteś wystarczająco ładna, aby cokolwiek wymagać. Możesz liczyć co najwyżej na to, że ochota na seks pewnego mężczyzny doprowadzi go do ciebie, gdzieś, którejś nocy.
    Ze wszystkich ogłupiających efektów ubocznych naszych wąskich standardów kulturowych dotyczących piękna, myślę że najgorszy może być sposób, w jaki wypaczają one nasze rozumienie atrakcyjności. W rzeczywistości atrakcyjność jest nieprzewidywalna i subiektywna – nawet ludzie, co do których powszechnie uważa się, że mieszczą się w standardzie, nie stają się faktycznie Obiektywnie Atrakcyjni. Nie różnię się niczym od milionów heteroseksualnych kobiet, kiedy śnię na jawie o George'u Clooney'u, ale Brad Pitt nic mi nie robi. Uważam, że Kate Winslet zapiera dech w piersiach, ale mój chłopak uważa, że jest taka sobie. Nie istnieje taka osoba, która jest kategorycznie atrakcyjna w opinii każdego, kto ją zobaczy.
    Jednakże tak właśnie każe nam się uważać: „atrakcyjność” jest obiektywnym kryterium, opartym na zbiorze łatwo rozpoznawalnych charakterystyk. Chude jest atrakcyjne. Białe jest atrakcyjne. Giętkie i quasi-atletyczne jest atrakcyjne. Blond jest atrakcyjny. Czysta cera jest atrakcyjna. Wielkie cycki (dopóki nie pojawia się z nimi wielki tyłek) są atrakcyjne. Wąska talia jest atrakcyjna. Krótkie spódniczki, wysokie obcasy i makijaż smoky eyes są atrakcyjne. Istnieje sprawdzony przepis, i jeśli będziesz go przestrzegać, będziesz atrakcyjna.
    Oczywiście, mało kto może wprowadzić każdą tą zasadę do samego końca, a niektóre z nas – grube kobiety, kolorowe kobiety, niepełnosprawne kobiety, płaskie, o figurze jabłka, z cerą trądzikową – nie mają w sumie żadnej pierdolonej szansy. Nie powstrzymuje to jednak dostawców standardów piękna od zachęcania nas, abyśmy dalej próbowały, bo przy wystarczająco ciężkiej pracy i wydanych pieniądzach, możemy chociaż odrobinę zbliżyć się do ideału. Jasne, nie można od kobiet kolorowych wymagać przystosowania się do wymogu białej skóry (przykro mi, drogie panie – spróbujcie szczęścia w następnym tysiącleciu!), ale mogą torturować swoje włosy chemikaliami i zoperować te nieznośne, nieeuropejskie rysy, jeśli naprawdę im zależy. W tej grze znajdzie się coś dla każdego!
    A rozwiązanie dla grubych kobiet, jak się okazuje, jest bardzo proste, jak nam mówią: możecie wejść na dietę. Możesz ćwiczyć tak dużo i jeść tak mało jak się da, dopóki nie zaczniesz wyglądać jak twoja naturalnie szczupła koleżanka, która uwielbia fast food i nienawidzi siłowni. Nieważne, że według badań ponad 90% osób na diecie wraca do poprzedniej wagi w przeciągu pięciu lat**. Nieważne, że według podobnych badań waga i figura są prawie tak dziedziczne jak wzrost***. I z pewnością nieważne, że jedna twoja koleżanka może zachować taką figurę bez spożywania zielonych liściastych warzyw i przestępowania progu siłowni, inna koleżanka może zachować taką figurę spożywając sycące posiłki i uprawiając sport trzy razy w tygodniu po pół godziny, ale żeby tobie udało się ją zachować, musisz ograniczyć dzienną dawkę kalorii poniżej poziomu głodowania ustalonego przez Światową Organizację Zdrowia oraz spędzać więcej czasu na ćwiczeniach, niż spędzasz z rodziną i przyjaciółmi. Niesprawiedliwość tej sytuacji nie jest ważna. Musisz po prostu wystarczająco mocno chcieć.
    I musisz tego chcieć aż tak mocno, bo grube jest Nieatrakcyjne. Dla wszystkich, zawsze.
    Jak inaczej dostaniesz słodkiego, słodkiego kutasa?

Naprawdę kuszące jest zwykłe stwierdzenie, że grube kobiety dręczą same siebie, poniżają same siebie i same sobie odcinają romantyczne możliwości – a oczywistym rozwiązaniem jest pozbycie się tego pieprzonego tłuszczu. Stwierdzenie tego jest kuszące, bo, wiecie, jest w pewien sposób słuszne. Ale koniec końców jest to kontrproduktywne i wstrętne obwinianie ofiar. W tej kulturze, gdy jesteś grubą kobietą, każdy – od dziennikarzy, których nigdy nie poznasz, do twojej własnej matki, siostry, najlepszej przyjaciółki – pracuje razem na to, aby stale wzmacniać przekonanie, że nie jesteś wystarczająco dobra, aby cię przelecieć, a co dopiero kochać. Byłabyś taka śliczna, gdybyś tylko schudła. Czułabyś się o wiele lepiej w swojej skórze, gdybyś tylko schudła. Nie mogłabyś opędzić się od chłopaków, gdybyś tylko schudła.
    Miałabyś szczęście, gdyby cię ktoś zgwałcił, ty gruba pizdo.
    Tak to już jest, kochana. Grube laski są rażąco brzydkie. Pogódź się z tym.
    Odmowa pogodzenia się z tym jest bardzo trudną pracą. A wymaganie tego od siebie jest, szczerze mówiąc, tak samo niesprawiedliwe, jak wymaganie zrzucenia „nadmiarowej” wagi z naturalnie grubego ciała. Nie powinniśmy musieć poświęcać tyle mentalnej energii na wykańczającą pracę nie nienawidzenia siebie. Uwierzenie w to, że możemy być pożądane, że zasługujemy na to, aby być kochane, że tamten koleś naprawdę z nami flirtuje nie powinno być pieprzoną codzienną walką. Nie powinno wyglądać jak wpychanie głazu na szczyt wzgórza.
    Lecz właśnie tak wygląda. Pytanie brzmi, który głaz zechcesz wepchnąć? „Muszę schudnąć” czy „pierdol się, dumnie i buntowniczo zaakceptuję ciało, które mam i w którym żyję”? Niezależnie od decyzji, droga jest boląca i nierzadko demoralizująca. Ale tylko jedna opcja prowadzi do prawdziwej seksualnej mocy, do prawdziwego posiadania własnego ciała, do prawdziwej siły i pewności siebie.
    Wyobraźmy sobie przez chwilę świat, w którym grube kobiety nie dyskwalifikują się automatycznie z randkowej gry. Świat, w którym grube kobiety nie wierzą, że istnieje coś dziedzicznie nieatrakcyjnego w ich ciałach. Świat, w którym grube kobiety słysząc, że mężczyźni chcą tylko chudych kobiet śmieją się do rozpuku, bo nie jest to nawet zbliżone do naszych doświadczeń – a nasze doświadczenia to miłość, pieprzenie i żeglowanie przez cholernie duży świat w naszych cholernie dużych ciałach z gracją, optymizmem i mocą.
    A teraz spróbuj sobie wyobrazić jakiegoś głupkowatego kutasa mówiącego ci, że gwałciciel zrobiłby ci przysługę, w tym świecie. Wyobraź sobie mężczyznę wbijającego ci palec w brzuch i mówiącego, że powinnaś ćwiczyć więcej, chwilę po tym, jak w tobie skończył. Wyobraź sobie mężczyznę występującego w programie telewizyjnym z oświadczeniem, że chciałby się rozwieść, bo jego żona od dnia ślubu przytyła dwanaście kilogramów. Wyobraź sobie mężczyznę mówiącego ci, że nie możesz go zostawić, ponieważ nikt inny nie będzie kiedykolwiek chciał twojego ohydnego, tłustego dupska.
    Nic z tego nie ma za krzty sensu w tamtym świecie, nieprawdaż?
    Nie ma również sensu w tym.
    Wyobraź sobie, że więcej z nas mogłoby w to uwierzyć.

*Grana przez Jodie Foster bohaterka filmu „Oskarżeni” (1988) zostaje zgwałcona na takiej maszynie przez grupę mężczyzn. [przyp. tłum.]
** National Eating Disorder Information Centre, www.nedic.ca/knowthefacts/statistics.shtml.
*** J. Wardle i inni, „Evidence for a strong genetic influence on childhood adiposity despite the force of the obesogenic environment”, American Journal of Clinical Nutrition 87 (2008): 398-404.

Felieton pochodzi z książki "Yes Means Yes: Visions of Female Sexual Power and a World Without Rape", red. Jaclyn Friedman oraz Jessica Valenti.

Zwierzęta: ukryte ofiary wojen

2010-01-25T10:31:00.000+01:00

Kate Fowler-Reeves

W roku 2004 w Londynie postawiono pomnik zadedykowany zwierzętom wykorzystywanym w trakcie wojen. Napis na cokole pomnika brzmi: „Wszystkim zwierzętom, które służyły i ginęły razem z wojskami brytyjskimi i alianckimi. Nie miały wyboru”.

Zwierzęta wykorzystywane w wojnach nie są bohaterami – są ofiarami. Nie oddają swojego życia – życie jest im zabierane.

W trakcie ludzkich konfliktów zbrojnych zwierzęta wykorzystywane były jako posłańcy, do wykrywania i badania terenu oraz ratowania, jako zwierzęta pociągowe oraz na froncie. Wykorzystywano zwierzęta dla towarzystwa w okopach. W czasie pokoju natomiast na zwierzętach w laboratoriach przeprowadza się eksperymenty wojenne.

Porzucone

Od historycznej kampanii Hannibala wykorzystującej słonie w bitwach z Rzymianami do „roboszczurów” (zwierząt z elektrodami wszczepionymi w mózg przez naukowców chcących ujarzmić szczurzy zmysł węchu) – zwierzęta cierpiały przez całą historię ludzkich konfliktów zbrojnych.

Zwierzęta, cenione za swoje niebywałe umiejętności i zmuszane do udziału w wojnach, których nie rozpętały, bardzo często traktowane są w ich trakcie nie inaczej, jak narzędzia, które trzyma się przy życiu, gdy są przydatne. Gdy przestaną być użyteczne, porzuca się je lub zabija.

Po pierwszej wojnie światowej w wielu krajach tysiące koni porzucono lub sprzedano do miejsc, gdzie czekała je ciężka praca. Dorothy Brooke, żona brytyjskiego generała wysłanego do Kairu w 1930 roku, odkryła tysiące koni, wcześniej wykorzystywanych w kawalerii. W momencie jej odkrycia zwierzęta pełniły funkcję koni pociągowych. Wiele z nich było już w podeszłym wieku i pracowało resztkami sił. Z współczucia dla tych zwierząt Dorothy Brooke założyła szpital dla zwierząt, Brooke Hospital for Animals.

Zwykli obywatele, uciekający przed atakami, również porzucają zwierzęta. W 2003 roku setki izraelskich rodzin, spieszących się na lotnisko w Tel Aviwie, porzucało swoje psy wzdłuż autostrady. Wiele ze zwierząt zmarło ze stresu i niemożliwości przystosowania się do nowych warunków. Te, które przeżyły, zmuszone były w celu przetrwania do zabijania zwierząt hodowlanych. Niedługo potem zostały zabite z polecenia władz.

Posłańcy

Silny instynkt nawigacyjny oraz niespotykana wytrzymałość uczyniły z psów i gołębi wojennych posłańców.

W roku 1150 p.n.e. sułtan Bagdadu zaczął wykorzystywać gołębie w roli posłańców. Rozpoczęta przez niego tradycja trwała aż do zakończenia drugiej wojny światowej. Pomimo tego, że gołąb jest małym ptakiem i trudnym do uchwycenia celem, wielu posłańców zginęło. W tracie pierwszej wojny światowej, z 17 tysięcy gołębi wysłanych na wrogie tereny, wróciło mniej, niż jeden na osiem.

Cher Ami dostarczył dwanaście wiadomości w trakcie pierwszej wojny światowej. W trakcie swojego ostatniego lotu został postrzelony w pierś, stracił oko oraz nogę. Zmarł kilka miesięcy później z powodu zadanych mu ran.

Pomimo znacznego wkładu gołębi w ratowanie ludzkiego życia, ludzie nie wykazali się lojalnością wobec gołębich posłańców. W 1914 roku, szef Belgijskich Służb Gołębich spalił żywcem 2 500 gołębi po to, aby uniemożliwić schwytanie ich przez wroga.

Chociaż psy nie mogą podróżować tak szybko oraz tak daleko, jak gołębie, również wykorzystywano je w roli posłańców. W trakcie pierwszej wojny światowej ponad 7 000 ludzi ofiarowało swoje psy brytyjskiej armii; pozostałe zwierzęta brano ze schronisk. Trening był okropny i wiele zwierząt, które nie spisały się wystarczająco dobrze, uśpiono. Wiele z nich, np. psy rasy collie o imionach Nell, Cosy i Surefoot oraz psy rasy collie o imionach King i Sea, zastrzelono z powodu „bezużyteczności”.

Psy, które „zdały” test, wystawiano na ogromne niebezpieczeństwa frontu. Pewien pies, którego imienia nigdzie nie podano, przez wiele tygodni dostarczał wiadomości z nabojem w płucu i kawałkiem szrapnela w kręgosłupie.

W Wietnamie przy wojskach amerykańskich trzymano 5 000 psów. Z tych pięciu tysięcy zwierząt do domu wróciło tylko 150. Pozostałe zwierzęta porzucono na łaskę losu, gdy wojska ruszyły dalej.

Wykrywanie niebezpieczeństw

Zwierzęta, traktowane jak zwykłe dobra użytkowe, wykorzystywane są w bardzo niebezpiecznych sytuacjach – do wykrywania gazów, amunicji i min.

W trakcie drugiej wojny światowej kanarki i myszy wysyłano do tuneli znajdujących się poza liniami wroga, aby wykrywały i gazy trujące. Wtedy też po raz pierwszy wykorzystano psy do wykrywania min. Ich trening przy użyciu rażenia prądem był brutalny. W warunkach bojowych psy były w stanie wykryć tylko 50% min, dlatego ich „praca” na tym polu została zakończona. Mimo to, nadal wykorzystywano psy do badania terenu i wykrywania patroli wroga.

W Wietnamie psy wykorzystywano do wyszukiwania pułapek zastawianych przez Vietcong oraz ich kryjówek z bronią. Ratowały one tysiące żyć, lecz mimo to nigdy nie zostały za to nagrodzone. Większość z nich umierała z powodu ran lub zawału serca lub była porzucana na pastwę wroga.

Współcześnie amerykańska marynarka wojenna trenuje lwy morskie do wykrywania podwodnych wrogów i doczepiania klamer do ich nóg. Gdy „nie pracują”, przetrzymywane są w niewoli w zamknięciu, gdzie nie mogą pływać, bawić się ani polować.

Delfiny uczy się wyszukiwać min na dnie morza. Nie tylko naraża się je na niebezpieczeństwo związane z „pracą”, lecz również trzyma się je w niewoli, transportuje drogą powietrzną z miejsca na miejsce w specjalnych „rękawach podróżniczych” oraz więzi w zbiornikach na pokładach okrętów bojowych. Wszystko, co jest dla tych delfinów znane i naturalne, odbiera im się; ich podstawowe instynkty i potrzeby są zduszane.

Ratunek i ochrona

Lojalność i inteligencja psów, w połączeniu z ich wysokimi zdolnościami rozpoznawczymi, skazały te zwierzęta na wykorzystywanie w wojennych akcjach ratunkowych i ochronnych.

W obydwu wojnach światowych wykorzystywano psy w celu wyszukiwania rannych żołnierzy oraz uczono wykopywania zmarłych i rannych z ruin bombardowanych budynków.

Uwięziona w zawalonym budynku Peggy uratowała małe dziecko, które dusiło się pod warstwą powalonej ściany. Peggy wykopała dziurę, dzięki której dziecko mogło oddychać, i czekała przy niej aż do nadejścia pomocy. W Wielkiej Brytanii pięć psów nagrodzono „zwierzęcym Krzyżem Wiktorii” - Medalem Dickina – za przezwyciężenie ognia, dymu, hałasu oraz walących się murów i ratowanie ludzi. Jeden pies, o imieniu Beauty, wykrył i uratował 63 podobnie uwięzione zwierzęta.

Psy były również ochroniarzami dla jednostek oraz całych grup ludzi. Judy – maskotka brytyjskiej marynarki wojennej – została schwytana ze swoją załogą i przetrzymywana w obozie dla jeńców. Będąc tam, ratowała wiele żyć odciągając uwagę strażników od bicia jeńców. Ona również została nagrodzona Medalem Dickina.

Zwierzęta pociągowe

Wojenne zwierzęta pociągowe – w tym słonie, muły, osły, konie i wielbłądy – wykorzystywano do przewożenia sprzętu i broni. Zwierzęta te, bardziej niż inne, postrzegane były jak maszyny i zapracowywano je na śmierć.

Zmuszane do pracy poza swoim środowiskiem naturalnym wielbłądy ginęły tysiącami. Michaił Skobelew, XIX-wieczny rosyjski wojskowy prowodyr zabrał ze sobą do walki w Azji 12 tysięcy wielbłądów. Wrócił z jednym. W trakcie wojny krymskiej Brytyjczycy stracili 30 tysięcy wielbłądów, głównie dlatego, że nie wiedzieli, jak się z nimi obchodzić. W trakcie pierwszej wojny światowej wielbłądy zajeżdżano na śmierć. W roku 1918, po upadku Jerozolimy, Geoffrey Inchbald z Imperial Camel Corps napisał: „Patrząc za siebie na drogę, którą przebyliśmy, widzieliśmy niekończącą się linię ciał, rozmywającą się w oddali”.

W trakcie kampanii birmińskiej przeciwko Japonii w 1944 roku do transportu sprzętu wojskowego przez dżunglę wykorzystywano muły. Aby nie zdradziły się przed wrogiem, wycinano im struny głosowe. Muły następnie odurzano lekami i zrzucano ze spadochronów za liniami wroga. Major Thornelow uważał, że „[te] muły nigdy cię nie zawiodą”. Ich lojalność nie została nigdy nagrodzona. Gdy żołnierzy uratowano z Dunkierki w 1940 roku, muły porzucono na brzegu.

Nawet chwalone wszech i wobec za swoją inteligencję słonie nie mogły być pewne ludzkiej lojalności. Już w starożytnych kampaniach wojennych wykorzystywane były do transportu żołnierzy na pole walki; bardziej współcześnie natomiast przenoszą sprzęt przy budowach mostów i dróg. Słonie poświęcane są w wojnach. W trakcie ataku Hannibala na Włochy w 220 r.p.n.e., tylko jeden z 37 słoni przeżył zimno. W trakcie drugiej wojny światowej, Brytyjczycy z premedytacją zrzucali bomby na słonie wykorzystywane przez Japończyków do transportu sprzętu.

Front

Zwierzęta od dawna cierpiały z powodu strachu i niebezpieczeństwa na wojennym froncie. W marcu 1918 roku brytyjskie wojska zaatakowały niemieckie przy użyciu 150 koni. Przeżyły tylko cztery z nich – resztę ściął ogień z karabinów maszynowych.

W I wojnie światowej zginęło ponad 8 milionów koni – transportując ludzi, zapasy i broń. Wiele z nich umarło z powodu wycieńczenia, chorób i głodu.

W trakcie II wojny światowej Alianci trzymali w okopach psy jako wartowników oraz przynęty dla wrogiego ognia. Egoistyczni żołnierze, nie będący w stanie pozostawić swoich zwierząt w domach, zabierali je na front, gdzie cierpiały i umierały w bólach – podobnie jak ich opiekunowie. Silver, pies strażniczy, oraz Peefke, który został wytrenowany przez amerykańską armię na wykrywacza min, zostali zabici przez granaty ręczne w 1945 roku.

Również w trakcie II wojny światowej pies strażniczy Wolf, „służący” przy 27 pułku piechoty armii amerykańskiej, otrzymał rozległe rany od odłamków, których nikt nie wykrył, a Wolf nie pozwolił ranom na uniemożliwienie realizacji zadania – czyli upewnienia się, że jego patrol bezpiecznie dotarł do obozu. Wolf zmarł w wyniku zadanych mu ran.

Poświęcanie nie swoich żyć – żyć zwierząt – pozostaje niechlubną współczesną taktyką. W Jerozolimie w 2003 roku pewien Palestyńczyk przymocował bombę do osiołka, którego posłał na śmierć wśród izraelskich żołnierzy.

Wsparcie i towarzystwo

Zwierzęta były wykorzystywane, aby podwyższać morale żołnierzy walczących daleko od domu w obydwu wojnach. Nie przejmowano się natomiast tym, jak one znosiły niebezpieczne i przerażające okoliczności.

Zwierzęta te nie mogły odżywiać się naturalnie a nawet, w niektórych przypadkach, poruszać. Maskotki trzymane w okopach w trakcie I wojny światowej to m.in. skorpion w słoiku i złota rybka w butelce po whisky.

Podczas gdy niektóre zwierzęta zabierano na front z premedytacją, inne porzucone w trakcie walk zwierzęta przygarniane były przez pobliskie wojska i porzucane ponownie, gdy linia frontu ulegała zmianie.

Wielu maskotkom podawano alkohol, prawdopodobnie w celach zapewnienia żołnierzom rozrywki. Tak działo się z Wojtkiem, niedźwiedziem adoptowanym przez 22 Kompanię Zaopatrywania Artylerii w Persji, Donaldem, jeleniem trzymanym przez brytyjski 42 Pułk Piechoty oraz Tirah, osiołkiem trzymanym przez brytyjską lekką piechotę w Indiach. Tego typu traktowanie rzadko kończyło się dobrze. Wojtka oddano do zoo w Edynburgu; Donald stał się tak niespokojny z powodu sposobu, w jaki był traktowany, że zrobił się agresywny i został zastrzelony; Tirah został porzucony przez wojsko, gdy po odstawieniu alkoholu zaczął czuć się źle i ciągle się irytował.

Mimo wszystko, zwierzęta podnosiły ducha i zajmowały się rannymi żołnierzami. Pies imieniem Daisy mieszkał na pokładzie norweskiego okrętu, gdy ten został storpedowany. Członków załogi, którzy przeżyli, wyrzuciło do lodowatego morza. Przez całą noc Daisy pływała pomiędzy ocalałymi, podnosząc ich na duchu i liżąc po twarzach. Po tych wydarzeniach otrzymała medal od RSPCA.

Inny pies, Bob, będący na froncie w trakcie wojny burskiej, miał za zadanie dostarczać wodę żołnierzom będącym pod ostrzałem. Napełniał butelki na wodę przymocowane do jego ciała kładąc się w strumieniu, i wracał do żołnierzy, gdy były pełne.

Badania

Zwierzęta nie rozpoczynają wojen ani nie tworzą biologicznej i chemicznej broni. Ponieważ jednak ludzie to robią, pozostałe zwierzęta zmuszane są do cierpienia w laboratoriach na całym świecie.

W 2005 roku, w tajnej jednostce badawczej w Porton Down w Wiltshire w Wielkiej Brytanii, poddano eksperymentom ponad 21 tysięcy zwierząt – w tym małpy, fretki i świnie. W tym otwartym w 1916 roku laboratorium, należącym do Ministerstwa Obrony, od momentu otwarcia ucierpiało 16 milionów zwierząt.

W tym laboratorium należącym do Ministerstwa Obrony, miliony zwierząt cierpiały i umierały od momentu otwarcia laboratorium w 1916 roku.

Owce, kozy, myszy, szczury, świnki morskie, małpy, psy i koty wykorzystywane są w testach siły rażenia broni biologicznej i chemicznej oraz efektywności antidotum. Świnie pozostawia się z oparzeniami po eksperymentach z gazem musztardowym. Świnki morskie doprowadzane są do niekontrolowanych defekacji i konwulsji po zmuszeniu do kontaktu z trującym gazem soman. Psy sprowadzane są do drgających wraków dzięki gazom do kontroli zamieszek.

Świniom wypompowywano 40% krwi i wstrzykiwano E. coli, podczas gdy małpy wystawiano na działanie wąglika. Świnie faszerowano lekami, związywano i strzelano do nich, po to, aby chirurdzy mogli ćwiczyć „chirurgię pola walki”.

Naukowcy zatrudnieni w trakcie wojen rozwinęli wiele metod uśmiercania ludzi dzięki ćwiczeniom na zwierzętach. W czasie II wojny światowej, amerykańscy naukowcy chirurgicznie doczepiali bomby nietoperzom, z zamiarem „zrzucania” bomb na japońskie miasta. Testy przeprowadzane w Nowym Meksyku polegały na schładzaniu nietoperzy i wprowadzaniu ich w stan hibernacji i rozbijaniu się tych śpiących zwierząt na śmierć. Ten plan został później porzucony, ale inne, równie odrażające, są nadal rozwijane.

Podsumowanie: Narzędzia jednorazowego użytku

Wszystkie zwierzęta żyjące na terenach konfliktu są narażone, gdy ludzie walczą ze sobą.

W 2003 roku Irakijczycy uciekający z Kuwejtu zastrzelili słonia w zoo oraz uwolnili hipopotamy. Inne zwierzęta zostały zastrzelone lub spalone w klatkach. Fotograf Steve McMurry relacjonował: „Przejeżdżałem przez pola naftowe przez wiele tygodni, gdy zakończyły się działania zbrojne, i często natykałem się na bydło, wielbłądy i konie snujące się jak zombie. Zgaduję, że większość z nich zmarła – wszelka woda i roślinność była pokryta ropą”.

W bagdadzkim zoo wielkie koty pozostawiono na śmierć głodową, podczas gdy inne zwierzęta „skradziono”. Żołnierze, którzy odkryli głodujące lwy, gepardy i niedźwiedzia, podzielili się z nimi swoim posiłkiem – okazali współczucie w beznadziejnej sytuacji – ale gdy to nie wystarczyło, aby zaspokoić głód tych zwierząt, zgarnęli okoliczne żywe owce i wepchnęli je do lwich klatek.

Zwierzęta zamieszkujące rejony objęte konfliktem nie mają wyboru. Podobnie jak wielu ludzi, są ofiarami wojen, a nie ich twórcami i nie mają nad nimi kontroli. Nawet te zwierzęta, które ratowały życia i zwiększały morale, nie mogły liczyć na opiekę i ochronę człowieka. Organizacje takie jak WSPA – World Society for the Protection of Animals oraz SPANA – Society for the Protection of Animals Abroad pracują w krajach, gdzie wojny spowodowały u zwierząt cierpienie. Te organizacje pozarządowe ciężko pracują, aby pomagać zwierzętom.

Zwierzęta biorące udział w wojnach to nie bohaterowie – to ofiary. Nie oddają swojego życia – życie jest im odbierane.

Mit białka

2010-01-24T16:50:00.000+01:00

Czemu dieta wegetariańska i wegańska dostarcza wszystkich potrzebnych białek

Amanda Woodvine, starsza specjalistka od żywienia Vegetarian & Vegan Foundation

Jak dużo białka potrzebujemy?

Chociaż białko jest niezbędne do przeżycia, nie potrzebujemy go tak dużo, jak większość z nas uważa. W przeciągu ostatnich 20 lat zalecana dzienna dawka spadła o połowę – wykryto związek pomiędzy zbyt dużym spożyciem białka zwierzęcego (a nie roślinnego) a kilkoma przewlekłymi chorobami. Statystyczny dorosły powinien spożywać 45-55,5g białka dziennie (COMA, 1991).

My, ludzie świata Zachodu, zjadamy zazwyczaj o wiele więcej białka, niż naprawdę potrzebujemy. Według ekspertów, takich jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), kalorie pochodzące z białka powinny stanowić nie więcej, niż 8% dziennego zapotrzebowania energetycznego (Hegsted, 1968; Irwin i Hegsted, 1975; Scrimshaw, 1976; COMA, 1991). Nawet ta liczba zawiera w sobie duży margines bezpieczeństwa, więc potrzeby większości ludzi są jeszcze niższe. Innymi słowy, musisz praktycznie głodować, aby narazić się na niedobory białka. Ironiczne jest więc to, że tak bardzo martwimy się o białko w naszej kulturze dobrobytu.

Tabela 1 pokazuje obecne brytyjskie normy spożycia dla białka^{^*}. Wartości podane są zarówno w gramach, jak i w procentach dziennej dawki kalorii.

Wstawmy te wartości w kontekst międzynarodowy: ryż zapewnia około 8% dziennej dawki kalorii, pszenica 17%. Wartości dotyczące pozostałych zbóż mieszczą się w tym zakresie, wyjątkiem jest proso afrykańskie (7%). W zakresie nie mieszczą się również niektóre skrobiowe bulwy, będące podstawowym składnikiem diety: maniok (3%), banan (4%), słodki ziemniak (4%) i ignam (7%) (Webb, 1995).

Źródło mitu białkowego

Mit, że powinniśmy spożywać więcej białka ma źródła w początkach XX wieku. Większość osób uważała wtedy, że spożywanie dużej ilości białka, a w szczególności mięsa, zapewniało dobre zdrowie (Millward, 2004). Wierzono wtedy, że białko zwierzęce jest narzędziem walki z niedożywieniem dzieci w trzecim świecie (Autret, 1963; Gounelle de Pontanel, 1972; Stillings, 1973; Scrimshaw i Young, 1976). Mit rozrósł się do epickich rozmiarów w latach 60tych. Ukazał się wtedy raport ONZ zwracający uwagę na światowy niedobór białka. Wzywał do „globalnej strategii w celu zawrócenia postępowania kryzysu białkowego”. Pomoc międzynarodowa zaczęła koncentrować się na realizacji projektów, które miały zlikwidować tzw. dziurę białkową. Dla przykładu, rząd USA subsydiował produkcję mleka w proszku aby dostarczyć białka wysokiej jakości biednym tego świata (Campbell i Campbell, 2005).

Nie każdy jednak podzielał pogląd, że białko jest najważniejszym składnikiem odżywczym. Badania przeprowadzone przez Widdowsona i McCance'a w Wielkiej Brytanii w czasie wojny wykryły, że dzieci mieszkające w sierocińcach rosły szybciej, niż reszta społeczeństwa, gdy ich dieta opierała się na chlebie a tylko 14% białka pochodziło z produktów mlecznych. A gdy połowa białka pochodziła z mleka, dzieci nie rosły ani trochę szybciej! Chleb zapewniał dzieciom wystarczająco dużo energii potrzebnej do wzrostu, podwójnie pokrywając dzienne zapotrzebowanie na białko (Millward, 2004).

Dziura białkowa zniknęła tak samo, jak się pojawiła – w 1969 roku naukowcy oświadczyli, że większość podstawowych produktów w diecie zawiera wystarczającą ilość białka, aby zaspokoić nasze potrzeby.

Niedobór białkowo-kaloryczny

Główną przyczyną śmierci dzieci w krajach rozwijających się jest niedobór białkowo-kaloryczny. Zazwyczaj rozwija się u dzieci, które otrzymują niewystarczającą ilość białka i kalorii. I jak sugeruje nazwa, te dwie rzeczy idą ze sobą w parze. Diety zawierające wystarczającą ilość kalorii zazwyczaj zawierają dużo białka, więc głównym problemem jest raczej ilość, a nie jakość pożywienia.

Najważniejszym globalnym źródłem kalorii są zboża, które zapewniają również białko – chociaż większość ludzi uważa, że wyłącznym źródłem białka są produkty zwierzęce, takie jak mięso czy nabiał. Prawdą jest jednak, że wszystkie pokarmy roślinne – zboża, rośliny strączkowe, orzechy, nasiona, warzywa – zawierają białko. Większość z nich może bez problemu dostarczyć nam 8% dziennej dawki kalorii pochodzących z białka, normy zalecanej przez WHO (patrz: tabela 2). Wyjątkiem są owoce (które dostarczają 5% energii z białka), wiele słodyczy oraz śmieciowe jedzenie. Okazuje się więc, że bardzo łatwo jest dostarczyć organizmowi potrzebną ilość białka i nie trzeba wychodzić z siebie w celu włączenia go do swojego jadłospisu.

Produkty wysokobiałkowe – czyli produkty, w których na każde 100 gram przypada duża ilość gram białka – są o wiele ważniejsze w diecie dorosłych, w szczególności osób starszych, niż w diecie niemowląt i dzieci.
Produkty wysokoenergetyczne – czyli produkty, które na każde 100 gram zawierają wysoką ilość kalorii – są ważniejsze dla dzieci, niż dla dorosłych.
Niedobór białka jest bardziej prawdopodobny u osób starszych, niż u dzieci.

A co z jakością białka?

W celu wytworzenia białka rośliny łączą cukry (które wytwarzają z energii słonecznej, dwutlenku węgla i wody) z azotem pozyskanym z powietrza lub gleby. Produktem końcowym są aminokwasy, czyli składnik budulcowy białka. Nasze ciała składają się z 20 aminokwasów, z czego organizm może wytworzyć 11, wykorzystując do tego tłuszcz, węglowodany oraz azot pochodzący z białka w pożywieniu. Dziewięć aminokwasów nazywanych „aminokwasami niezbędnymi” musi być dostarczana organizmowi z zewnątrz, gdyż nie jest on w stanie wytworzyć ich sam (Geissler i Powers, 2005).

Produkty pochodzenia zwierzęcego oraz soja nazywane są źródłami białka pełnowartościowego, ponieważ zawierają wiele z niezbędnych aminokwasów. Jednak większość źródeł roślinnego białka nie zawiera jednego lub więcej niezbędnych aminokwasów.

Istnieje bardzo nieustępliwy mit, wedle którego wegetarianie muszą posiadać wysoką wiedzę i wybierać źródła białka tak, aby wypełnić braki w różnych produktach. Badania wykazują jednak, że jest to niepotrzebne i że zarówno wegetarianie i weganie, jak i wszystkożercy spożywają wystarczającą ilość białka, w tym wszystkie aminokwasy, jakich potrzebują – wystarczy, że spożywają odpowiednią ilość kalorii. Ludzie mogą pozyskać wszystkie niezbędne aminokwasy z naturalnego bogactwa białek roślinnych (Campbell i Campbell, 2005).

Bardzo dobrym źródłem wysokowartościowego białka roślinnego są produkty sojowe (tofu, mleko sojowe, itd.), zboża (ryż, makarony, pełnoziarniste pieczywo), rośliny strączkowe (fasolka, ciecierzyca, soczewica), orzechy i nasiona (pestki dyni, sezam).

Warto mieć na uwadze porównanie zawartości białka w wybranych produktach roślinnych i zwierzęcych. Standardowa porcja 50g kotleta wołowego zawiera 10,2g białka a trzy paluszki rybne (90g) 12,1g białka. Pół 225gramowej puszki fasoli zawiera 11,5g białka, średnia porcja makaronu (190g po ugotowaniu) zawiera 8,5g białka, średnia porcja fasoli (160g po ugotowaniu) to 12,4g białka a małe opakowanie orzeszków ziemnych (25g) to 6,1g białka.

Do czego potrzebujemy białka?

Białko odgrywa ważną rolę w organizmie, tworząc mięśnie, włosy, paznokcie i kolagen (tkankę łączną, która trzyma organizm). Jest również niezbędne w syntezie wielu produktów metabolicznych, w tym neurotransmiterów, hormonów tarczycy, hemu (znajdującego się w czerwonych krwinkach) i kwasów nukleinowych (DNA i RNA). DNA i RNA determinują cechy dziedziczne wszystkich żyjących organizmów i spełniają ważną rolę w syntezie białek.

Widać gołym okiem, że niedobór białka może spowodować istne pandemonium w organizmie. Należy jednak za każdym razem podkreślać, że niedobór białka w większości przypadków występuje równocześnie z niedoborem kalorii, więc nie powinniśmy się nim martwić.

Co za dużo, to niezdrowo?

Z drugiej strony, zbyt dużo białka zwierzęcego wiąże się m.in. z chorobą nerek, osteoporozą, różnymi rodzajami raka, cukrzycą typu 2 i chorobą sercowo-naczyniową. Rozwój chorób spowodowany jest nadmiernym spożyciem produktów pochodzących od zwierząt.

Produkty pochodzenia zwierzęcego, nawet chudo wyglądające mięsa, zawierają często dużą ilość tłuszczów nasyconych i cholesterolu – blokujących arterie substancji będących główną przyczyną chorób serca, niewydolności nerek, zawału oraz wielu typów raka. Istnieją mocne dowody na to, że to nadmiar białka sam w sobie przyczynia się do powstawania tych wszystkich chorób.

Istnieją nieodparte dowody na to, że białko zwierzęce – niezależnie od innych składników odżywczych – zwiększa ryzyko nowotworów, miażdżycy, osteoporozy i cukrzycy typu 2 (Yang et al., 2002; Holmes et al., 2003; Sieri et al., 2002; O’Keefe et al., 1999; Campbell et al., 1998; Campbell i Junshi, 1994; Messina i Messina, 2000; Hu et al., 1993; Song et al., 2004). Bardzo dobrze widać to było w China Study – jednym z największych i najbardziej rzetelnych badań kiedykolwiek podjętych w celu zgłębienia związku między sposobem odżywiania a chorobami. Zaobserwowano ogromne różnice w zachorowalności w zależności od stosunku spożycia produktów roślinnych do zwierzęcych (Campbell et al., 1993; Campbell and Junshi, 1994; Campbell and Campbell, 2005).

Stare jak świat pytania, nowoczesne rozwiązania

Chociaż zwiększenie spożycia białka mogłoby polepszyć poziom wyżywienia w Trzecim Świecie, nie jest to jedyne ani najlepsze rozwiązanie, jeśli bierzemy pod uwagę długofalowy wpływ takiej diety na zdrowie. Kraje, w których ludzie głodują, wykorzystują swoją ziemię w celu hodowania zbóż, które przeznaczane są na eksport do krajów Zachodu i kończą jako pasza dla zwierząt. Pożywienie o wysokich wartościach odżywczych podawane jest zwierzętom hodowanym na mięso. Gdyby zwierzęta nie były wykorzystywane jako maszyny do produkcji mięsa, pokarm ten mógłby pomóc najbardziej potrzebującym. Wegetariańska (a nawet bardziej wegańska) dieta zużywa o wiele mniej światowych zasobów pożywienia, wody pitnej i energii i stanowi pozytywny krok, który każdy z nas może poczynić w kierunku nakarmienia głodujących ludzi.

Spożywając różnorodny pokarm roślinny zapewnimy sobie wszystkie niezbędne aminokwasy – w odpowiednich proporcjach. Nie ma potrzeby na wysilanie się w celu spożycia białka, specyficznego aminokwasu czy ich kombinacji. Bądźcie pewni, że białko roślinne lepiej niż białko zwierzęce zaspokoi wasze potrzeby. Białko roślinne pochodzi z mniej skoncentrowanych źródeł (dzięki czemu się go nie przedawkuje) a w większości przypadków towarzyszą mu inne składniki odżywcze, takie jak błonnik, witaminy, minerały, związki fitochemiczne i zdrowe tłuszcze.

Jeśli chcesz poczytać więcej o odpowiednim bilansowaniu diety, odwiedź stronę Fundacji Viva! www.zostanwege.pl. Znajdziesz na niej wiele różnych publikacji na temat zdrowego odżywiania.

Streszczenie

Białka są podstawowym budulcem mięśni, włosów, paznokci; kolagen spajający organizm również jest białkiem. Białka są również potrzebne do wyprodukowania m.in. neuroprzekaźników, hormonów tarczycy, hemu, DNA i RNA.
Diety, które zawierają wystarczającą ilość kalorii, zawierają zazwyczaj dużo białka. Większość produktów żywnościowych bez problemu zapewni nam wymagane 8% energii pochodzącej z białka, zalecanej przez WHO.
Wegetarianie i weganie dostarczają organizmowi wystarczającą ilość białka, w tym mnóstwo potrzebnych aminokwasów, dopóki dostarczają również wystarczającą ilość kalorii.
Wyjątkowo dobrym źródłem białka są produkty z soi, zboża, rośliny strączkowe, orzechy, nasiona i pestki.
Statystyczna dorosła osoba powinna spożywać 45-55,5 g białka dziennie.
Przesadne spożycie białka zwierzęcego wiąże się z chorobami nerek, osteoporozą, nowotworami, cukrzycą typu 2 i chorobą sercowo-naczyniową.
Produkty roślinne lepiej niż produkty zwierzęce pozwolą dostarczyć odpowiednią ilość białka, ponieważ białko roślinne jest mniej skoncentrowane (co minimalizuje ryzyko zbyt dużego spożycia) oraz w większości przypadków towarzyszą mu inne składniki odżywcze, takie jak witaminy, błonnik, minerały, związki fitochemiczne oraz zdrowe tłuszcze.

*W tekście wykorzystywane są normy opracowane przez Brytyjczyków, ponieważ są one bliższe zaleceniom Światowej Organizacji Zdrowia, niż zawyżone normy polskiego Instytutu Żywności i Żywienia [przyp. tłum.]

Źródła:

1. Autret M., 1969. World protein supplies and needs. Proceedings of the Sixteenth Easter School w Agricultural Science, University of Nottingham. W: Laurie R.A.(ed.), Proteins in Human Food. Westport, CT.: Avi Publishing Company, 3-19.

2. Campbell T.C. i Junshi C., 1994. Diet and chronic degenerative diseases: perspectives from China. American Journal of Clinical Nutrition. 59 (5 Suppl) 1153S-1161S.

3. Campbell T.C., Parpia B. i Chen J., 1998. Diet, lifestyle, and the etiology of coronary artery disease: the Cornell China study. American Journal of Cardiology. 82 (10B) 18T-21T.

4. Campbell, T.C. i Campbell, T.M., 2005. The China Study. Benbella.

5. COMA, 1991. Committee on Medical Aspects of Food Policy. Dietary reference values for food energy and nutrients for the United Kingdom. Report on health and social subjects. No. 41. London: HMSO.

6. Geissler C. i Powers H. (Eds.), 2005. Human Nutrition. Elsevier Churchill Livingstone.

7. Gounelle de Pontanel, H., 1972. Chairman’s opening address. In: Proteins from hydrocarbons. The proceedings of the 1972 symposium at Aix-en- Provence. London: Academic Press, 1-2.

8. Hegsted, D.M., 1968. Minimum protein requirements of adults. American Journal of Clinical Nutrition. 21 (5) 352-7.

9. Holmes M.D., Colditz G.A., Hunter D.J., Hankinson S.E., Rosner B., Speizer F.E. i Willett W.C., 2003. Meat, fish and egg intake and risk of breast cancer. International Journal of Cancer.104 (2) 221-7.

10. Hu J.F., Zhao X.H., Parpia B. i Campbell T.C., 1993. Dietary intakes and urinary excretion of calcium and acids: a cross-sectional study of women in China. American Journal of Clinical Nutrition. 58 (3) 398-406.

11. Irwin M.I. i Hegsted D.M., 1971. A Conspectus of Research on Protein Requirements of Man. Journal of Nutrition. 101 (4) 385-429.

12. Messina M. i Messina V., 2000. Soyfoods, soybean isoflavones, and bone health: a brief overview. Journal of Renal Nutrition. 10 (2) 63-8.

13. Millward D.J., 2004. Vernon Young and the development of current knowledge in protein and amino acid nutrition. British Journal of Nutrition. 92 (2) 189-97.

14. O’Keefe S.J., Kidd M., Espitalier-Noel G. i Owira P., 1999. Rarity of colon cancer in Africans is associated with low animal product consumption, not fiber. American Journal of Gastroenterology. 94 (5) 1373-80.

15. Scrimshaw, N.S., i Young V.R., 1976. Nutritional evaluation and the utilization of protein resources. In: C. E. Bodwell (ed.), Evaluation of Proteins for Humans. Westport, CT: The Avi Publishing Company, 1-10.

16. Scrimshaw, N.S., 1976. Shattuck lecture – strengths and weaknesses of the committee approach. An analysis of past and present recommended dietary allowances for protein in health and disease. New England Journal of Medicine. 294 (4) 198-203.

17. Sieri S., Krogh V., Muti P., Micheli A., Pala V., Crosignani P. i Berrino F., 2002. Fat and protein intake and subsequent breast cancer risk in postmenopausal women. Nutrition and Cancer. 42 (1) 10-7.

18. Song Y., Manson J.E., Buring J.E., Liu S., 2004. A prospective study of red meat consumption and type 2 diabetes in middle-aged and elderly women: the women’s health study. Diabetes Care. 27 (9) 2108-15.

19. Stillings B.R., 1973. World supplies of animal protein. In: Porter J.W.G. i Rolls B.A.(eds.). Proteins in Human Nutrition. London: Academic Press, 11-33.

20. Webb, G.P., 1995. Nutrition A Health Promotion Approach. London: Edward Arnold.

21. Yang, C.X. et al., 2002. Correlation between Food Consumption and Colorectal Cancer: An Ecological Analysis in Japan. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention. 3 (1) 77-83.